Каланова Дилафруз Тошпулотовнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертатсияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Мева ва сабзавот қўшимчалари асосида кўпик структурали овқатланиш маҳсулотларининг технологияларини ишлаб чиқиш», 02.00.17 – Қишлоқ хўжалик ва озиқ-овқат маҳсулотларига ишлов бериш, сақлаш ҳамда қайта ишлаш технологиялари ва биотехнологиялари (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Т5263.
Илмий раҳбар: Кулиев Насилло Шарифович, техника фанлари номзоди, дотсент.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Бухоро давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бухоро давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.Т.16.05. 
Расмий оппонентлар: Махмудов Рафиқ Амонович, техника фанлари доктори, профессор; Джахангирова Гулноза Зинатуллаевна, техника фанлари фалсафа доктори (PhD), профессор.
Етакчи ташкилот: Қарши давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: мева ва сабзавот қўшимчалари асосида кўпик структурали овқатланиш маҳсулотларининг технологияларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
гидротермик ва механик ишлов берилган олма ва сабзининг сувни сорбсиялаш хусусиятининг тавсифи берилиб, мономолекуляр адсорбсиянинг параметрлари: сорбсияланган сувнинг миқдори 0,073 г/г, моноқатламда сувнинг адсорбсияланиши содир бўладиган ҳавонинг нисбий намлиги 29,5 %, моноқатламнинг солиштирма юзаси 245,5 м2/г ва адсорбентнинг ғоваклик ҳажми 0,093 см3/г олма пектинининг параметрларига яқинлиги асосланган;
фазалараро адсорбсион қатламлар оралиғида ҳосил бўлган комплексларнинг структурани барқарорловчи вазифасини бажариши кўпикли структура шакллангандан сўнг оқсил-пектин комплексининг ҳосил бўлишига боғлиқлиги исботланган;
фазалараро оралиқда суюқликнинг ҳаракатланишига гидравлик тўсиқлик ҳамда ҳарорат 6 ± 0,5 0С гача пасайганда системада дирилдоқ каркас ҳосил бўлиши олма ва сабзи пюрелари таркибидаги қаттиқ дисперс фазаларнинг дисперсион муҳитда эриган моддалар ҳамда адсорбсион қатламни ташкил этган моддалар билан ўзаро боғланишига боғлиқлиги асосланган;
барқарорловчи хусусиятга эга бўлган мева ва сабзавот қўшимчалари асосида кўпик структурали ширин таомларнинг такомиллаштирилган технологиялари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Мева ва сабзавот қўшимчалари асосида кўпик структурали овқатланиш маҳсулотларининг технологияларини ишлаб чиқиш бўйича олинган илмий натижалари асосида:
мева ва сабзавот пюрели кўпик структурали ширин таомлар технологияси “Пасқуале” МЧЖ корхонасида жорий этилган (Ўзбекистон озиқ-овқат саноати уюшмасининг 2025 йил 8 июлдаги  08-74/07-2025-сон маълумотномаси). Натижада, олма пюресини қўллаб маҳсулот (нишолда) тайёрлашда корхона даромади 100 кг маҳсулотга 14443,7 сўм, рентабеллик эса 1,0 % га, сабзи пюреси ёрдамида маҳсулот тайёрлашда корхона даромади 100 кг маҳсулотга 6209,4 сўмга, маҳсулот рентабеллиги эса 1,5 % га ошириш имконини берган; 
кўпик структурали ширин таом технологияси “АЛ-ҲАЯТ БУКҲАРА” МЧЖ корхонасида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон ошпазлар уюшмасининг 2025 йил 10 июлдаги  10/07-8-сон маълумотномаси). Натижада, олма (Сабзи) пюрели нишолда ширин таомида олма (сабзи) пюреси 10,7 %, лимон кислотаси миқдорларини 0,05 % га ошириш, инверт сиропи миқдорини 11 % га, таомнинг қуруқ моддалари миқдорини 11,05 % га камайтиришга имкон берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish