Хамраев Самариддин Бахриллоевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): Ўзбекистонда касб этикасининг фалсафий таҳлили, 09.00.02 – Онг, маданият ва амалиёт шакллари фалсафаси (Этика) (фалсафа фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.1.PhD/Fal888
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат чет тиллар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат Педагогика институти ҳузуридаги илмий даражалар берувчи DSc.01/2025.27.12.F.10.02
Илмий раҳбар: Ғайбуллаев Отабек Мухаммадиевич, фалсафа фанлари доктори, профессор.
Расмий оппонентлар: Айматов Аминжон Қудратович, фалсафа фанлари доктори (DSc), доцент; Аллаёрова Марҳабо Мавлоновна, фалсафа фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Навоий давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ўзбекистонда касб этикасининг моҳиятини ва деградацияларининг ментал муносабатларга зид сифатларини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
янги Ўзбекистонда намунали кадрлар имиджининг коммуникатив, регулятив, эмоционал жабҳаларини тизимлаштириш орқали ёшларнинг касбий фаолият самарадорлигини таъминловчи когнитивлик, ижтимоий персепсия, эмпатия каби сифатларни шакллантириш мумкинлиги аниқланган;
қобилиятли ишчилардаги меҳнат фаолияти намоён бўлиш даражавийлиги ва креативлик билан гармоник ифодаланишининг коммуникативлик, интегратив “ўзаро ишонч” муносабатларининг аффилятив мотивлари мантиқий далилланган;
давлат ишчилари касбий фаолиятида юзага келадиган маҳаллийчилик, непотизм, лоббизм, фаворотизм, коррупсия сингари деструктив омилларни олдини олишда касбий этосферанинг барқарор тизимини шакллантириш зарурати илмий асосланган;
“касб этикаси”, “касбий ахлоқ” категорияларининг алтруизм, деонтология, прагматизмга хос хусусиятлари меҳнат жамоалари муносабатларидаги асосий индикаторлар сифатида ёшлардаги меҳнацеварлик, бағрикенглик каби хислатларини такомиллаштиришга конструктив таъсир этиши далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Бугунги глобаллашув жараёнида касб этикасининг генезиси, мазмун-моҳияти, Янги Ўзбекистонда ривожлантириш омилларини аниқлаш бўйича ишлаб чиқилган амалий таклифлар асосида:
янги Ўзбекистонда намунали кадрлар имиджининг коммуникатив, регулятив, эмоционал жабҳаларини тизимлаштириш орқали ёшларнинг касбий фаолият самарадорлигини таъминловчи когнитивлик, ижтимоий персепсия, эмпатия каби сифатларни шакллантириш мумкинлигига доир хулоса ва амалий таклифлардан 46-11/50-рақамли “Самарқанд вилоятида “Зиёрат туризми”ни ривожлантириш бўйича онлайн электрон зиёрат туризми обектлари порталини яратиш” мавзусидаги грант лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институтининг 2024-йил 25-январдаги 59-сон маълумотномаси). Натижада, грант лойиҳасини янада такомиллаштириш ҳамда буюк аждодларимизнинг бой маънавий меросини ўрганиш ва ёшлардаги меҳнацеварлик, бағрикенглик каби хислатларини такомиллаштиришда конструктив таъсир этишига доир илмий, амалий ҳамда методологик ғоялар ишлаб чиқишга хизмат қилган;
қобилиятли ишчилардаги меҳнат фаолияти намоён бўлиш даражавийлиги ва креативлик билан гармоник ифодаланишининг коммуникативлик, интегратив “ўзаро ишонч” муносабатларининг аффилятив мотивлари билан боғлиқ таклиф-тавсиялардан Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги доирасида: “2019-2025-йилларда Ўзбекистон Республикасида миллатлараро маданият бағрикенглик маданиятини риважлантириш” Консепсияси лойиҳасини; “2030 йилгача бўлган даврда барқарор ривожланиш соҳасидаги миллий мақсад ва вазифаларни амалга ошириш бўйича “Йўл харитаси”ни ва “Ёшларда миллатлараро маданиятни ривожлантиришнинг 2030-йилгача мўлжалланган стратегияси” лойиҳасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлигининг 2024-йил 6-февралдаги 03-12-17-709-сон маълумотномаси). Натижада, ёш авлоднинг фуқаролик позицияси ва фаоллигини кучайтириш, фарзандларимизни мустақил фикрлайдиган, замонавий билим ва касб-ҳунарларни пухта эгаллаб, халқаро майдонда рақобатга кириша оладиган баркамол шахслар, етук мутахассислар этиб тарбиялашга хизмат қилган;
давлат ишчилари касбий фаолиятида юзага келадиган маҳаллийчилик, непотизм, лоббизм, фаворотизм, коррупсия сингари деструктив омилларни олдини олишда касбий этосферанинг барқарор тизимини шакллантиришига оид таклиф-тавсиялардан Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2023-йилдаги чора-тадбирлар дастурининг ВИИ йўналишида белгиланган “Узлюксиз маънавий тарбия тизимини такомиллаштириш, жумладан ота-оналарнинг фарзанд тарбиясидаги масъулиятини ошириш” номли 37-банди ижросини таъминлашда, яни “Янги Ўзбекистон ёшларининг маънавий портрети”ни яратиш лойиҳаси бўйича Ҳаракатлар дастурини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Республика маънавият ва маърифат марказининг 2024-йил 20-февралдаги 83-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистонда касб этикасини ривожлантиришнинг фалсафий-ахлоқий жиҳатларини таҳлил этишга хизмат қилган;
“касб этикаси”, “касбий ахлоқ” категорияларининг алтруизм, деонтология, прагматизмга хос хусусиятлари меҳнат жамоалари муносабатларидаги асосий индикаторлар сифатида ёшлардаги меҳнацеварлик, бағрикенглик каби хислатларини такомиллаштиришда конструктив таъсир этишига доир илмий, амалий ҳамда методологик ғоялар, таклиф ва тавсиялардан Самарқанд вилоят телерадиокомпаниясининг “Самарқанд” телеканалида 2024-йилда эфирга узатилган “Ассалом, Самарқанд!” кўрсатувини навбатдаги сонининг ссенарийсини тайёрлашда фойдаланилган (ЎзМТРК Самарқанд вилоят телерадиокомпаниясининг 2024-йил 23-мартдаги 01-07/23-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур кўрсатувнинг илмий-маърифий савияси ошиб, ўзбек халқига хос касбий этиканинг генезиси, ахлоқий эволюцияси ва намунали кадрлар имиджининг ёшларимиз онгида шакллантириш механизмларини кенг жамоатчиликка етказишга хизмат қилган.
