Шорахмедов Шорахмат Шорасуловичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Соч фолликуласи циклида иштирок этувчи асосий сигнал молекулаларининг ўчоқли соч тўкилиш патогенезидаги ўрни ва уларни коррекция қилиш усуллари», 14.00.11 – Дерматология ва венерология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.1.PhD/Tib3352
Илмий рахбар: Азимова Фoтима Вахидовна, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика ихтисослаштирилган дерматовенерология ва косметология илмий-амалий тиббиет маркази. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Республика ихтисослаштирилган дерматовенерология ва косметология илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Тib.26.01. 
Расмий оппонентлар: Ташкенбаева Умида Алишеровна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Исмаилова Адолат Абдурахимовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Андижон Давлат Тиббиёт Институти.
II. Тадқиқотнинг мақсади: регенерациянинг асосий сигнал йўлларини ўрганиш орқали соч фолликуласи циклини тартибга солишнинг янги молекуляр механизмларини ўрганиш ва ўчоқли алопециянинг патогенетик терапиясини такомиллаштиришдан иборат.    
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ўчоқли алопеция билан оғриган беморларда инсулинга ўхшаш ўсиш омили (IGF-1) даражасининг ишончли равишда паст бўлиши соч фолликуласининг пролифератив фаоллиги пасайишига олиб келиши исботланган;
эпидермис–интерстициал ўзаро таъсирларда анаген фазасининг индукторлари ва ингибиторлари ҳисобланган BMP (bone morphogenetic protein) ҳамда Wnt (Wingless-type) сигнал йўлларининг ҳал қилувчи роли исботланган;
ўчоқли алопеция билан оғриган беморларда терида ситоплазматик Янус-киназа JAK-1 экспрессиясининг фаоллашуви аниқланиб, ушбу кўрсаткич касаллик оғирлиги ортиши ҳамда атрофия қилинмаган соч фолликулалари улуши (r=0,812; P<0,01) ва патологик сочлар улуши (r=0,789; P<0,01) ошиши билан боғлиқлиги аниқланган;             
ўчоқли алопецияда соч фолликулаларини регенерация қилишга қаратилган инновацион комбинацияланган терапиянинг самарадорлиги исботланган бўлиб, ушбу усул сочли терига мезотерапевтик йўл билан мезенхимал ўзак ҳужайраларни киритишга асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Ўчокли алопеция билан оғриган беморларда сигнал молекулалари, ўсиш омиллари, цитоплазма янус-киназаларини ўрганиш бўйича олинган натижалар асосида: 
биринчи илмий янгилик: ўчоқли алопеция билан оғриган беморларда инсулинга ўхшаш ўсиш омили (IGF-1) даражасининг ишончли равишда паст бўлиши соч фолликуласининг пролифератив фаоллиги пасайишига олиб келиши исботланганлиги Тошкент шаҳар 3-сонли туманлараро тери-таносил диспансери ва Самарқанд вилояти тери-таносил диспансери клиник амалиётига буйруқ асосида жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: олинган маълумотлар алопеция ривожланишида ўсиш омилларининг патогенетик ролини аниқлаштириш, касалликнинг шакли ва оғирлигига боғлиқлигини баҳолаш, шунингдек, ўчоқли алопецияни эрта ташхислаш ва чандиқсиз шакллар билан дифференциал ташхис сифатини ошириш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: ташхислашнинг янги усулини қўллаш орқали даволаш самарадорлигини ошириш ва касаллик қайталанишини камайтириш билан ифодаланади. Анъанавий даволашда бир беморнинг стационар даволаниш нархи йилига 52400000 сўмни ва амбулатор даволаниш нархи 38200000 сўмни ташкил қилади. Харажатларни камайтириш ҳисобидан алопецияни даволашнинг янги усули шифохонада 40550000 сўм ва амбулаторияда 29730000 сўмни ташкил этди. Учокли алопецияни ташхислаш ва даволашнинг янги усулини қўллаш ҳамда учокли алопецияда патологик жараённинг шакли ва оғирлик даражасини белгилайдиган ўсиш омилларини аниқлаш касалликни даволашнинг янги усули самарадорлигини оширишда бюджет маблағлари ҳисобидан даволаниш харажатларини стационарда — 11850000 сўмга ва амбулатор — 8470000 сўмга камайтириш имконини берган; 
иккинчи илмий янгилик: эпидермис–интерстициал ўзаро таъсирларда анаген фазасининг индукторлари ва ингибиторлари ҳисобланган BMP (bone morphogenetic protein) ҳамда Wnt (Wingless-type) сигнал йўлларининг ҳал қилувчи роли исботланганлиги Тошкент шаҳар 3-сон туманлараро тери-таносил диспансери ва Самарқанд вилояти тери-таносил диспансери клиник амалиётига жорий қилинган. Ижтимоий самарадорлиги: олинган маълумотлар соч фолликуласи ритмида bmp ва wnt сигнал йўлларининг патогенетик ролини аниқлашга, ўчоқли алопецияни эрта ташхислаш сифатини оширишга ва терапия самарадорлигини яхшилашга имкон беради, бу эса беморлар ҳаёт сифатини яхшилаш ҳамда касаллик қайталанишини камайтиришга хизмат қилади. Иқтисодий самарадорлиги: ўчоқли алопеция учун ишлаб чиқилган диагностика ва терапияни ҳисобланган йиллик иқтисодий самарадорликка мослаштириш орқали касалликнинг қайталанишини камайтириш. Бунда 1 беморнинг стационар даволаниш нархи йилига 52400000 сўмни, амбулатор даволаниш нархи эса 38200000 сўмни ташкил қилади. Харажатларни камайтириш ҳисобига таклиф этилган ташхис асосида ўчоқли алопецияни даволашнинг янги усули шифохонада 39172000 сўм ва амбулаторияда 21960000 сўмни ташкил этди. Ўчокли алопеция билан оғриган беморларда сигнал молекулалари кўрсаткичларининг ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда янги ташхис ва даволаш усулини қўллаш стационар даволанишда бюджет ва бюджетдан ташқари маблағларни 1,3 баробар, амбулатор даволанишда эса 1,7 баробар оптималлаштириш имконини беради.
учинчи илмий янгилик: ўчоқли алопеция билан оғриган беморларда терида ситоплазматик Янус-киназа JAK-1 экспрессиясининг фаоллашуви аниқланиб, ушбу кўрсаткич касаллик оғирлиги ортиши ҳамда атрофия қилинмаган соч фолликулалари улуши (r=0,812; P<0,01) ва патологик сочлар улуши (r=0,789; P<0,01) ошиши билан боғлиқлиги аниқланганлиги Тошкент шаҳар 3-сонли туманлараро тери-таносил диспансери ва Самарқанд вилояти тери-таносил диспансери клиник амалиётига жорий қилинган. Ижтимоий самарадорлиги: ушбу маълумотлар ўчоқли алопецияда jak-1 фаоллашувининг патогенетик ролини аниқлаш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: янги диагностика усулини қўллаш терапия самарадорлигини оширишга ва касаллик қайталанишини камайтиришга ёрдам беради. Бунда 1 беморнинг стационар даволаниш нархи йилига 39200000 сўмни, амбулатор даволаниш нархи эса 25600000 сўмни ташкил этган. анъанавий терапияда эса ушбу кўрсаткичлар мос равишда 52400000 сўм ва 38200000 сўмни ташкил қилган. Соч фолликулалари атрофияга учрамаганлигининг маркери сифатида цитоплазматик янус-киназани аниқлаш орқали ўчоқли алопецияни ташхислаш ва даволашнинг янги усули бюджет маблағлари ҳисобидан стационар даволаниш харажатларини 13200000 сўмга, амбулатор даволаниш харажатларини эса 12600000 сўмга камайтириш имконини берган;
тўртинчи илмий янгилик: ўчоқли алопецияда соч фолликулаларини регенерация қилишга қаратилган инновацион комбинацияланган терапиянинг самарадорлиги исботланган бўлиб, ушбу усул сочли терига мезотерапевтик йўл билан мезенхимал ўзак ҳужайраларни киритишга асосланганлиги Тошкент шаҳар 3-сон туманлараро тери-таносил диспансери ва Самарқанд вилояти тери-таносил диспансери клиник амалиётига жорий қилинган. Учоқли алопецияда зарарланган ўчоқларга мезенхимал ўзак ҳужайраларни дерма ичига киритишни ўз ичига олган, соч регенерациясига қаратилган инновацион процедура билан комбинацияланган терапиянинг юқори самарадорлиги аниқланган. Ушбу усулнинг самарадорлиги анъанавий терапияга нисбатан 3,3 баробар юқори эканлиги кўрсатилган. Иқтисодий самарадорлиги: касаллик қайталанишини 2,9 марта камайтириш ва соч фолликуласи ҳужайра цикли сигнал йўллари кўрсаткичларини нормаллаштириш орқали исботланган. Учоқли алопеция қайталанишини даволаш қиймати 11539500 сўмни ташкил этади. Инновацион муолажа билан комбинацияланган терапияни олган беморлар гуруҳида умумий харажатлар 17309250 сўмни, таққослаш (анъанавий терапия) гуруҳида эса 33464550 сўмни ташкил этган бўлиб, иқтисодий жиҳатдан фарқ 16155300 сўмни ташкил қилади. ушбу маълумотлар инновацион ёндашувнинг юқори иқтисодий самарадорлигини кўрсатади. хулоса қилиб айтганда, ўчоқли алопеция билан оғриган беморларда соч тўкилиш ўчоқларига мезенхимал ўзак ҳужайраларни дерма ичига киритишга асосланган, соч фолликуласи регенерациясини рағбатлантирувчи инновацион муолажа билан комбинацияланган терапия касалликнинг клиник кечишини яхшилаш, терапия самарадорлигини сезиларли ошириш ҳамда қайталанишлар частотасини камайтиришга хизмат қилади. бундан ташқари, ушбу усул беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш, узоқ муддатли ремиссияга эришиш ва умумий даволаш харажатларини камайтириш нуқтаи назаридан ҳам юқори ижтимоий-иқтисодий аҳамиятга эга.