Tajibaev Sharap Djumaniyazovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Gruntli inshootlar va uyma kanallar qiyaliklari turg‘unligi va mustahkamligini hisobiy asoslash usulini takomillashtirish” mavzusidagi 05.09.07 – Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi ixtisosligi (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.1.PhD/T2160  
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi:  Berdax nomidagi Qoraqalpoq davlat universiteti.
Ilmiy rahbarining F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: Baymanov Kenesbay Ibraimovich, texnika fanlari doktori, professor.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasalar nomi, IK raqami: Qoraqalpoq davlat universiteti huzuridagi ilmiy daraja beruvchi PhD.03/04.10.2023.T.20.09 raqamli ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlarning F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: Uralov Baxtiyor Raxmatullaevich texnika fanlari doktori, Asamatdinov Il`yas Jumatovich texnika fanlari nomzodi 
Yetakchi tashkilot: Toshkent arxitektura-kurilish universiteti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Amudaryoning quyi oqimida qurilgan tuproq tӯg‘onlari va dambalari tuzilishining barqarorligini hisoblash usullarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat: 
Janubiy Orolbo‘yi hududidagi Amudaryo daryo del`tasi sharoitlari uchun bog‘liq bӯlmagan tuproqlarning fizik-mexanik xususiyatlari baholanib, tuproq inshootlarining plastik g‘ovakli tanasi qonuniyatiga ko‘ra tuproqning elastik deformasiyasi sohasida shakllanishi asoslangan;
tuproq to‘g‘onlarining yuqori oqimidagi qiyaligiga to‘lqin va mexanik ta’sirning samarador dambaning geometrik parametrlari, qulashi mumkin bo‘lgan prizma bloklarining geometrik parametrlari, gidrostatik va gidrodinamik kuchlarni hisoblash, jinslarning xossalarini aniqlash, ushlab turish kuchlarining Mud momentlarini hisoblash parametrlari, kesish kuchlarining Msdv momentlarini hisoblash, zaxira barqarorlik koeffisientini hisoblash kabi parametrlari aniqlangan holda tuproq to‘g‘onlari va dambalarni hisoblash usuli takomillashtirilgan;
tuproqlarning mustahkamlik xususiyatlarining fazoviy o‘zgaruvchanligiga ko‘ra damba ustuvorligini hisoblashning analitik usuli ta’sir etuvchi omillarni hisobga olgan holda fil`tratsiyani hisoblash birikmaydigan kuchsiz gruntlarning fazoviy holatlari usulidan foydalangan tarzda takomillashtirilgan;
gidrotexnika inshootlarining texnogen massivlarida sirpanish xavfining ekologik barqarorligiga ko‘ra gidrodinamik va deformasiya jarayonlarining qonuniyatlari aniqlangan va shu asosda tayanch gidrotexnika inshootlari bo‘lgan gruntli to‘g‘onlarning ustuvorligini silindrik sirpanish yuzasi usuli tarzdagi samarador usul ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Tuproq inshootlarining gidrodinamik va deformasiya jarayonlarini hisobga olgan holda kanallar va tuproq dambalari yonbag‘irlarini mustahkamlashda barqarorlikni hisoblash usullarini takomillashtirish bӯyicha olingan natijalar asosida:
Janubiy Orolbo‘yi hududidagi Amudaryo daryo del`tasi sharoitlari uchun bog‘liq bӯlmagan tuproqlarning fizik-mexanik xususiyatlari baholanib, tuproq inshootlarining plastik g‘ovakli tanasi qonuniyatiga ko‘ra tuproqning elastik deformasiyasi sohasida shakllanishi asoslanganligi hamda tuproq to‘g‘onlarining yuqori oqimidagi qiyaligiga to‘lqin va mexanik ta’sirning samarador dambaning geometrik parametrlari, qulashi mumkin bo‘lgan prizma bloklarining geometrik parametrlari, gidrostatik va gidrodinamik kuchlarni hisoblash, jinslarning xossalarini aniqlash, ushlab turish kuchlarining Mud momentlarini hisoblash parametrlari, kesish kuchlarining Msdv momentlarini hisoblash, zaxira barqarorlik koeffisientini hisoblash kabi parametrlari aniqlanganligiga oid takliflar Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xӯjaligi vazirligi faoliyatida joriy qilingan (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xӯjaligi vazirligining 2024 yil 19 iyundagi 01/01-son ma’lumotnomasi). Natijada sug‘orish tizimlarining kanallarida yuzaga kelishi mumkin bӯlgan kanal deformasiyasini aniq hisoblash va bashorat qilish imkoniyati yaratilgan;
tuproqlarning mustahkamlik xususiyatlarining fazoviy o‘zgaruvchanligiga ko‘ra damba ustuvorligini hisoblashning analitik usuli ta’sir etuvchi omillarni hisobga olgan holda fil`tratsiyani hisoblash birikmaydigan kuchsiz gruntlarning fazoviy holatlari usulidan foydalangan tarzda takomillashtirilganligiga oid takliflar Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xӯjaligi vazirligi faoliyatida joriy qilingan (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xӯjaligi vazirligining 2024 yil 19 iyundagi 01/01-3-282-son ma’lumotnomasi). Natijada Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi ommaviy kanallar va sug‘orish inshootlarining samarali va xavfsiz ish sharoitlarini ta’minlash imkoniyati yaratilgan;
gidrotexnika inshootlarining texnogen massivlarida sirpanish xavfining ekologik barqarorligiga ko‘ra gidrodinamik va deformasiya jarayonlarining qonuniyatlari aniqlangan va shu asosda tayanch gidrotexnika inshootlari bo‘lgan gruntli to‘g‘onlarning ustuvorligini silindrik sirpanish yuzasi usuli tarzdagi samarador usul ishlab chiqilganligiga oid takliflar Ӯzbekiston Respublikasi "UzGIP" institutining Qoraqalpog‘iston shӯ’ba korxonasi tomonidan Mayjab, Esimuzyak, Koybak-arna va Bozjap xӯjaliklararo kanallarini rekonstruksiya qilish loyihalarini ishlab chiqishda joriy qilingan (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xӯjaligi vazirligining 2024 yil 19 iyundagi 01/01-3-282-son ma’lumotnomasi; "UzGIP" MChJning 2024 yil 11 iyundagi 25-son dalolatnomasi). Natijada yangi yondashuvlar bӯyicha loyiha sifatini yaxshilash va qurilish ishlarini 20% gacha tejash imkoniyati paydo bӯlgan.