Xaldarbekov Madamin Karimjanovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Tug‘ma bullyoz epidermolizli bemorlarda polixromatik polyarizatsiyalangan yorug‘likdan foydalanishni asoslash», 14.00.11 – Dermatologiya va venerologiya (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.3.DSc/Tib906.
Ilmiy raxbar: Raxmatov Akram Baratovich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Respublika ixtisoslashtirilgan dermatovenerologiya va kosmetologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Respublika ixtisoslashtirilgan dermatovenerologiya va kosmetologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi, DSc.06/2025.27.12.Tib.26.01.
Rasmiy opponentlar: Axmedova Dilorom Ilxamovna, tibbiyot fanlari doktori, professor; Azimova Fatima Vaxidovna,  tibbiyot fanlari doktori. 
Yetakchi tashkilot: Andijon  davlat tibbiyot instituti.
II. Tadqiqotning maqsadi: metabolik va immunologik buzilishlarni hisobga olgan holda tug‘ma bullyoz epidermolizning kompleks terapiyasini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor tug‘ma bullyoz epidermoliz (TBE) mintaqaviy sharoitlarda klinik shakllari va kechish xususiyatlari tizimli ravishda o‘rganilib, uning ushbu hudud bemorlariga xos kliniko-biokimyoviy va immunologik jihatlari va og‘irlik darajasi turlicha ekani isbotlangan;
tug‘ma bullyoz epidermoliz bilan og‘rigan bemorlar qon zardobida ruh va D vitamini darajalarining fiziologik normadan sezilarli kamayishi teri regeneratsiya jarayonlariga, immun javobga hamda kasallikning klinik ko‘rinishlariga bevosita ta’sir ko‘rsatishi isbotlangan;
immunologik ko‘rsatkichlar mmunoglobulin E (IgE) va C-reaktiv oqsil (CRP) dagi o‘zgarishlar kasallikning klinik shakllari hamda yallig‘lanish jarayonining faolligi bilan uzviy bog‘liq ekani isbotlangan;
tug‘ma bullyoz epidermoliz bilan og‘rigan bemorlarda terapiya samaradorligini oshirish, reparativ jarayonlarni tezlashtirish hamda bemorlardagi metabolik va immun buzilishlarga differensial yondashuv asosida kompleks davolash usuli ishlab chiqilgan
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. 
Tug‘ma bullyoz epidermolizli bemorlarda polixromatik polyarizatsiyalangan yorug‘likdan foydalanishni asoslash bo‘yicha tadqiqotning ilmiy natijalari Respublika ixtisoslashtirilgan dermatovenerologiya va kosmetologiya bo‘yicha ilmiy-amaliy tibbiyot markazi hamda viloyat teri-venerologiya dispanserlari amaliy faoliyatiga joriy etilgan.
birinchi ilmiy yangilik. ilk bor tug‘ma bullyoz epidermoliz (TBE) mintaqaviy sharoitlarda klinik shakllari va kechish xususiyatlari tizimli ravishda o‘rganilib, uning ushbu hudud bemorlariga xos kliniko-biokimyoviy va immunologik jihatlari va og‘irlik darajasi turlicha ekani isbotlangan. O‘zgarishlarning og‘irlik darajasi kasallik shakliga bog‘liq: distrofik shaklda almashinuv va immun buzilishlar eng yuqori darajada namoyon bo‘ladi. Mikroelementlar tanqisligi kollagen sintezi va yara bitish jarayonlarining yomonlashuviga olib keladi. «Mikson» (ruh saqlovchi) preparati va «Bioptron» polixromatik polyarizatsiyalangan yorug‘lik terapiyasidan iborat kompleks davolash usuli yuqori samaradorlik ko‘rsatdi: ruh va D vitamini darajalari normallashdi, IgE va CRP kamaydi, reparativ jarayonlar tezlashdi, yallig‘lanish reaksiyalari pasaydi.Ushbu ilmiy natijalar quyidagi buyruqlar asosida amaliyotga joriy etildi: 2025 yil 10 aprel`, Samarqand viloyati hududiy filiali №12; 2025 yil 8 aprel`, Qashqadaryo viloyati hududiy filiali №10-T. Ijtimoiy samaradorligi: taklif etilgan davolash usuli immun va dermatologik holatni barqarorlashtiradi, teri shikastlanishlarining bitishini tezlashtiradi, qaytalanishlar sonini kamaytiradi va bemorlar hayot sifatini yaxshilaydi. Iqtisodiy samaradorligi: Toshkent viloyati filiali ma’lumotlariga ko‘ra, davolash samaradorligi 61,8 % ga oshgan, o‘rtacha davolanish xarajatlari esa 4 barobar kamaygan. Bu og‘ir TBE shakllarini davolash xarajatlarini sezilarli qisqartirish imkonini beradi. 
