Рустамова Муслимахон Маъруфжон қизининг фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
“Абе Кобонинг “Қумдаги хотин” асари таржимасининг лингвопоетик хусусиятлари” мавзусидаги 10.00.06. – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:B2021.2.PhD/Fil1880
Илмий раҳбар: Рихсиева Гулчеҳра Шовкатовна, филология фанлари номзоди, профессор  
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат шарқшунослик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат шарқшунослик университети DSc.03/2025.27.12.Fil.05.03
Расмий оппонентлар: Халлиева Гулноз Искандаровна, филология фанлари доктори, профессори; Холмурзаева Нодира Тошмурзаевна, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат чет тиллари институти. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқот мақсади япон ёзувчиси Абе Кобонинг “Қумдаги хотин” романи таржима матнининг лингвопоетик хусусиятларини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
япон-ўзбек адабий алоқаларининг шаклланишида бадиий таржиманинг ўрни, таржиманинг турли халқлар адабиётларининг ўзаро алоқаси ва бир-бирига таъсири жараёнини тезлаштириши, жаҳон адабиётининг юксак намуналарини таржима қилиш орқали миллий тил ва адабиётнинг структур-семантик ҳамда бадиий тасвир имкониятларини кенгайтириш мумкинлиги аниқланган;
бадиий таржима асарларга лингвопоетик тамойиллар асосида ёндашишнинг аҳамияти, таржимада маданий кодларнинг ифодаланиши, таржима асарни мукаммал идрок этиш ва бехато ўгириш учун таржимон, аввало, муаллиф мансуб бўлган лингвомаданиятдан мукаммал хабардор бўлиши лозимлиги далилланган;
аслиятда қўлланган реалия, ўхшатиш, метафора, фразеологик ибора ва рамз каби маданий кодларнинг таржимасида кузатилган поетик актуаллашув, интертекстуаллик, занжирсимон боғланишлар, фразеологик трансформация каби тамойиллар ҳамда ифода усуллари аниқланган;
аслиятда қўлланган лексик-семантик воситаларнинг таржимада берилиши билан боғлиқ лингвистик қонуниятлар, шунингдек, аслият ва таржимада қўлланган синтактик воситаларнинг, хусусан, такрорий бирликлар, парантеза, блис-портрет, прозаподосис, синтактик поетизмлар, императив ва интеррогатив қурилмаларнинг эмоционал-экспрессив ва лингвопоетик имкониятлари қиёсий-типологик усуллар орқали далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Таржима матнларни лингвопоетик тадқиқ қилишда эришилган илмий натижалар ва амалий таклифлар асосида: 
бадиий таржимада сўз танлаш, ўхшатиш ва сифатлашларни бериш, императив ва интеррогатив қурилмалар билан боғлиқ фикр-мулоҳаза, хулосалардан ҳамда лингвопоетикага оид асосий бирликлар, хусусан, терминлардан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2022–2023-йилларда бажарилган АЛ-442105872 рақамли “Кимё атамаларининг изоҳли луғатини яратиш” мавзусидаги фундаментал лойиҳада фойдаланилган. (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2025-йил 3-апрелдаги 660-сон маълумотномаси). Натижада мазкур лойиҳа янги илмий-назарий маълумотлар билан бойитилган;
2021–2022-йилларда бажарилган ИЛ-21071156 рақамли “Антропоцентрик тилшунослик терминлари изоҳли луғатини тузиш ва нашр қилиш” (луғатнинг мобил иловаси ва вебсайтини яратиш) мавзусидаги инновацион лойиҳада фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ўзбек тили, адабиёти ва фолклори институтининг 2025-йил 15-майдаги 3/1255-1202 рақамли маълумотнома). Натижада ушбу электрон платформа лингвопоетикага оид терминлар билан бойитилган;
япон адабиётидан таржима қилинган бадиий асарларда ўхшатиш, сифатлаш, лексик-семантик воситаларнинг сақланиши ёки муқобилларининг танланиши, таржима натижасида айрим бирликларнинг лингвопоетик жиҳатдан таҳлилий фикр ва назарий хулосалардан “Ўзбекистон тарихи” телеканали томонидан эфирга узатилган “Ҳамма учун” кўрсатуви ссенарийларида фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали” давлат муассасасининг 2024-йил 12-сентябрдаги 06-28-841-сон маълумотномаси). Натижада ушбу телекўрсатув учун тайёрланган материаллар мазмуни янада мукаммаллашган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish