Нигманов Азизбек Улугбековичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистон саноат тармоқларида энергия сарфини камайтириш бўйича хориж тажрибаси (ХХР мисолида)”, 08.00.03 – Саноат иқтисодиёти.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Iqt3982.
Илмий раҳбар: Зоҳидов Азаматжон Аъзамович, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат шарқшунослик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Халқаро Нордик университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи DSc.03/2025.27.12.I.26.01 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Салимов Бахтиёр Таджиевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Хотамов Ибодулло Садуллоевич, иқтисодиёт фанлари номзоди, профессор;
Етакчи ташкилот: Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ХХР тажрибаси асосида Ўзбекистон саноат тармоқларида энергия сарфини камайтириш ва энергия самарадорлигини ошириш механизмлари юзасидан илмий асосланган таклиф ҳамда тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
саноат тармоқларида энергия истеъмоли самарадорлигини баҳолаш ва энергия тежаш чораларини амалга оширишда 100 кВтгача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларини ўрнатган саноат корхоналарини уч йил муддатга мулк солиқлари ва фойда солиғидан озод қилиш орқали корхоналарни фискал харажатларини қисқартириш таклифи асосланган;
саноат ишлаб чиқариши аҳамиятидаги барча бинолар ва иншоотларни лойиҳалаштириш, реконструкция қилиш ва қуриш бўйича лойиҳа ҳужжатларини экспертизадан ўтказишда қурилиш нормалари ва қоидаларининг талабларини инобатга олган ҳолда бинолар ва иншоотлар энергия самарадорлиги кўрсаткичлари бўлимини тақдим этиш мажбурий тартибини жорий этиш таклифи асосланган; 
саноат тармоқлари корхоналари ўз балансидаги бинолар ва иншоотларда ёритиш тизимлари учун светодиодли манбаларни ўз ичига олган сенсорли датчиклар, энергия самарадор газ-горелкали қурилмаларни ўрнатиши ҳамда маҳсулот (ускуналар, товарлар) ва технологияларнинг энергия самарадорлиги даражаси ёки техник кўрсаткичларини белгилашда уларни мутассадди органлар томонидан сертификатлаштириш талабини жорий этиш таклифи асосланган;
Ўзбекистон саноат тармоқларида энергия тежамкорлигини ошириш ҳисобига ишлаб чиқариш самарадорлигини таъминловчи асосий омилларни э'тиборга олган ҳолда соҳа параметрларининг 2030-йилга қадар ривожланиш истиқболлари учун мақсадли прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ўзбекистон саноат тармоқларида энергия сарфини камайтириш бўйича хориж тажрибасини ўрганиш юзасидан олинган илмий-амалий натижалар асосида:
саноат тармоқларида энергия истеъмоли самарадорлигини баҳолаш ва энергия тежаш чораларини амалга оширишда 100 кВтгача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларини ўрнатган саноат корхоналарини уч йил муддатга мулк солиқлари ва фойда солиғидан озод қилиш орқали корхоналарни фискал харажатларини қисқартириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019-йил 22-августдаги “Иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳанинг энергия самарадорлигини ошириш, энергия тежовчи технологияларни жорий этиш ва қайта тикланувчи энергия манбаларини ривожлантиришнинг тезкор чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-4422-сонли қарорида ўз ифодасини топган (“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖнинг 2025-йил 25-декабрдаги 01-02-59/2052-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида саноат тармоқларида 100 кВтгача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларини ўрнатган уч йил муддатга мулк солиқлари ва фойда солиғидан озод қилинган ва бу эса корхоналарни фискал харажатларини қисқаришига олиб келган;
саноат ишлаб чиқариши аҳамиятидаги барча бинолар ва иншоотларни лойиҳалаштириш, реконструкция қилиш ва қуриш бўйича лойиҳа ҳужжатларини экспертизадан ўтказишда қурилиш нормалари ва қоидаларининг талабларини инобатга олган ҳолда бинолар ва иншоотлар энергия самарадорлиги кўрсаткичлари бўлимини тақдим этиш мажбурий тартибини жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019-йил 22-августдаги “Иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳанинг энергия самарадорлигини ошириш, энергия тежовчи технологияларни жорий этиш ва қайта тикланувчи энергия манбаларини ривожлантиришнинг тезкор чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-4422-сонли қарорида ўз аксини топган (“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖнинг 2025-йил 25-декабрдаги 01-02-59/2052-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида саноат тармоқларида ёқилғи-энергетика ресурслар истеъмолидаги юқори харажатларни камайтириш ҳамда тармоқ корхоналари томонидан энергияни тежаш ва энергия сарфини камайтириш имконини берган;
саноат тармоқлари корхоналари ўз балансидаги бинолар ва иншоотларда ёритиш тизимлари учун светодиодли манбаларни ўз ичига олган сенсорли датчиклар, энергия самарадор газ-горелкали қурилмаларни ўрнатиши ҳамда маҳсулот (ускуналар, товарлар) ва технологияларнинг энергия самарадорлиги даражаси ёки техник кўрсаткичларини белгилашда уларни мутассадди органлар томонидан сертификатлаштириш талабини жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019-йил 22-августдаги “Иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳанинг энергия самарадорлигини ошириш, энергия тежовчи технологияларни жорий этиш ва қайта тикланувчи энергия манбаларини ривожлантиришнинг тезкор чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-4422-сонли қароринида акс этган (“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖнинг 2025-йил 25-декабрдаги 01-02-59/2052-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида “Яшил энергия” сертификатлари И-РЕC ягона электрон платформасига интеграция қилинган ва барқарор ривожланиш сиёсатида ва қайта тикланадиган энергия манбаларидан фойдаланишни рағбатлантиришга олиб келган;
Ўзбекистон саноат тармоқларида энергия тежамкорлигини ошириш ҳисобига ишлаб чиқариш самарадорлигини таъминловчи асосий омилларни эътиборга олган ҳолда соҳа параметрларининг 2030-йилга қадар ишлаб чиқилган ривожланиш истиқболлари учун мақсадли прогноз кўрсаткичларидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024-йил 4-мартдаги “«Ўзбекистон-2030» стратегиясида белгиланган асосий йўналишлар бўйича ислоҳотларни амалга оширишнинг 2024-йилдаги устувор чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-109-сонли қарорининг 1-илова, 2.8-қисмида ўз аксини топган (“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖнинг 2025-йил 25-декабрдаги 01-02-59/2052-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида саноат тармоқларида 2030-йилга қадар барқарор, самарали ва экология жиҳатдан тоза энергетика тизимини яратишнинг мақсадли параметрлари ишлаб чиқилишига эришилган.