Хайрова Тойдиқ Жанабай қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи): “Нукус шароити учун кўп қаватли турар жой комплексларини шакллантириш”, 18.00.02 – “Раёнлаштириш. Шаҳарсозлик. Қишлоқ турар-жойларини режалаштириш. Ландшафт архитектураси. Бино ва иншоотлар архитектураси” (архитектура).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2018.3.PhD/А29.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Тошкент архитектура-қурилиш университети.
Илмий раҳбар: Мансуров Яшнар Маъруфович, архитектура фанлари номзоди, доцент. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент архитектура-қурилиш университети, DSc.03/2026.09.01.А.01.М.
Расмий оппонентлар: Назарова Динара Анваровна, архитектура фанлари доктори (DSc), профессор; Айматов Анвар Абдухолиқович, архитектура фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: “Ўзшаҳарсозлик ЛИТИ” ДМ.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Нукус шаҳри шароитида кўп қаватли турар жой мажмуаларининг ҳажмий-фазовий шаклланишига таъсир этувчи омилларни аниқлаш ва амалий шакллантириш бўйича инновацион методология ва  улар бўйича услубий кўрсатмаларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
анъанавий “маҳалла” тамойилларини замонавий кўп қаватли турар жой мажмуалари таркибига мослаштириш орқали миллий қадриятларни сақлаш ва ижтимоий-функсионал самарадорликни оширишга қаратилган лойиҳавий-услубий ёндашув ишлаб чиқилган;
йирик шаҳарларда кўп қаватли турар жой комплексларида ягона ҳажмий-фазовий тизимга бирлаштиришга қаратилган маданий-маърифий, хўжалик, муҳандислик спорт, хизмат кўрсатиш, таълим, соғломлаштириш хизматларни қамраб олган функсионал ҳудудлаш усуллари асосланган;
Қорақалпоғистон анъанавий меъморчилигида қўлланилган “далон” тамойили илмий таҳлил қилиниб, уни кўп қаватли турар жой комплексларида экологик ва ижтимоий барқарорлигини таъминлаш мақсадида тизимли каркасни ташкил этувчи учта асосий тамойил - узлюксизлик, функсионал интеграция, мос ўсимликлар турларини танлаш билан интеграция қилиш бўйича илмий асосланган модел таклиф қилинган;
ҳудуднинг кескин континентал агрессив экологик шароитида илк бор баланд типдаги турар жой комплексида ички ҳимояланган қамровли шамоллатиш тизимли (“ташқи ҳовли”, “тамбур-далон”, “ички ҳовли”, “лоджия - кичик ҳовлича”, “том ҳовли”) илк бор янги турдаги “яшил” биомуҳитлар тизимли заҳираси яратилган лойиҳаси таклиф қилиган;
Нукус шаҳри комплекс биносини чанг, қум ва бўронлардан ҳимоя қилиш, иссиқ-совуқ ҳарорат таъсирлардан сақлаш мақсадида салбий экологик муҳитдан ҳимоялайдиган, замонавий технологиялар билан бойитилган «қалқон қоплама»ни шакллантиришнинг инновацион методологияси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Нукус шароити учун кўп қаватли турар жой комплексларини шакллантириш мавзуси доирасида олинган илмий натижалар асосида:
анъанавий “маҳалла” тамойилларини замонавий кўп қаватли турар жой мажмуалари таркибига мослаштириш орқали миллий қадриятларни сақлаш ва ижтимоий-функсионал самарадорликни оширишга қаратилган лойиҳавий-услубий ёндашув ишлаб чиқилганлиги ва йирик шаҳарларда кўп қаватли турар жой комплексларида ягона ҳажмий-фазовий тизимга бирлаштиришга қаратилган маданий-маърифий, хўжалик, муҳандислик спорт, хизмат кўрсатиш, таълим, соғломлаштириш хизматларни қамраб олган функсионал ҳудудлаш усуллари асосланганлигига оид таклифлар «ООО Архторус» лойиҳалаш институтининг лойиҳалаш жараёнларида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 26 сентябрдаги 04-07/01-3258 маълумотномаси; «ООО Архторус» лойиҳа институтининг 2025 йил 22 сентябрдаги 50-сон далолатномаси). Натижада ташқи экологик таъсирлардан ҳимояланган бинода яшаш, ишлаш, спорт билан шугулланиш, дам олиш муҳитини шаклланиши хусусида илмий асосланган таклифлар яратилган;
Қорақалпоғистон анъанавий меъморчилигида қўлланилган “далон” тамойили илмий таҳлил қилиниб, уни кўп қаватли турар жой комплексларида экологик ва ижтимоий барқарорлигини таъминлаш мақсадида тизимли каркасни ташкил этувчи учта асосий тамойил - узлюксизлик, функсионал интеграция, мос ўсимликлар турларини танлаш билан интеграция қилиш бўйича илмий асосланган моделига ва ҳудуднинг кескин континентал агрессив экологик шароитида илк бор баланд типдаги турар жой комплексида ички ҳимояланган қамровли шамоллатиш тизимли (“ташқи ҳовли”, “тамбур-далон”, “ички ҳовли”, “лоджия - кичик ҳовлича”, “том ҳовли”) илк бор янги турдаги “яшил” биомуҳитлар тизимли заҳираси яратилган лойиҳасига оид таклифлар «ҚҚТАМИРЛОЙИХА» МШЖ лойиҳалаш институтининг лойиҳалаш жараёнларида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 26 сентябрдаги 04-07/01-3258 маълумотномаси; «ҚҚТАМИРЛОЙИХА» МШЖ лойиҳалаш институтининг 2025 йил 25 ноябрдаги 53-сон далолатномаси). Натижада Нукус шаҳридаги кўп қаватли турар жой биноларининг архитектуравий ҳолатини ривожлантиришда маҳаллий анъанавий услубларини қўллаш орқали турар жой биноларида биоиқлимнинг яратилишига эришилган. 

Yangiliklarga obuna bo‘lish