Набиева Фарангиз Садриддиновнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон 

I.Умумий маълумот. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): «Иммунофермент таҳлили учун конюгат олиш усулларини такомиллаштириш”, 03.00.12 – Биотехнология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/B626. 
Илмий раҳбар: Душанова Гавҳар Абдукаримовна, биология фанлари номзоди, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.08.09.
Расмий оппонентлар: Муродова Сайёра Собировна, биология фанлари доктори, профессор; Саттаров Абдумуродов Сатторович, биология фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқот мақсади. С. cеревисиае С288C саноат штаммини  ўстириш ва биологик фаол моддалар тўпланадиган оптимал шароитларини танлаш, конюгат ҳосил қилишда қўллаш учун ачитқидан истиқболли ферментларни ажратиш ва фаоллигини  баҳолашдан.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
маҳаллий хомашё (сабзавот чиқиндилари) ва биологик қўшимчалар (Б3 витамини, МгСО₄ ва пектиназа ферменти) билан бойитилган Сабуро озуқа муҳитида С. cеревисиае С288C штаммининг самарали ривожланиши ва кўпайиши исботланган; 
илк бор иммунофермент таҳлил учун конюгат ишлаб чиқаришда С. cеревисиае С288C  штаммига мансуб ПҲМ8, CCП1 ферментларининг фаоллиги биоинформатик дастурлар асосида башорат қилиниб, оқсиллар потенсиал функсионал фаоллиги Еаст Геноме Датабасе маълумотлари асосида аниқланган;
илк бор, С. cеревисиае С288C  штаммидан ажратилган ПҲМ8, ГТТ1, ЛПП1 ва CCП1 ферментларининг молекуляр тузилиши СwиссМодел моделлаштириш дастурида тадқиқ қилинган,  ферментларнинг уч ўлчамли 3Д конформацияси ишлаб чиқилиб, протеин-антиген шаклида боғланиш қобилияти ва барқарорлиги асосланган;
иммунофермент таҳлили учун конюгат ҳосил қилишда муқобил ПҲМ8 ва CCП1 ферментлардан фойдаланиш мумкин эканлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. С. cеревисиае С288C саноат штаммини  ўстириш ва биологик фаол моддалар тўпланадиган оптимал шароитларини танлаш, ачитқининг конюгат ҳосил қилишда қўллаш учун истиқболли бўлган ферментларини ажратиш ва фаоллигини  баҳолашда олинган натижалар асосида:
С. cеревисиае С288C штаммидан ажратиб олинган ПҲМ8 ва CCП1 ферментлар Самарқанд давлат тиббиёт университети ҳузуридаги Иммунология, аллергология ва инсон геномикаси лабораториясида муқобил фермент лаборатор диагностика  жараёнларида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий техник кенгашининг 2025-йил 22-майдаги №18/49-сон маълумотномаси). Натижада, иммунофермент таҳлил учун мазкур ферментларнинг қўлланилиши импорт қилинадиган ҲРП (Ҳорсерадиш Перохидасе) конюгатларини маҳаллийлаштириш орқали ҳар бир намуна учун сарфланадиган  маблағни 1,5-2,0 АҚШ долларигача камайтириш имконини беради;
С. cеревисиае С288C ПҲМ8 ва CCП1 ферментларининг конформацион ҳамда 3Д структурасини биоинформацион дастур таҳлили натижалари асосида ишлаб чиқилган услубий тавсиянома Самарқанд давлат тиббиёт университети ҳузуридаги Л.М. Исаев номидаги микробиология, вирусология, юқумли ва паразитар касалликлар илмий-тадқиқот институтида лаборатор диагностика жараёнларининг амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий техник кенгашининг 2025-йил 22-майдаги №18/49-сон маълумотномаси). Натижада, қўлланилган ферментларнинг 3Д тузилмаси  ташхислаш тизимини ишлаб чиқиш жараёнини сезиларли даражада соддалаштириш орқали натижалар аниқлигини тўғри баҳолаш ва стандартлаштиришга хизмат қилади.

Yangiliklarga obuna bo‘lish