Абдусатторов Асқархўжа Абдумавлон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон 

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Фавқулодда вазиятларни олдини олиш ва бартараф этиш учун тоннелларнинг вақтинчалик темирбетон қопламаси материали таркибини такомиллаштириш”, 05.10.02 “Фавқулодда ҳолатларда хавфсизлик. Ёнғин, саноат, ядро ва радиация хавфсизлиги”; (техника фанлари).
Диссертация мавзуси роʻйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Т6299
Илмий раҳбар: Ибрагимов Бахром Ташмуратович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат транспорт университети.
ИК фаолият коʻрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат транспорт университети ҳузуридаги DSc.10/2025.27.12.Т.01.03 рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Абдазимов Шавкат Хакимович, профессор в.б, DSc,
Кадиров Улуғбек Бахтиёрович, доцент, т.ф.ф.д. (PhD).
Етакчи ташкилот: Ислом Каримов номидаги Тошкент Давлат Техника Университет.
II. Тадқиқотнинг мақсади: тоғ усулида қуриладиган тоннелларда фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни самарали бартараф этишни таъминлаш мақсадида вақтинчалик темирбетон қоплама материали таркибини маҳаллий базалт толаси қошиш асосида такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
тоннелларнинг вақтинчалик темирбетон қопламаларида маҳаллий базалт толаси қўшилган ва қўшилмаган бетонларни қўллаш натижалари асосида фибрабетоннинг анъанавий бетондан 15 % гача мустаҳкамроқ эканлиги аниқланган;
темирбетон тоннел қопламаларидаги бетон таркибига базалт толаси қўшилиши натижасида фибрабетоннинг 400-800 °C ҳарорат шароитида ўз мустаҳкамлигини сақлаб қолиши аниқланиб, ушбу натижалар асосида фибрабетонни ишлаб чиқаришнинг технологик схемаси ҳамда унинг амалий қўллаш методикаси такомиллаштирилган;
фавқулодда вазиятларни олдини олиш мақсадида фибробетоннинг мустаҳкамлиги ва оловбардошлигига базалт қўшимчасининг таъсирини ўрганиш натижасида тоннел қопламасининг хавфсизлик кўрсаткичлари баҳоланган ва фавқулодда вазиятларда эвакуация жараёни ишлаб чиқилган;
тоннел қопламаламаларида базалт толали бетонни қўллашнинг техник, хавфсизлик ва иқтисодий самарадорлиги комплекс равишда ўрганилиб, мазкур материалдан фойдаланиш фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ҳамда уларнинг салбий оқибатларини камайтиришда самарали эканлиги асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Фавқулодда вазиятларни олдини олиш ва бартараф этиш учун тоннелларнинг вақтинчалик темирбетон қопламаси материали таркибини такомиллаштириш бўйича ўтказилган илмий-тадқиқот иши натижалари асосида:
фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этиш мақсадида тоннелларнинг вақтинчалик темирбетон қопламалари учун бетон таркибига маҳаллий базалт толаси қўшиш ҳамда ушбу таркибни такомиллаштириш бўйича таклиф этилган ечим Тошкент шаҳар Фавқулодда вазиятлар бош бошқармаси томонидан лойиҳалаш жараёнига жорий этилди (Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг 2025-йил 28-октябрдаги, 3/4/30-3264-сонли маълумотномаси). Натижада, такомиллаштирилган ушбу бетон таркибидан фойдаланиш ҳисобига таклиф этилаётган композицион материалларнинг оловбардошлиги ошиши туфайли тоннелларнинг ёнғинга қаршилик кўрсатиш қобилияти ва мустаҳкамлиги 9-15 % гача яхшиланган ҳамда емирилиш ёки қулаб тушиш хавфи камайиши имконини берган;
тоннел қурилишида фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш, қурилиш жараёнини тезлаштириш ва умумий самарадорликни ошириш мақсадида бетон таркибига маҳаллий базалт толаси қўшиш бўйича таклиф этилган ечимлар Тошкент вилояти Бўстонлиқ туманидаги Пскем дарёсида барпо этилаётган Пскем ГЭС қурилиши объекти таркибидаги тоннел қурилишида вақтинчалик маҳкамловчи тизим сифатида қўллаш учун тавсия этилган фибрабетон Тошкент шаҳар Фавқулодда вазиятлар бош бошқармаси томонидан амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг 2025-йил 28-октябрдаги, 3/4/30-3264-сонли маълумотномаси). Натижада, такомиллаштирилган ушбу бетон таркибини қўллаш тоннел ичида ишлаш хавфсизлиги даражасини ошириш билан бирга, умумий қурилиш харажатларини 5-7 % гача қисқартириш имконини берган.