Boboyorova Maftuna Haqqul qizining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): “Qandolat mahsulotlari bozorini rivojlantirishda marketing strategiyalaridan foydalanishni takomillashtirish”, 08.00.11-“Marketing”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.2.PhD/Iqt2267.
Ilmiy rahbari: Ergashxodjaeva Shaxnoza Djasurovna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti huzuridagi DSc.03/2025.27.12.1.23.04 raqamli Ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Xakimov Ziyodulla Axmadovich, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent, Azlarova Munira Muxammadamin qizi, iqtisodiyot fanlari bo‘ycha falsafa doktori , dotsent.
Yetakchi tashkilot: Toshkent kimyo-texnologiya instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: qandolat mahsulotlari bozorini rivojlantirishda marketing strategiyalaridan foydalanishni takomillashtirish boʻyicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
uslubiy yondashuvga ko‘ra “oziq-ovqat mahsulotlari bozorini rivojlantirishning marketing strategiyalari” tushunchasining iqtisodiy mazmuni hududiy va tarmoqlar kesimidagi raqobatbardoshlik, ekologik barqarorlik va risklarga chidamlilikni ta’minlashga xizmat qiluvchi, makro, mezo va mikro darajada integratsiyalashgan marketing konsepsiyasi nuqtai-nazaridan takomillashtirilgan;
korxonada qandolat mahsulotlari assortimentining barqaror qismini hisob-kitobga asoslangan yadro-portfel sifatida, uzoq muddatli talab, foydalilik, texnologik imkoniyat va brend pozisiyasini birgalikda inobatga olgan holda ABC–XYZ tahlil va ichki meyorlar orqali shakllantirish taklifi asoslangan;
qandolat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalarning marketing bo‘limlari xodimlari faoliyatini motivatsiya, brendni qabul qilish, kommunikatsiya, brend ahamiyati omillari asosida brendni targ‘ib qilishdagi ishtirokini “strategik” (21 ≤ BEI ≤ 25), “muvofiqlashtiruvchi” (16 ≤ BEI ≤ 20), “neytral” (11 ≤ BEI ≤ 15), “past” (6 ≤ BEI ≤ 10) va “salbiy” (0 ≤ BEI≤5) diapazonlarda baholash orqali brend nufuzini oshirish asoslangan;
O‘zbekistonda qandolat mahsulotlari bozorini marketing strategiyalari asosida rivojlanishini inobatga olgan holda 2030 yilgacha qandolat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmining prognoz ko‘rsatkichlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Qandolat mahsulotlari bozorini rivojlantirishda marketing strategiyalaridan foydalanishni takomillashtirish boʻyicha olingan ilmiy natijalar asosida:
uslubiy yondashuvga ko‘ra “oziq-ovqat mahsulotlari bozorini rivojlantirishning marketing strategiyalari” tushunchasining iqtisodiy mazmuni hududiy va tarmoqlar kesimidagi raqobatbardoshlik, ekologik barqarorlik va risklarga chidamlilikni ta’minlashga xizmat qiluvchi, makro, mezo va mikro darajada integratsiyalashgan marketing konsepsiyasi nuqtai-nazaridan takomillashtirilgan nazariy va uslubiy yondoshuvdan oliy ta’lim talablari uchun tavsiya etilgan “Brendni boshqarish” nomli darslikni tayyorlashda foydalanilgan (Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rektorining 2025 yil 3 iyul sanadagi 265-30 son buyrug‘i bilan berilgan nashr guvohnomasi). Mazkur yondoshuvning yangi mazmunda kiritilishi oliy ta’lim muassasalari talablari hamda bo‘lg‘usi mutaxassislarning oziq-ovqat mahsulotlari bozorini rivojlantirishda marketing strategiyalaridan foydalanish borasidagi bilim va ko‘nikmalarini kengaytirish imkonini yaratgan;
korxonada qandolat mahsulotlari assortimentining barqaror qismini hisob-kitobiga asoslangan yadro-portfel sifatida, uzoq muddatli talab, foydalilik, texnologik imkoniyat va brend pozisiyasini birgalikda inobatga olgan holda ABC–XYZ tahlil va ichki meyorlar orqali shakllantirish taklifi O‘zbekiston savdo-sanoat palatasi tarkibidagi “Sladus” mas’uiyati cheklangan jamiyatining.marketing faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston savdo-sanoat palatasining 2026 yil
2 fevraldagi 05-33-864-son ma’lumotnomasi). Mazkur taklifni amaliyotga joriy etilishi natijasida korxonada tanlangan strategik yo‘nalishlar eksportdagi davriy nobarqarorlik darajasini 25 foizga, zaxira mablag‘laridan foydalanish darajasini 10–12 foizga kamaytirishga erishilgan;
qandolat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalarning marketing bo‘limilari xodimlari faoliyatini motivatsiya, brendni qabul qilish, kommunikatsiya, brend ahamiyati omillari asosida brendni targ‘ib qilishdagi ishtirokini strategik (21≤BEI≤25), muvofiqlashtiruvchi (16≤BEI≤20), neytral (11≤BEI≤15), past (6≤BEI≤10) va salbiy (0≤BEI≤5) diopazonlarda baholash orqali brend nufuzini oshirish taklifi O‘zbekiston savdo-sanoat palatasi tarkibidagi “Sladus” mas’uiyati cheklangan jamiyatining.marketing faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston savdo-sanoat palatasining 2026 yil 2 fevraldagi 05-33-864-son ma’lumotnomasi). Mazkur taklifni amaliyotga joriy etish natijasida korxonaning marketing bo‘limi faoliyatini samarali tashkil etish, resurslarni strategik guruhlarga yo‘naltirish imkoni yaratilgan va korxonaning marketing xarajatlarini 2025-yilda 2024-yilga nisbatan 12 foizga qisqarishiga erishilgan;
O‘zbekistonda qandolat mahsulotlari bozorini marketing strategiyalari asosida rivojlanishini inobatga olgan holda 2030 yilgacha qandolat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmining prognoz ko‘rsatkichlari O‘zbekiston savdo-sanoat palatasi tarkibidagi qandolat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalar faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston savdo-sanoat palatasining 2026 yil 2 fevraldagi 05-33-864-son ma’lumotnomasi). Mazkur prognoz ko‘rsatkichlaridan qandolat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalarning 2030-yilgacha rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqishda foydalanilgan.