Раджапова Нафиса Муминжоновнанинг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Расмий мулоқотда субектнинг диктумга муносабатини ифодаловчи воситалар (инглиз ва ўзбек тиллари мисолида)”, 10.00.06 – “Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик” (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/Fil5105.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Чўпонов Отаназар Отожонович, филология фанлари доктори (DSc), доцент. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.04.07.
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Тешабаева Дилфуза Муминовна, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Каландаров Айбек Рузимбаевич, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент. 
Етакчи ташкилот номи: Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек тилларида расмий мулоқотда субектнинг диктумга муносабатини ифодаловчи лингвистик воситаларни дискурс прагматикаси нуқтайи назаридан ўрганишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
расмий мулоқот ҳақидаги лингвистик қарашларнинг коммуникатив аспекти, унинг таркибий компонентлари, контекстуал муносабатлари ҳамда уни белгиловчи меъёрлар дискурс тилшунослик нуқтайи назаридан таҳлил қилиниб, инглиз ва ўзбек тилларидаги расмий мулоқотнинг тузилиши, функсионал-прагматик хусусиятлари билан боғлиқлиги аниқланган;
расмий мулоқотда субектнинг диктумга муносабатини ифодаловчи инглиз ва ўзбек тиллари материаллари лексик-грамматик (модал, контекстуал ва синтактик) воситаларнинг функсионал-семантик хусусиятлари дискурс таҳлили қилиниб, уларнинг коммуникатив-прагматик вазифаси, контекстуал детерминацияси, лингвокултурологик кўринишлари ва мулоқот жараёнидаги ўрни жаҳоннинг илғор функсионал дискурс назариялари асосида далилланган;
инглиз ва ўзбек тилларидаги расмий мулоқотда семантик-прагматик воситаларнинг, диктумда билдирилаётган фикрга субектнинг коммуникатив позициясини ифодаловчи лексик бирликларнинг когнитив тартибланиши дискурсда семантик ифода (аниқлик, модаллик, буйруқлилик, шартлилик, нейтраллик, баҳолаш ва градация) турлари кучли, ўрта ва суст даражада намоён бўлиши исботланган;
инглиз ва ўзбек расмий дискурсида диктумнинг прагматик-семантик кўрсаткичлари, услубий-реестр хусусиятлари семантик-градацион белгиланиши ҳамда субектнинг диктумга муносабатининг ўзгаришида прагматик-муносабат механизмлари, иллокуцион нутқ актларининг бевосита ва билвосита ифодаси чоғиштирма дискурс прагмалингвистикаси нуқтайи назардан асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инглиз ва ўзбек тилларида расмий мулоқотда субектнинг диктумга муносабатини ифодаловчи воситалар тадқиқи бўйича олинган илмий натижалар асосида: 
расмий мулоқот ҳақидаги лингвистик қарашларнинг коммуникатив аспекти, унинг таркибий компонентлари, контекстуал муносабатлари ҳамда уни белгиловчи меъёрлар дискурс тилшунослик нуқтайи назаридан таҳлил қилиниб, инглиз ва ўзбек тилларидаги расмий мулоқотнинг тузилиши, функсионал-прагматик хусусиятлари билан боғлиқлигига оид таҳлиллардан Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали”нинг “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари”, “Адабий жараён” дастурларининг ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясининг 2024-йил 17-декабрдаги 04-36-1311-сон маълумотномаси). Натижада, расмий мулоқотда субектнинг диктумга муносабатини ифодаловчи воситаларнинг тизимли таснифи, жаҳон ва ўзбек тилшунослигида нутқ маданияти ҳамда расмий нутқ протоколи бўйича шаклланган илмий қарашлар мазкур телелойиҳалар ссенарийларини янада такомиллаштиришга, уларнинг мазмуний аниқлиги, услубий изчиллиги ва коммуникатив самарадорлигини оширишга бевосита хизмат қилган; 
