Мухаммадалиева Шахзода Махмуд қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон 
     

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбек тилидаги рамзий маънонинг антропоцентрик аспекти”, 10.00.01 – Ўзбек тили (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/Fil3282.
Илмий раҳбар: Хакимова Муҳайё Каримовна, филология фанлар доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.41.01. 
Расмий оппонентлар: Собиров Абдулҳай Шукурович, филология фанлари доктори, профессор; Муқимова Зоҳида Расуловна, филология фанлари доктори, катта илмий ходим.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ўзбек тилидаги рамзий маънони антропоцентрик жиҳатдан, хусусан, лингвомаданий, консептуал ва аксиолингвистик тадқиқ қилиш ҳамда олинган илмий натижалар орқали рамзий маънонинг тарихий-маданий хотира, миллий тафаккур, қадриятлар тизими билан шартланганлигини илмий асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
рамзий маънонинг моҳияти очилиб, унинг ўзига хос хусусиятлари далилланган, рамзлашиш жараёнининг когнитив ва семантик жиҳатлари ёритилган, илк марта рамзий маъно эталони, обекти, рамзлашиш асоси ҳамда воситалари аниқланган;
рамзий маънонинг консептуал таҳлили остона, тупроқ, туз лексемалари мисолида амалга оширилиб, мазкур маънонинг шаклланишида миллат тафаккур тарзининг таъсири очиб берилган;
рамзий маънонинг шаклланишида миллий қадриятларнинг таъсири қон, нон лексемаларининг аксиолингвистик таҳлиллари орқали очиб берилган, рамзий маъно қадриятларни сақлаш ва уни келгуси авлодларга етказишнинг қулай воситаси эканлиги далилланган;
рамзий маънога эга буғдой, олма, чинор, тоғ, сув, олов, ит, тулки, илон, оқ, қора, кенг, тор лексемалари, мазкур компонентли мақол ва фраземалар лингвомаданий таҳлил қилинган ҳамда бу рамзий маънолар миллат маданиятини ўзида ёрқин намоён қилиши исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбек тилидаги рамзий маънонинг антропоцентрик аспектига оид олинган тадқиқот натижалари асосида
рамзий маънонинг моҳияти очилиб, унинг ўзига хос хусусиятлари далиллангани, дастурлаш учун ўзбек тили лексиконининг рамзий маънога эга бирликларининг сўз ясовчи, луғавий шакл ясовчи, синтактик шакл ясовчи морфемалар ва қўшимча кўринишидаги юкламалар қуршовини лингвистик моделлаштиришга оид илмий-назарий хулосаларидан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2022-2024-йилларда амалга оширилган № ИЛ-402104209 рақамли “Ахборот-қидирув тизимлари (Гоогле, Яндех, Гоогле транслате) учун автоматик ишлов бериш воситаси – ўзбек тилининг морфолексикони ва морфологик анализатори дастурий воситасини яратиш” мавзусидаги инновацион лойиҳасида фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2025-йил 3-июлдаги 01/4-2936-сон маълумотномаси). Натижада, ўзбек тилининг морфологик базаси рамзий маъноли сўзлар ва уларнинг морфологик қуршови билан бойитилган; 
рамзий маънонинг консептуал таҳлили остона, тупроқ, туз лексемалари мисолида амалга оширилиб, мазкур маънонинг шаклланишида миллат тафаккур тарзининг таъсири ойдинлаштирилгани; рамзий маъноларнинг шаклланишида миллий қадриятларнинг таъсири қон, нон лексемаларининг аксиолингвистик таҳлиллари орқали очиб берилганига оид илмий хулосалардан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети ҳузуридаги Давлат тилида иш юритиш асосларини ўқитиш ва малака ошириш марказининг 2023–2024-йилларда бажарилган ИИ-4721101717-рақамли “Хизмат кўрсатиш обектлари миллий номлари интерактив электрон платформасини яратиш” мавзусидаги инновацион лойиҳада фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети ҳузуридаги Давлат тилида иш юритиш асосларини ўқитиш марказининг 2025-йил 22-октябрдаги 1606/1-сон маълумотномаси). Натижада, хизмат кўрсатиш обектлари миллий номлари интерактив электрон платформаси базаси ўзбек миллий тафаккури, маданияти ва қадриятларини ўзида акс эттирган рамзий маъноли сўзлар билан бойиган;
рамзларнинг келиб чиқиш тарихи, тарихий тараққиёт давомида сўзлар рамзий маъноларида қандай ўзгаришлар бўлганлиги, фарқли жиҳатлари, уларнинг юзага келиш сабаблари, рамзий маъноли сўзларнинг бадиий адабиёт ва халқ бойлиги ҳисобланган мақол, ибораларда қўлланилиши, рамзий сўзлар замирида яширинган ички маъно нозикликларига оид илмий-назарий хулосалардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг “Вақт машинаси” дастури ссенарийларини ёзишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг 2025-йил 22-майдаги 01-33/344-сонли маълумотномаси). Натижада, ўзбек тилидаги рамзий маъноларнинг ўзига хосликларига оид материаллар кўрсатув илмий савияси ошишига хизмат қилган;
рамзий маънога эга буғдой, олма, чинор, тоғ, сув, олов, ит, тулки, илон, оқ, қора, кенг, тор лексемалари, мазкур компонентли мақол ва фраземалар лингвомаданий таҳлил қилингани, бу рамзий маънолар миллат маданиятини ўзида ёрқин намоён қилиши исботланганига оид илмий хулосалардан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2020-2023-йилларда бажарилган АМ-Ф3-201908172 рақамли “Ўзбек тилининг таълимий корпусини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳада фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2025-йил 3-июлдаги 01/4-2937-сон маълумотномаси). Натижада, лойиҳада яратилган таълимий корпус рамзий маънога эга бўлган бир қанча лексема ва фраземаларнинг маънолари билан бойитилган.