Самандаров Оғабек Алишер ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) Диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистон иқтисодиётига энергия хавфи таъсирининг статистик тадқиқоти”, 08.00.06 - “Эконометрика ва статистика”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.PhD/Iqt4958.
Илмий раҳбар: Қўзибоев Беҳзод Ҳамидович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.06.04.
Расмий оппонентлар: Мухитдинов Худаяр Суюнович, иқтисодиёт фанлари, профессор;  Ражабов Алибек Хушнудбекович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ўзбекистон иқтисодиётига энергия хавфи таъсирининг статистик тадқиқотини амалга ошириш юзасидан таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Ўзбекистон Республикасида иқтисодий ўсиш ва энергия хавфи орасидаги боғлиқликни вақтлараро ўзгарувчан компонентларга ажратилиб, динамик тебраниш содир бўлиш частотасини аниқлаш мақсадида тўлқинли таҳлил (Wавелет аналйсис) (R_xy^2 (τ,s)=|S(s^(-1) W_xy (τ,s)|^2/(S(s^(-1) |W_x (τ,s)|^2 S(s^(-1) |W_y (τ,s)|^2 )) амалга оширилган;
Ўзбекистон Республикасида энергия хавфининг иқтисодий ўсишга қисқа муддатли таъсир коеффициенти (ЛОГЕНХ=-28.864) ва узоқ муддатли мувозанат коеффициенти (ЭCМ(-1)=-1.190), кам сонли кузатувлар учун мустаҳкам натижаларни берувчи Ауторегрессиве Дистрибутед Лаг (АРДЛ) модели таклиф этилган;
Ўзбекистон Республикасида энергия хавфининг иқтисодий ўсишга таъсирининг ноаниқликларини бартараф этишда барқарорликни ошириш, ресурслар сарфини оптималлаштириш, нарх, захира, хавфсизлик ва режалаштиришни аниқлашнинг турли даражаларда (тўпламнинг 20 фоизидан 80 фоизигача) баҳолаш имконини берувчи квантил регрессия модели (Қ_(〖NYAIMQT〗_t ) (τ∣Х=х)=аъ(τ)+X_t^ъ β(τ)) таклиф этилган;  
Ўзбекистон Республикасида энергия хавфи тенденсиясининг (АРИМА) модели ёрдамида 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистон иқтисодиётига энергия хавфи таъсирининг статистик тадқиқотини амалга ошириш боʻйича олинган илмий натижалар асосида:
Ўзбекистон Республикасида иқтисодий ўсиш ва энергия хавфи орасидаги боғлиқликни вақтлараро ўзгарувчан компонентларга ажратилиб, динамик тебраниш содир бўлиш частотасини аниқлаш мақсадида амалга оширилган тўлқинли таҳлили бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 28-октябрдаги 7-4481-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистон Республикаси ва Хоразм вилоятида 2001-2023-йилларда иқтисодий ўсиш ва энергия хавфи орасидаги динамик боғланишларни даражаларини таҳлил қилиш имконияти яратилган, энергия хавфи ва иқтисодий ўсиш ўртасидаги боғлиқликни тўлқинли таҳлил ёрдамида динамик корреляциясини таҳлил қилиш орқали ишлаб чиқилган чора-тадбирларни самарадорлиги оширишга хизмат қилган ҳамда иқтисодий ўсишда энергиядан самарали фойдаланиш ва хавф-хатарларни бартараф этишга оид таклифларни ишлаб чиқишда фойдаланилган; 
Ўзбекистон Республикасида энергия хавфининг иқтисодий ўсишга қисқа муддатли таъсир коеффициенти (ЛОГЕНХ=-28.864) ва узоқ муддатли мувозанат коеффициенти (ЭCМ(-1)=-1.190), кам сонли кузатувлар учун мустаҳкам натижаларни берувчи Ауторегрессиве Дистрибутед Лаг (АРДЛ) модели бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 28-октябрдаги 7-4481-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистон Республикаси ва Хоразм вилоятида энергия хавфининг иқтисодий ўсишга қисқа ва узоқ муддатли таъсирини ифодаловчи коеффициентларни ҳисоблаш имконияти яратилиб, қисқа муддатда энергия хавфининг 1 фоизга ошиши орқали иқтисодий ўсишни 34.36 фоизга ва узоқ муддатда эса 28.86 фоизга камайтириш мумкинлиги аниқланган ҳамда ушбу модели ёрдамида вилоятда узоқ ва қисқа муддатда иқтисодий энергия хавфини камайтириш орқали иқтисодий ўсишга эришишни таъминлашга эришилган;
Ўзбекистон Республикасида энергия хавфининг иқтисодий ўсишга таъсирининг ноаниқликларини бартараф этишда барқарорликни ошириш, ресурслар сарфини оптималлаштириш, нарх, захира, хавфсизлик ва режалаштиришни аниқлашнинг турли даражаларда (тўпламнинг 20 фоизидан 80 фоизигача) баҳолаш имконини берувчи квантил регрессия модели бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 28-октябрдаги 7-4481-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистон Республикаси ва Хоразм вилоятида энергия хавфи иқтисодий ўсишнинг барча квантилларида иқтисодий ўсишга салбий таъсир кўрсатиши аниқланиб, минтақаларда энергия соҳасини ривожлантириш ва иқтисодий ўсишга эришишга қаратилган дастурлар ишлаб чиқишда фойдаланилган;
Ўзбекистон Республикасида энергия хавфи тенденсиясининг (АРИМА) модели ёрдамида 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 28-октябрдаги 7-4481-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистон Республикаси ва Хоразм вилоятида иқтисодий ўсишга эришишда энергия хавфининг ошишига қарши чора-тадбирлар ишлаб чиқиш имкони яратилган.