Раҳматов Худойқул Чориевичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Интродуксия шароитида Ҳинд настарини (Лагерстроемиа индиcа Л.) нинг биоекологияси ва кўпайтириш усуллари”, 06.03.01 – Оърмон экинлари. Селекция, уруғчилик ва шаҳарларни коъкаламзорлаштириш. Оърмонлар агромелиорацияси ва ҳимоя оърмонларини барпо этиш (биология фанлари).
Диссертация мавзуси роъйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/B1296.
Илмий раҳбар: Бердиев Эркин турдалиевич, қишлоқ хоъжалиги фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат аграр университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат аграр университети ҳузуридаги DSc.08/2025.27.12.Qx.02.02 рақамли илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Тўхтаев Бобоқул Ёрқулович, биология фанлари доктори, профессор; Темиров Элдор Эргашбоевич, биология фанлари фалсафа доктори (PhD), катта илмий ходим.
Етакчи ташкилот: Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Тошкент воҳаси ҳудудида Ҳинд настаринининг (Лагерстроемиа индиcа Л.) биоеколойияси ва кўпайтириш имкониятларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор Тошкент воҳасида Ҳинд настаринининг онтогенези 4 давр, 7 босқич ва 3 фазалардан иборат бўлиши, прегенератив даврида 4 босқич (преювинел (п), ювинел (ж), имматур (им) ва виргинал (в)) босқичлари аниқланган;
виргинил босқич энг мураккаб бўлиб, бир хил даврда экилган ниҳолларда биринчи йилда 1-1,8%, иккинчи йилда 90-94 % ниҳолларда ва учунчи йили 5-9 % ниҳолларда якунига етиши исботланган;
Тошкент воҳаси шароитида Ҳинд настаринининг кунлик гуллаш динамикаси етук буталарда гулларнинг очилиш сони ўртача 123 тани ташкил этиши, гʻунчалаш даври 17-25 кун ва гуллаш 115-125 кун давом этиши аниқланган;
Ҳинд настаринининг Сурхондарёда терилган уруғларининг оғирлиги 2,4 ± 0,3 граммни ва Тошкент воҳаси шароитида терилган уруғларнинг оғирлиги 2,1 ± 0,2 граммни ташкил қилиши аниқланган; 
Тошкент воҳаси шароитида Ҳинд настаринининг фенологияси тадқиқ этилиб, унинг умумий вегетация даври 218-230 кунни ташкил этиши аниқланган;
Тошкент воҳаси шароитида Ҳинд настарини интродуксион мезонлар бўйича 74 балл, манзаравийлиги 78 баллга баҳоланиб, ўсимликнинг юқори мослашувчанликка эга эканлиги исботланган;
Ҳинд настаринининг уругʻи ва қаламчаларидан кўпайтиришда энг яхши натижа 500 мг/л гетероауксин қўллаган вариантда уругʻларининг унувчанлиги 10,35 %, қаламчаларники 98 фоизни ташкил этиб, назоратга нисбатан 52,2 % ва 11,6 % га юқори бўлиши аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Интродуксия шароитида Ҳинд настаринининг биоекологияси ва кўпайтириш усулларини ишлаб чиқиш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида: 
Ҳинд настарини (Лагерстроемиа индиcа Л.) коъчатларини етиштиришда уругʻларни териб олиш муддатлари ва экишга тайёрлаш усулларини аниқлаш ишланмаси Дархон илмий-тажриба хўжалиги кўчатхонасида жорий этилган (Экология ва артоф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариш вазирлигининг 03-03/1-03/3-8865-сонли маълумотномаси). Натижада, 2910 дона стандарт кўчатлар етиштиштирилган ҳамда уч йиллик кўчатларни реализциясидан даромад олиш имконини берган;
Ҳинд настарини (Лагерстроемиа индиcа Л.) коъчатларини етиштиришда уругʻларни териб олиш муддатлари ва экишга тайёрлаш усулларини аниқлаш ишланмаси “Греен зоне оф wорлд” масъулияти чекланган жамияти ҳудудининг 8-бўлим кўчтахонасига жорий этилган (Экология ва артоф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариш вазирлигининг 03-03/1-03/3-8865- сонли маълумотномаси). Натижада, 13,76 минг дона стандарт кўчатлар етиштиштирилган ҳамда уч йиллик кўчатларни реализциясидан даромад олиш имконини берган;
Ҳинд настарини (Лагерстроемиа индиcа Л.) коъчатларини етиштиришда уругʻларни териб олиш муддатлари ва экишга тайёрлаш усулларини аниқлаш ишланмаси ГРЕЕН НАТУРЕ БУИЛДЕРС масъулияти чекланган жамияти ҳудудининг импорт бўлим кўчатхонасига жорий этилган (Экология ва артоф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариш вазирлигининг 03-03/1-03/3-8865- сонли маълумотномаси). Натижада, 7,35 минг дона страндарт кўчатлар етиштиштирилган ҳамда уч йиллик кўчатларни реализциясидан даромад олиш олиш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish