Hamdamov Ulug‘bek Ro‘zievichning
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. 
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Oyoq venoz trofik yaralarini kompleks davolashni takomillashtirish” ixtisoslik shifri: 14.00.27 – Xirurgiya (tibbiyot fanlari)
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam:  B2024.4.DSc/Tib1190.
Ilmiy maslahatchi: Abduraxmonov Mamur Mustafaevich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Buxoro davlat tibbiyot instituti, DSc.06/2025.27.12.Tib.05.03.
Rasmiy opponentlar: Xamdamov Baxtiyor Zarifovich, tibbiyot fanlari doktori, professor, Irnazarov Akmal Abdullaevich, tibbiyot fanlari doktori, professor, Qurbaniyazov Zafarjon Babadjanovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.  
Yetakchi tashkilot: Akademik V.Voxidov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan xirurgiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: oyoq venoz trofik yaralarini kompleks davolash usullarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor varikoz va posttromboflebitik shakllar ajratilib, venoz trofik yara bilan bemorlarning keng qamrovli klinik-demografik xususiyatlari tahlil qilingan;
yara jarayoni og‘irligini ob’ektiv baholash va bemorlarni davolash taktikasiga tayyorlash uchun integral ko‘rsatkichlar indeksi ishlab chiqilgan;
venoz trofik yaralarda davolash taktikasini kliniko-mikrobiologik stratifikatsiya qilishga asoslangan usul hamda gemodinamik profil va yara jarayonining fazaviy xususiyatlarini inobatga olgan holda bemorlarni personallashtirilgan olib borish algoritmi ishlab chiqilgan (ixtiro uchun patent IAP 166121, 19.01.2026 y);
varikoz etiologiyali yaralarda epitelizatsiyani tezlashtirish va residivlarni kamaytirishda erta endovenoz lazer obliteratsiyani patomorfologik samaradorligi asoslangan;
ilk bor VAC-terapiyani o‘z ichiga olgan fazaga mos mahalliy davolash protokoli, salbiy klinik oqibatlar xavfini bashoratlash  modeli ishlab chiqilib, postromboflebitik sindromda endovaskulyar rekanalizatsiya va stentlashning yuqori samaradorligi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashning ilmiy-tadqiqot ishlari natijalarini amaliyotga tatbig‘i bo‘yicha 2025 yil 02 dekabrdagi 30/26 – son xulosasiga ko‘ra:
birinchi ilmiy yangilik: ilk bor varikoz va posttromboflebitik shakllar ajratilib, venoz trofik yara bilan bemorlarning keng qamrovli klinik-demografik xususiyatlari tahlil qilingan. Ilmiy yangilikning ahamiyati: ilk marotoba venoz trofik yaralarning varikoz va posttromboflebitik shakllari klinik kechishi, yara davomiyligi, asoratlar xavfi va davolashga javob berishi jihatidan sezilarli farq qilishini inobatga olgan holda, ularni aniq differensiatsiya qilish zarurligi isbotlangan, bu bemorlarni individual yondashuv asosida boshqarish imkonini yaratgan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: olingan ilmiy-amaliy ma’lumotlar Namangan viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (04.09.2025 yildagi 77A/F-son), Xorazm viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (01.08.2025 yildagi 96-son va 97-son), Navoiy viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (29.08.2025 yildagi 92-son) li buyruqlar bilan amaliyotga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: venoz trofik yaralarning etiologik shakllarini aniq ajratish asoratlar xavfini kamaytirish, nogironlik darajasini pasaytirish va bemorlarning hayot sifati yaxshilanishiga xizmat qilgan. Iqtisodiy samaradorligi: venoz trofik yaralar bilan og‘rigan bemorlarning varikoz va posttromboflebitik shakllarini kliniko-demografik jihatdan aniq differensiatsiya qilish orqali davolash taktikasi boshidanoq to‘g‘ri tanlanishi ta’minlangan. Bu esa noto‘g‘ri taktika natijasida yuzaga keladigan takroriy gospitalizatsiyalar, qo‘shimcha diagnostika va davolash xarajatlarini kamaytirish imkonini bergan. Natijada 1 nafar bemor hisobiga o‘rtacha 1200000 so‘m miqdoridagi ortiqcha xarajatlarni oldini olishga erishilgan. Xulosa: venoz trofik yaralarning varikoz va posttromboflebitik shakllari klinik kechishi va davolash jihatidan sezilarli farq qilishi ko‘rsatilib, ularni aniq differensiatsiya qilish individual davolash taktikasini tanlash, asoratlar xavfini kamaytirish va terapiya samaradorligini oshirish imkonini bergan.
