Соқиева Қундуз Ўткир қизининг
фалсафа доктори (PhD)  диссертацияси  ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Маҳаллий хомашёлар асосида нефт қазиб чиқариш интенцивлигини оширувчи намютгичларни олиш ва қўллаш” 02.00.14 – Органик моддалар ва улар асосидаги материаллар технологияси (техника фанлари).
Диссертация мавзуси роʻйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Т5587.
Илмий раҳбар: Ширинов Шавкат Давлатович, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент кимё-технология институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент кимё-технология илмий тадқиқот институти, DSc.30/2025.27.12.К/Т.01.01.
Расмий оппонентлар: Каримов Маъсуд Убайдулла ўғли,  техника фанлари доктори, профессор; Хусанова Мамлакат Фурқатовна, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), катта илмий ходим.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат техника университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятига молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади:  маҳаллий хом ашёлар асосида юқори намютувчан полимер абсорбентлар (гидрогеллар) синтез қилиш ҳамда уларни нефт қазиб чиқаришда нефт қудуқлари самарадорлигини оширишда қўллашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
нефт қудуқлари ва улардан чиқаётган суюқликларнинг физик кимёвий хоссалари, гидрогел қўллаш нуқтаи назаридан тадқиқ этилди ва аниқланган натижалар асосида гидрогел абсорбентларига қўйиладиган зарур талаблар ишлаб чиқилган;
гипан, полиакриламид комбинацияси ва чокловчи агентлар иштирокида агрессив муҳитларга самарали ишлай оладиган гидрогеллар синтез қилинган ва жараённинг оптимал шароитларини аниқланган;
олинган гидрогелларнинг тузилиши, физик-кимёвий хусусиятлари, жумладан бўкиш даражаси ва кнетикаси, термик барқарорлиги ҳамда унинг сув – нефт аралашмасидаги селективлик ва сорбсия хусусиятлари ўртасидаги боғлиқликлар комплекс равишда баҳоланган;
бошланғич полимерларнинг кимёвий тузулиши, таркиби ва синтез шароитларини, олинган гидрогелларнинг кимёвий ҳамда физик-механик хоссаларига таъсирини ўрганиш орқали, олдиндан белгиланган зарур хоссаларга эга геллар олиш мумкинлиги аниқланган; 
олинган уч ўлчамли структуравий абсорбент гидрогелларни моделлаштирилган нефт қатламига синаш орқали, реал шароитларда ҳам нефт қазиб чиқариш самарадорлигини 51 % гача ошириш имкониятига эга эканлиги аниқланган;
нефт қудуқларидан, нефт қазиб чиқариш самарадорлигини оширувчи гидрогелларни олиш ва қўллаш технологияси ишлаб чиққилган.
IV. Тадқиқот натижаларини жорий қилиниши. Маҳаллий хом ашёлар асосида нефт қазиб чиқариш интенсивлигини оширувчи намютгичларни олиш ва қоъллаш бўйича олинган натижалар асосида:
олинган гидрогеллар «Шуртан нефт ва газ қазиб чиқариш бошқармаси»да нефт қудуқларининг қатлам сувларидаги самарадорлигини баҳолаш учун амалиётга жорий қилинган («Шуртан нефт ва газ қазиб чиқариш бошқармаси» нинг 2025 йил 28 майдаги ОП 25/ЭД-1956-сон маълумотномаси). Натижада, намютгичларнинг сув ютиш кўрсаткичларини, нефт сув аралашмасида 20℃ да 14 дан 17 г/г., гача 70℃ да 19 дан 23 г/г гача, йўлдош сувларида эса 20℃ да 16 дан 19 г/г гача, 70℃ да 23 дан 28 г/г гача ошириш имконини берган;
изоляцияловчи абсорбент гидрогелларни олиш ва қўллаш технологияси «Шуртан нефт ва газ қазиб чиқариш бошқармаси»нинг «2025-2030 йилларда амалиётга жорий этиш бўйича истиқболли ишланмалари рўйхати»га киритилган  («Шуртан нефт ва газ қазиб чиқариш бошқармаси»нинг 2025 йил 28 майдаги ОП 25/ЭД-1956-сон маълумотномаси). Натижада қазиб олинаётган нефт суюқлиги таркибидаги нефтнинг улуши 10 % дан 15,1 % гача ошириш орқали, қудуқларнинг иқтисодий самарадорлигини яхшилашга имкон беради.

Yangiliklarga obuna bo‘lish