Sarimsakov Akramjon Usmanovichning
texnika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I.Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri: 05.02.03-“Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari” - “Arrali jinlash va jinlangan chigitlarni saralash mashinalari ishchi organlarini takomillashtirishning ilmiy asoslari”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2026.1.DSc/T943
Ilmiy rahbar: Muradov Rustam Muradovich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Namangan davlat texnika universiteti 
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Namangan davlat texnika universiteti, DSc.03/2025.27.12.T.15.02
Rasmiy opponentlar: Muxammadiev Davlat Mustafaevich, texnika fanlari doktori, professor; Usmanov Xayrulla Saydullaevich, texnika fanlari doktori, professor; Mamaxonov A’zam Abdumajitovich, texnika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Jizzax politexnika instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: Arrali jinlash va jinlangan chigitlarni saralash mashinalari ishchi organlarini takomillashtirishni ilmiy asoslashdan iborat.
III.Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
arrali jinlash jarayonida xomashyo valigi zichligini toladan ajragan chigitlarning ishchi kameradan chiqarib yuborilish intensivligiga bevosita bog‘liqligi aniqlangan 
xomashyo valigining zichligini kamaytirish va toladan ajragan chigitlarni tezkor chiqarib yuborishni ta’minlovchi peshtoq brus qismiga rolikli-kolosnikli panjara o‘rnatilgan arrali jin ishchi kamerasining takomillashgan konstruksiyasi ishlab chiqilgan;
tajribaviy tadqiqotlar yordamida olingan qiymatlar asosida taklif etilgan jin ishchi kamerasidagi rolikli panjarali peshtoq brus kolosnigining diametri va oraliq masofasining ratsional konstruktiv va texnologik parametrlari aniqlangan;
saralagichdagi shnek ta’sirida to‘liq jinlangan va jinlanmagan chigitlarning o‘zaro nisbiy harakatini vaqtga bog‘liq holda aniqlashning matematik model ishlab chiqilgan;
chigitlarni samarali saralash imkonini beradigan chigit saralash qurilmasi to‘rli baraban seksiyalarining ratsional uzunliklari jinlangan chigitlarning fraksion tarkibi tahlili asosida aniqlangan;
saralagichning samaradorligini oshirish maqsadida paxtaning turli xil seleksion navidagi chigitlarning o‘lchami asosida to‘rli barabanning teshik shakli va joylashishining optimal parametrlari aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Arrali jinlash va jinlangan chigitlarni saralash mashinalari ishchi organlarini takomillashtirishning ilmiy asoslash bo‘yicha olingan natijalar asosida:
tadqiqotlar natijasida ishlab chiqilgan jin ishchi kamerasining yangi konstruksiyasi va chigit saralash qurilmasi “Namangan To‘qimachi cluster” MChJ ga qarashli “To‘raqo‘rg‘on paxta tozalash” korxonasining ishlab chiqarish jarayoniga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi «O‘zto‘qimachiliksanoat» uyushmasining 2025 yil 2 maydagi 03/25-930-son ma’lumotnomasi). Natijada jin ishchi kamerasidan chigit chiqishining 14-17 % ga oshishi hisobiga jin unumdorligi 10-13 % ga ortgan, chigit shikastlanishi esa 0,8 % ga kamaygan. Elektr dvigateli yuklamasining kamayishi natijasida soatiga o‘rtacha 11,8 % elektr energiyasi tejalishi aniqlangan. Linterlash jarayonidagi 25 % chigitlarni 2,5 % gacha shikastlanishi oldi olingan. Mavsum davomida linter mashinasi tomonidan sarflanadigan energiyaning 24,6 % i tejalishi ta’minlandi. Shuningdek, RNS uskunasi o‘rniga saralagichni joriy etish hisobiga mavsum davomida qo‘shimcha ravishda mavjud uskuna energiya sarfining 25 % gacha tejalishiga erishilgan.