Ҳидоятов Абдулло Зохиджон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Таркибида гипс бўлган лойли грунтлардан қурилган гидротехник иншоотлар мустаҳкамлигига гипснинг таъсири (Сардоба сув омбори мисолида)”, 05.09.06-“ Гидротехника ва мелиорация қурилиши”(техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: № В2025.3.PhD/Т6044.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони:
Назаров Комил Игамбердиевич техника фанлари номзоди, дот.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Тошкент архитектура-қурилиш университети”.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи ДСc.03/30.12.2019.Т.10.02 рақамли Илмий Кенгаш.
Янгиев Асрор Абдухамидович - “ТИҚХММИ” МТУ Магистратура бўлим бошлиғи. т.ф.д., проф (05.09.06).
Усмонхўжаев Илхом Иномович - “Қишлоққурилишлойиха“ДМ Геотехника изланишлар бошқарма бошлиғи т.ф.н., дот. (01.02.03).
Етакчи ташкилот - Қарши давлат техника университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади таркибида гипс бўлган грунтли тўғонларнинг сув таъсирида ювилишини ва филтрацион хоссалар ўзгаришини инобатга олиб мустаҳкамлигини хисоблаш усулини такомиллаштришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
таркибида гипс бўлган лойли грунтларнинг филтрацион хоссаларини аниқловчи компрессион-филтрацион қурилманинг конструктив элементлари такомиллаштрилган;
лаборатория тадқиқотлари асосида ички ишқаланиш бурчаги (φ) ва ички боғланиш кучи (c) нинг қийматлари гипснинг ювилишини ҳисобга олган ҳолда аниқланган;
лойли грунтларда таркибидаги гипснинг ўзгариш миқдорини аниқлаш усули грунтнинг намлик, зичлик, пластиклик сонини инобатга олиб такомиллаштрилган;
таркибида гипс бўлган грунтли тўғон барқарорлигини бахолаш усули МИДАС ГЦ НХ дастури асосида асосланган;
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Таркибида гипс бўлган лойли грунтлардан қурилган гидротехник иншоотлар мустаҳкамлигига гипснинг таъсири (Сардоба сув омбори мисолида) мавзуси бўйича олинган натижалар асосида:
Такомиллаштирилган компрессион-филтрацион қурилма ва гипс ювилиши жараёнига асосланган эмпирик боғланишлар орқали ишлаб чиқилган илмий-техник ечимлар Сардоба сув омбори грунтли тўғонининг таъмирлаш ишларида жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси “Ўзбекгидроенерго” АЖнинг 2026 йил 25 февралдаги 03-15/647-сонли маълумотномаси). Натижада, тўғон грунтидаги гипс миқдорининг ювилиш даражаси аниқланиб, филтрацияга қарши грунтли девор қўллаш орқали филтрация коеффициенти камайтирилди ҳамда тўғоннинг мустаҳкамлиги ва хавфсизлик даражасини ишончли баҳолаш имконияти яратилган.