ikkinchi ilmiy yangilik: tug‘ma bullyoz epidermoliz bilan og‘rigan bemorlar qon zardobida ruh va D vitamini darajalarining fiziologik normadan sezilarli kamayishi teri regeneratsiya jarayonlariga, immun javobga hamda kasallikning klinik ko‘rinishlariga bevosita ta’sir ko‘rsatishi isbotlangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, standart terapiyadan so‘ng ruh va D vitamini darajalari pastligicha, IgE va CRP esa yuqoriligicha qoladi. Bu metabolik buzilishlarning to‘liq kompensatsiya qilinmaganini va yallig‘lanish javobining saqlanib qolganini ko‘rsatadi. Ilmiy natijalar 2025 yil 10 apreldagi Samarqand viloyati filiali №12 va 2025 yil 8 apreldagi Qashqadaryo viloyati filiali №10-T buyruqlari asosida amaliyotga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: olingan ma’lumotlar standart davolashga qo‘shimcha ravishda mineral va immun buzilishlarni korreksiyalovchi patogenetik komponentlarni kiritish zarurligini isbotladi. Bu qaytalanishlar sonini kamaytiradi, teri nuqsonlarining bitishini tezlashtiradi va bemorlar hayot sifatini yaxshilaydi. Iqtisodiy samaradorligi: Toshkent viloyati filialida o‘tkazilgan hisob-kitoblarga ko‘ra, davolash samaradorligining oshishi tufayli statsionarda yotish muddati o‘rtacha 10 kundan 7 kunga qisqardi, bu esa dori vositalari va statsionarda bo‘lish xarajatlarini sezilarli kamaytirdi. 
uchinchi ilmiy yangilik. immunologik ko‘rsatkichlar mmunoglobulin E (IgE) va C-reaktiv oqsil (CRP) dagi o‘zgarishlar kasallikning klinik shakllari hamda yallig‘lanish jarayonining faolligi bilan uzviy bog‘liq ekani isbotlangan. Bu mineral almashinuv ko‘rsatkichlarining normallashuvi, immunoglobulin E (IgE) va C-reaktiv oqsil (CRP) darajasining pasayishi, epidermis regeneratsiya jarayonlarining yaxshilanishi va yallig‘lanish belgilari kamayishi orqali tasdiqlanadi. Klinik kuzatuvlar shuni ko‘rsatdiki, ushbu terapiya sxemasi eroziyalar epitelizatsiyasini tezlashtiradi, yangi pufakchalar paydo bo‘lish vaqtini cho‘zadi, og‘riq sindromining ifodalanishini kamaytiradi va infeksion asoratlar chastotasini pasaytiradi. Bu uni patogenetik jihatdan asoslangan va klinik samarali usul sifatida tavsiflaydi. Olingan ilmiy natijalar quyidagi buyruqlar asosida amaliyotga joriy etildi: 2025 yil 10 aprel`, Samarqand viloyati filiali №12; 2025 yil 8 aprel`, Qashqadaryo viloyati filiali №10-T. Ijtimoiy samaradorligi: taklif etilgan kompleks davolash usuli eroziyalarning tezroq bitishini, yallig‘lanish reaksiyalarining pasayishini, remissiya davrining uzayishini va bemorlar hayot sifatining yaxshilanishini ta’minlaydi. Iqtisodiy samaradorligi: davolash muddatlarining qisqarishi va statsionar xarajatlarining kamayishi iqtisodiy samaradorlikni ta’minladi. Hisob-kitoblarga ko‘ra, ushbu usulni joriy etish Toshkent viloyati filiali ma’lumotlari bo‘yicha yiliga o‘rtacha 105–110 million so‘m tejamkorlikka olib kelgan.
to‘rtinchi ilmiy yangilik. tug‘ma bullyoz epidermoliz bilan og‘rigan bemorlarda terapiya samaradorligini oshirish, reparativ jarayonlarni tezlashtirish hamda bemorlardagi metabolik va immun buzilishlarga differensial yondashuv asosida kompleks davolash usuli ishlab chiqilgan. Bu epitelizatsiya jarayonining tezlashishi va remissiyaning barqaror shakllanishi bilan birga standart terapiyaga nisbatan yuqoriroq klinik samaradorlikni ta’minladi. Klinik kuzatuvlarga ko‘ra, TBEning barcha shakllarida (oddiy, chegaraviy, distrofik, Kindler sindromi) kompleks davolashdan so‘ng bemorlarning 50–66,6 % ida sezilarli yaxshilanish, 33,3–50 % ida esa yaxshilanish kuzatilgan, holbuki an’anaviy terapiyada sezilarli yaxshilanish ko‘rsatkichlari 28–38 % dan oshmagan. Ushbu ilmiy natijalar 2025 yil 10 aprel`, Samarqand viloyati filiali №12 va 2025 yil 8 aprel`, Qashqadaryo viloyati filiali №10-T buyruqlari asosida amaliyotga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: mazkur davolash usulini joriy etish kasallik klinik belgilarining tez regressiyasini, davolash muddatining qisqarishini, remissiya davrining uzayishini va bemorlar hayot sifatining sezilarli yaxshilanishini ta’minladi. Iqtisodiy samaradorligi: kompleks davolash usuli statsionarda yotish muddatini 10 kundan 7 kunga qisqartirdi va davolash xarajatlarini 1,5 barobar kamaytirdi. Toshkent viloyati filiali ma’lumotlariga ko‘ra, 50 nafar bemorni davolashda umumiy tejalgan mablag‘ 48 million so‘mni tashkil etgan.