ikkinchi ilmiy yangilik: yara jarayoni og‘irligini ob’ektiv baholash va bemorlarni davolash taktikasiga tayyorlash uchun integral ko‘rsatkichlar indeksi ishlab chiqilgan. Ilmiy yangilikning ahamiyati: taklif etilgan indekslar bemorlarni davolash taktikasini tanlashdan oldin ob’ektiv stratifikatsiya qilish, asoratlar xavfini baholash va davolash bosqichlarini aniq rejalashtirish imkonini bergan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: olingan ilmiy-amaliy ma’lumotlar Namangan viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (04.09.2025 yildagi 77A/F-son), Xorazm viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (01.08.2025 yildagi 96-son va 97-son), Navoiy viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (29.08.2025 yildagi 92-son) li buyruqlar bilan amaliyotga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: Ob’ektiv baholash orqali kech va asoratli holatlarning kamayishiga, bemorlarni o‘z vaqtida to‘g‘ri yo‘naltirishga erishilib, asoratlarni kamaytirish imkoniyatini bergan. Iqtisodiy samaradorligi: venoz zararlanishning mul`tisegmentarlik indeksi va indeks septik yuklama indekslarini qo‘llash orqali bemorlarni ob’ektiv stratifikatsiya qilish, asoratlar xavfi yuqori bo‘lgan holatlarda ortiqcha konservativ davolashni cheklash va maqsadli xirurgik aralashuvni o‘z vaqtida bajarish imkoni yaratilgan. Bu holat gospitalizatsiya muddatini o‘rtacha 4 kunga qisqartirib, shifoxonada qolish xarajatlarini 1 nafar bemorga 1120000 so‘mga kamaytirgan (1 kun – 280 000 so‘m). Xulosa: ishlab chiqilgan integral ko‘rsatkichlar indekslari yara jarayoni og‘irligini ob’ektiv baholash, bemorlarni stratifikatsiya qilish va davolash taktikasini aniq rejalashtirish imkonini bergan xamda amaliyotga joriy etish asoratli holatlarni kamaytirish, o‘z vaqtida maqsadli xirurgik aralashuvni bajarish va gospitalizatsiya muddatini qisqartirish imkonini beradi. 
uchinchi ilmiy yangilik: venoz trofik yaralarda davolash taktikasini kliniko-mikrobiologik stratifikatsiya qilishga asoslangan usul hamda gemodinamik profil va yara jarayonining fazaviy xususiyatlarini inobatga olgan holda bemorlarni personallashtirilgan olib borish algoritmi ishlab chiqilgan (ixtiro uchun patent IAP 166121, 19.01.2026 y). Ilmiy yangilikning ahamiyati: yara fazasiga qarab venoz gemodinamikani korreksiya qilish vaqti va hajmini belgilash orqali davolashda izchillik va samaradorlik ta’minlangan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi olingan ilmiy-amaliy ma’lumotlar Namangan viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (04.09.2025 yildagi 77A/F-son), Xorazm viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (01.08.2025 yildagi 96-son va 97-son), Navoiy viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (29.08.2025 yildagi 92-son) li buyruqlar bilan amaliyotga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: yara bitish muddatining qisqarishi, takroriy yallig‘lanishlar va residivlarning kamayishiga erishilgan. Iqtisodiy samaradorligi: yara fazalari va venoz gemodinamikani korreksiya qilishni bog‘lovchi kompleks algoritmni qo‘llash natijasida yara bitish muddati qisqargan, takroriy yallig‘lanishlar va asoratlar kamayishiga erishilgan. Bu esa qo‘shimcha antibakterial terapiya, mahalliy davolash vositalari va takroriy murojaatlarga ehtiyojni kamaytirgan. Natijada 1 nafar bemor hisobiga o‘rtacha 1500000 so‘m xarajat tejalgan. Xulosa: klinik-mikrobiologik stratifikatsiyaga asoslangan va venoz gemodinamika hamda yara jarayoni fazalarini inobatga olgan personallashtirilgan algoritm asosida venoz trofik yaralarni davolash samaradorligini ta’minlagan va natijada yara bitish muddatini qisqarib, residivlar va asoratlarning kamaytirish imkonini berdi;
