Турсунов Олим Тоштемир ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистоннинг жанубида тарқалган кемирувчилар (Родентиа) туркумининг фаунаси, экологияси ва эпидемиологик аҳамияти”,  03.00.06 - Зоология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/B920. 
Илмий раҳбар: Холбоев Фахриддин Раҳмонқулович, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Фарғона давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.10.08.
Расмий оппонентлар: Хуррамов Алишер Шукурович, биология фанлари доктори, профессор; Умматов Анваржон Мухторович, биология фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ўзбекистоннинг жанубида тарқалган кемирувчилар (Родентиа) туркуминининг замонавий тур таркибини, тарқалиш ареалларини аниқлаш, экологик хусусиятлари ва аҳамиятини очиб беришдан иборат. 
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
Ўзбекистоннинг жанубида Родентиа туркумининг тур таркиби таҳлил қилиниб, унинг 7 оила, 16 авлодга мансуб 21 турдан иборатлиги ва фауна таркибида оилалар ҳиссаси бўйича Муридае 33,3%, Сcиуридае ва Cриcетидае 19,0%, Диподидае 14,3%, Глиридае, Ҳйстриcидае ва Мёcасторидае оилалари эса 4,8% ни ташкил этиши аниқланган;
тадқиқот ўтказилган ҳудудда родентофауна тур таркибининг камайиш тенденсиясига эгалиги аниқланган ва бу фауна таркибида илгари учраган 5 турнинг (Аллаcтага бобринскии, Алаcтагулус пумилио, Парадипус cтенодаcтйлус, Эремодипус личтенстеини, Cриcетулус миграториус) ҳозирги вақтда қайд этилмагани ҳамда фаунага янги турлар қўшилмаганлиги билан асосланган; 
кемирувчилар биотопик тарқалиши бўйича 6 та гуруҳга ажратилган, унга кўра, 15 тур чўлларда, 14 тур табиий ва 10 тур сунъий сув ҳавзалари ва уларнинг қирғоғида, 8 тур агросенозларда, 8 тур қишлоқлар ва шаҳарларда, 12 тур қабристонларда учраши очиб берилган;
ўрганилган турларнинг синантроплик даражалари аниқланган ва унга кўра 6 тур (28,6%) эусинантроплар, 3 тур (14,3%) гемисинантроплар ва 12 тур (57,1%) экзоантроплар эканлиги асосланган; 
Ўзбекистоннинг жанубида кенг тарқалган ва муҳим аҳамиятга эга бўлган кемирувчиларнинг экологик хусусиятлари аниқланган ва қиёсий асосланган;
Ўзбекистоннинг жанубидаги кемирувчиларнинг табиатдаги, хўжаликдаги ҳамда эпидемиологик аҳамияти баҳоланган; 
Ўзбекистоннинг жанубидаги кемирувчиларнинг биозарарланишлардаги иштирокини камайтириш ва айрим турларни муҳофаза қилиш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистоннинг жанубида тарқалган кемирувчилар (Родентиа) туркумининг фаунаси, экологияси ва эпидемиологик аҳамияти бўйича олинган натижалар асосида:
Ўзбекистоннинг жанубида тарқалган кемирувчилар туркумининг 2 оила, 3 авлод ва 3 турига мансуб 9 та нусхадаги намуналари республикада етакчи саналган “Зоология коллекцияси” ноёб обекти фондига киритилган (Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академиясининг 2025 йил 27 февралдаги 4/1255-498-сонли маълумотномаси). Натижада, нусхалар коллекциянинг родентология фондини тўлдирган ва республикамизнинг жанубида кемирувчиларнинг ҳозирги вақтда тарқалишини баҳолаш ҳамда электрон маълумотлар базасини шакллантириш имконини берган;
“Ўзбекистоннинг жанубий ҳудудларида тарқалган Родентиа туркуми вакилларининг тур таркиби ва экологияси” номли тавсияномаси Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳит муҳофазаси ва иқлим ўзгариши вазирлигининг Андижон вилояти Экология, атроф-муҳит муҳофазаси ва иқлим ўзгариши бошқармасида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳит муҳофазаси ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 21 апрелдаги 03-03/1-03-3804-сон маълумотномаси). Натижада, кадастр маълумотларини Ўзбекистоннинг жанубий ҳудудларида тарқалган кемирувчилар популясияларининг замонавий ҳолатини баҳолаш ва мониторинг қилиш ҳамда кадастр маълумотларини тайёрлаш, тавсиянома маълумотлари Ўзбекистоннинг жанубий ҳудудларида тарқалган кемирувчилар фаунасини муҳофаза қилиш чораларини ишлаб чиқиш имконини берган.