Salimova Nafisa Chori qizining
falsafa doktori  (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja  beriladigan fan tarmog‘i): “Safro-Gep quruq ekstraktining farmakologik xususiyatini o‘rganish”, 14.00.17 – Farmakologiya va klinik farmakologiya (farmatsevtika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yhatga olingan raqam: B2024.2.PhD/Far129.
Ilmiy rahbar: Sultanova Ra’no Xakimovna, farmatsevtika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Farmatsevtika ta’lim va tadqiqot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Farmatsevtika ta’lim va tadqiqot instituti, DSc.06/2025.27.12.Far.25.01.
Rasmiy opponentlar: Allaeva Munira Juraqulovna, biologiya fanlari doktori, professor; Saydalieva Feruza Avazxanovna, tibbiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Yetakchi tashkilot: "Farmasevtika maxsulotlari xavfsizligi markazi" davlat muassasasi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi qushqo‘nmas mevasi (fructus silybi mariani), makkajo‘xori popugi (Zeae maydis styli cum stigmatis) va qalampir yalpiz barglari (folia Menthae piperitae) asosida olingan Safro-Gep quruq ekstraktining gepatoprotektor xususiyatlarini aniqlashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor Safro-Gep quruq ekstraktining tetraxlormetanli va paratsetamolli o‘tkir toksik gepatit modellaridagi farmakologik ta’siri Legalon («Legalon» kapsulalari 140 mg, «MEDA Pharma GmbH & Co.KG» Germaniyada ishlab chiqarilgan «Madaus GmbH») bilan solishtirilgan holda samarali ta’sirga ega ekanligi isbotlangan;
quruq ekstraktining tetraxlormetanli va etanolli o‘rta muddatli toksik gepatit modelida samaradorligi aniqlanib, tibbiyot amaliyotida qo‘llaniladigan Legalon preparatidan kam emasligi asoslangan;
qushqo‘nmas mevasi (fructus silybi mariani), makkajo‘xori popugi (Zeae maydis styli cum stigmatis) va qalampir yalpiz barglari (folia Menthae piperitae) asosida olingan Safro-Gep quruq ekstraktining o‘t haydovchi ta’siri aniqlangan;
quruq ekstraktining bezararligi-o‘tkir zaharliligi, allergiyaga qarshi, mahalliy qitiqlovchi ta’siri va surunkali zaharliligi aniqlanib, terapevtik dozalarda organizmning muhim hayotiy a’zolariga bezarar ekanligi aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Safro-Gep quruq ekstraktining farmakologik xususiyatini o‘rganish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
«Gepatoprotektiv va xoleretik ta’sirga ega qattiq dori shaklidagi vosita»ga O‘zbekiston Respublikasi Intellektual mulk agentligining foydali modeli patenti olingan (№FAP 02150, 2022-yil 2-mart). Natijada, qushqo‘nmas mevalari, makkajo‘xori popugi va qalampir yalpiz barglaridan olingan quruq ekstraktlar aralashmasi asosida jigar faoliyatini rag‘batlantiruvchi kapsula olish imkonini bergan;
o‘tkazilgan klinik oldi sinovlar natijasida qushqo‘nmas mevalari, makkajo‘xori popugi va qalampiryalpiz barglaridan olingan quruq ekstraktlar fitokombinatsiyasining spesifik farmakologik faolligi hamda bezararligi isbotlangan va yakunlovchi hisobot olingan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2018-yil 15-oktyabrdagi 8n-3/280-son xati asosida «MED STANDART» MChJ IM da 2023 yil 23  fevralda tasdiqlangan). Natijada, yuqori samaradorlikka ega ishonchli gepatoprotektor va safro haydovchi faollikka ega bezarar vositalar assortimentini kengaytirish imkonini bergan;
«Safro-Gep quruq ekstraktining surunkali zaharliligini o‘rganish va uning gistomorfologiyasi» nomli uslubiy tavsiyanoma Toshkent pediatriya tibbiyot instituti Farmakologiya va fiziologiya kafedrasi (2025-yil 05-iyun, 344-sonli buyrug‘i asosida) hamda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi O‘simlik moddalari kimyosi instituti, Farmakologiya va toksikologiya bo‘limiga (2025-yil 11-iyul, 541-sonli buyrug‘i asosida) tatbiq etilib, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashi tomonidan tasdiqlangan (O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining 2025-yil 21-apreldagi 8n-r/692-sonli xulosasi). Natijada, samarali va bezarar gepatoprotektor ta’sirga ega vosita sifatida jigarning turli toksik gepatit turlarida tashxislash va davolash  tizimini takomillashtirish va gepatoprotektor vositalarining arsenalini kengaytirish imkonini bergan.