to‘rtinchi ilmiy yangilik: varikoz etiologiyali yaralarda epitelizatsiyani tezlashtirish va residivlarni kamaytirishda erta endovenoz lazer obliteratsiyani patomorfologik samaradorligi asoslangan. Ilmiy yangilikning ahamiyati: yuzaki venoz reflyuksni erta bartaraf etish yaraning tez bitishi va uzoq muddatli barqaror natijalarga erishishga imkon berishi asoslab berilgan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi olingan ilmiy-amaliy ma’lumotlar Namangan viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (04.09.2025 yildagi 77A/F-son), Xorazm viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (01.08.2025 yildagi 96-son va 97-son), Navoiy viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (29.08.2025 yildagi 92-son) li buyruqlar bilan amaliyotga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: yara bitish muddatining qisqarishi, takroriy yallig‘lanishlar va residivlarning kamayishiga erishilgan. Iqtisodiy samaradorligi: varikoz etiologiyali VTYada erta EVLO qo‘llash yara bitishini tezlashtirib, residivlar sonini sezilarli kamaytirdi. Bu holat takroriy gospitalizatsiyalar, uzoq muddatli mahalliy davolash va mehnatga layoqatsizlik davrini qisqartirdi. Natijada 1 nafar bemor hisobiga o‘rtacha 2300000 so‘m miqdoridagi xarajatlarni kamaytirishga erishilgan. Xulosa: varikoz etiologiyali venoz trofik yaralarda erta endovenoz lazer obliteratsiyani qo‘llash yara epitelizatsiyasini tezlashtirish va residivlarni kamaytirishda yuqori samaradorlikka ega ekanligi isbotlanib, yara bitish muddatini qisqartirib va uzoq muddatli barqaror natijalarga erishish imkonini berdi.
beshinchi ilmiy yangilik: ilk bor VAC-terapiyani o‘z ichiga olgan fazaga mos mahalliy davolash protokoli, salbiy klinik oqibatlar xavfini bashoratlash  modeli ishlab chiqilib, postromboflebitik sindromda endovaskulyar rekanalizatsiya va stentlashning yuqori samaradorligi isbotlangan. Ilmiy yangilikning ahamiyati: fazo-adaptiv yondashuv yaraning bakterial yuklamasini kamaytirib, endovaskulyar rekanalizatsiya va stentlash natijasida magistral venalar o‘tkazuvchanligini tiklash venoz gipertenziyani kamaytirib, yaraning barqaror bitishini ta’minlagan. Ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi olingan ilmiy-amaliy ma’lumotlar Namangan viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (04.09.2025 yildagi 77A/F-son), Xorazm viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (01.08.2025 yildagi 96-son va 97-son), Navoiy viloyati ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi (29.08.2025 yildagi 92-son) li buyruqlar bilan amaliyotga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi: ishlab chiqilgan davolash yondashuvi natijasida asoratlar sonini kamaytirish, bemorlar hayot sifatini yaxshilash va mehnatga layoqatli aholida nogironlik xavfini qisqartirishga erishilgan. Iqtisodiy samaradorligi: posttromboflebitik sindrom fonidagi VTYada endovaskulyar rekanalizatsiya va stentlash, VAC-terapiyani  qo‘llash orqali yaralarning barqaror bitishi ta’minlangan, uzoq davom etuvchi konservativ davolash va ko‘p marotaba gospitalizatsiyalar ehtiyoji kamaygan. Gospitalizatsiya muddati o‘rtacha 5 kunga qisqarib, 1 nafar bemor hisobiga 1400000 so‘m shifoxona xarajatlari hamda 450000 so‘m dori-darmon xarajatlari tejalishiga erishilgan. Xulosa: posttromboflebitik sindrom fonidagi venoz trofik yaralarda VAC-terapiyani o‘z ichiga olgan fazaga mos mahalliy davolash protokoli hamda endovaskulyar rekanalizatsiya va stentlashni qo‘llash yara bitishining barqarorligini ta’minlab, fazo-adaptiv yondashuv bakterial yuklamani va venoz gipertenziyani kamaytirib, asoratlar sonining kamayishiga hamda bemorlar hayot sifati yaxshilanishiga xizmat qilish qilish imkonini berdi.