расмий мулоқотда субектнинг диктумга муносабатини ифодаловчи инглиз ва ўзбек тиллари материаллари лексик-грамматик (модал, контекстуал ва синтактик) воситаларнинг функсионал-семантик хусусиятлари дискурс таҳлили қилиниб, уларнинг коммуникатив-прагматик вазифаси, контекстуал детерминацияси, лингвокултурологик кўринишлари ва мулоқот жараёнидаги ўрни жаҳоннинг илғор функсионал дискурс назарияларини асословчи далилларга оид таҳлилларидан Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2024-йил учун чора-тадбирлар дастури ИХ йўналишида белгиланган “Давлат тилини жамиятдаги мавқеи ва нуфузини ошириш, матбаа-нашр ишларини ривожлантиришга доир чора-тадбирлар”нинг 60-бандига мувофиқ “Давлат тили ҳақида”ги Қонун ижросини сўзсиз таъминлаш, Давлат тилини Ўзбекистон Республикасида яшаётган барча миллат ва элатларни бирлаштирувчи умумий воситага айлантириш, давлат тилига ҳурмат, аввало, миллий давлатчилигимиз ва бирдамлигимизга нисбатан эҳтиром рамзи эканини юртдошларимиз онги ва қалбига сингдириш” мавзусида тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда диссертация материалларидан фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институтининг 2024-йил 24-декабрдаги 10/236-сон далолатномаси). Натижада, тадқиқот расмий мулоқотда давлат тилига ҳурмат, аввало, миллий давлатчилигимиз ва бирдамлигимизга нисбатан эҳтиром рамзи эканини юртдошларимиз онги ва қалбига сингдириш борасидаги тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишни такомиллаштиришга хизмат қилган;
инглиз ва ўзбек тилларидаги расмий мулоқотда семантик-прагматик воситаларнинг, жумладан, диктумда билдирилаётган фикрга субектнинг коммуникатив позициясини ифодаловчи лексик бирликларнинг когнитив тартибланиши дискурсда семантик ифода (аниқлик, модаллик, буйруқлилик, шартлилик, нейтраллик, баҳолаш ва градация) турлари кучли, ўрта ва суст даражада намоён бўлишига оид илмий исботланган хулосалар асосида олий ўқув юрти талабалари, магистрантлари, илмий изланувчилар, ўқитувчи ва мактаб ўқувчилари учун мавзулаштирилган “Маданиятшуносликка оид инглизча-ўзбекча сўзларнинг изоҳли луғати” (Тошкент, “Методист” нашриёти, 2023-йил) нашр этилган ва ЭҲМ дастури ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси Адлия Вазирлиги, Электрон ҳисоблаш машиналари учун яратилган дастурнинг 2024-йил 14-августда расмий рўйхатдан ўтказилганлиги тўғрисидаги ДГУ 42041-рақамли гувоҳнома). Натижада, расмий дискурсдаги коммуникатив-прагматик воситаларнинг лингвистик хусусиятлари тавсифи лингвопрагматик таҳлил, матн ва дискурс тилшунослиги, филология ва нутқ маданияти фанлари учун яратилган луғат шаклидаги ўқув материаллари мавзуга доир ўқув курсларини ўқитишга хизмат қилган;
инглиз ва ўзбек расмий дискурсида диктумнинг прагматик-семантик кўрсаткичлари, услубий-реестр хусусиятлари семантик-градацион белгиланиши ҳамда субектнинг диктумга муносабатининг ўзгаришида прагматик-муносабат механизмлари, хусусан иллокуцион нутқ актларининг бевосита ва билвосита ифодаси чоғиштирма дискурс прагмалингвистикаси нуқтайи назардан илмий исбот топган хулосалардан Қорақалпоқ давлат университетида 2024-2025-йилларда бажарилган АЛ-662204393 рақамли  “Қорақалпоғистон фолклоршунослиги антологиясини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳасида антологияни тайёрлашда фойдаланилган (Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университетининг 2025-йил 30 октябрдаги 01-21-04/3410-сон маълумотномаси). Натижада, “Қорақалпоғистон фолклоршунослиги антологиясини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳа илмий-назарий жиҳатдан бойитилди, иш доирасидаги инглиз ва ўзбек тилларидаги расмий мулоқотда фикр ифодасининг турли даражаларини фарқлаб, дискурс мақсадини аниқ ифодалаш ва иш натижасига диққат қаратишда аниқликка эришилган.