Исмоилов Ражаббой Махмаюсуф ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): "Қўшма касалликлар фонидаги атеросклерозда тизимли яллиғланишнинг роли ва уни тузатиш имкониятлари", 14.00.05-Ички касалликлар (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.1.PhD/Tib3296.
Илмий рахбар: Агабабян Ирина Рубеновна, тиббиёт фанлари номзоди, профессор.
Диссертация бажарган муассаса номи: Самарқанд давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.17.01.
Расмий оппонентлар: Ташкенбаева Элеонора Негматовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Хамрабаева Феруза Ибрагимовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Урганч давлат тиббиёт институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади сурункали юрак ишемик касаллигида коронар артериялар атеросклерози ва пародонтит билан огриган беморларда колхициннинг кичик дозасини қўллаш орқали даволаш усулини оптималлаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
сурункали юрак ишемик касаллигида коронар артериялар атеросклерози ва пародонтит билан оғриган беморларда стандарт терапия фонида яллиғланиш олди цитокинлари (интерлейкин-6, TNF-α) миқдорининг ошиши ҳамда яллиғланишга қарши (интерлейкин-10) даражасининг камайиши аниқланган; 
сурункали юрак ишемик касаллигида коронар артериялар атеросклерози ва пародонтит билан оғриган беморларда анъанавий даво муолажасига қўшимча равишда колхицин дори воситасини кичик дозада (0,5мг) қўллаш натижасида даволаш тактикаси такомиллаштирилган;
сурункали юрак ишемик касаллигида коронар артериялар атеросклерози ва пародонтит билан оғриган беморларда стандарт терапияга қўшимча колхицинни киритиш интерлейкинлар ўртасидаги мувозанатни босқичма-босқич тиклашга, С-реактив оқсил микдорини пасайтиришга, шунингдек, умумий холестерин даражасини камайишига, юқори зичликдаги липопретеинлар даражасини оширишга олиб келиши аниқланган;
коморбид беморларда таклиф этилган даволаш усулини 6 ой муддат давомида қўллаш оркали сурункали юрак ишемик касаллиги ва пародонтитни даво натижалари 34,5% га яхшиланган ва ушбу терапиянинг юкори  самарадорлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техника кенгашининг хулосаси асосида, юрак ишемик касаллиги ва пародонтит фонидаги атеросклерозни даволаш усулларини такомиллаштиришга қаратилган илмий тадқиқотлар натижалари асосида:
биринчи илмий янгилик: сурункали юрак ишемик касаллигида коронар артериялар атеросклерози ва пародонтит билан оғриган беморларда стандарт терапия фонида яллиғланиш олди цитокинлари (интерлейкин-6, TNF-α) миқдорининг ошиши ҳамда яллиғланишга қарши (интерлейкин-10) даражасининг камайиши аниқланган, ва бу бўйича тавсиялар Самарқанд давлат тиббиёт университетининг 2025 йил 26-февралдаги №7 сон Илмий кенгаши томонидан тасдиқланган “Атеросклероз ва пародонтит билан оғриган беморларда яллиғланиш цитокинлари даражаси диагностикаси” ва  номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Бу таклифлар амалиётга 2025-йил 12-мартдаги №37-сонли буйруқ билан Жиззах вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказида ва 2025-йил 04-мартдаги №86-U-сонли буйруқ билан Самарқанд вилояти Ургут туман тиббиёт бирлашмасида жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: атеросклероз ва пародонтит касалликлар билан оғриган беморларда  цитокинлар мувозанатининг бузилиши аниқланганлиги, ушбу касалликларнинг умумий патогенетик боғлиқлигини кўрсатади. Иқтисодий самарадорлик: атеросклероз ва сурункали пародонтитни ташхислаш ва даволаш алгоритмининг такомиллаштирилиши орқали ҳар бир бемор учун  дори воситаларини қабул қилиш харажатларини ўртача 433 минг сўм тежаш имконини берди. 
иккинчи илмий янгилик: коронар артериялар атеросклерози ва пародонтит билан оғриган беморларда анъанавий даво муолажасига қўшимча равишда колхицин дори воситасини кичик дозада (0,5мг) қўллаш натижасида даволаш тактикаси такомиллаштирилган. Бу бўйича тавсиялар Самарқанд давлат тиббиёт университетининг 2025 йил 26-февралдаги №7 сон Илмий кенгаши томонидан тасдиқланган “Коморбидлиги бўлган атеросклероз билан беморларда колхициннинг паст дозаларини қўллаш” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Бу таклифлар амалиётга 2025-йил 12-мартдаги №37-сонли буйруқ билан Жиззах вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказида ва 2025-йил 04-мартдаги №86-U-сонли буйруқ билан Самарқанд вилояти Ургут туман тиббиёт бирлашмасида жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: колхицин дори воситасини қўллаш тизимли яллиғланишни бартараф этади, бу орқали инсонларнинг ижтимоий фаоллиги ортади, хаёт сифати яхшиланади. Иқтисодий самарадорлиги: мақсадли терапияни қўллаш бюджет маблағларининг  сарфи 1325 минг сўмдан 892 минг сўмгача камаяди бу стационар даво куни қисқариши ҳисобига эришилади. 
учинчи илмий янгилик: сурункали юрак ишемик касаллигида коронар артериялар атеросклерози ва пародонтит билан оғриган беморларда стандарт терапияга қўшимча колхицинни киритиш интерлейкинлар ўртасидаги мувозанатни босқичма-босқич тиклашга, СРО  микдорини пасайтиришга, шунингдек, умумий холестерин даражасини камайишига, ЮЗЛП даражасини оширишга олиб келиши аниқланган ва бу бўйича тавсиялар Самарқанд давлат тиббиёт университетининг 2025 йил 26-февралдаги №7 сон Илмий кенгаши томонидан тасдиқланган  “Коморбидлиги бўлган атеросклероз билан беморларда колхициннинг паст дозаларини қўллаш” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Бу таклифлар амалиётга 2025-йил 12-мартдаги №37-сонли буйруқ билан Жиззах вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказида ва 2025-йил 04-мартдаги №86-U-сонли буйруқ билан Самарқанд вилояти Ургут туман тиббиёт бирлашмасида жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: юқори самарадорликга эга даво усуллари ногиронлик ривожланишининг олдини олади. Касаллик авж олишини секинлашиши юзага келиши муқаррар бўлган оғир асоратлар билан боғлиқ стационар муолажаларга бўлган эҳтиёжни камайтиради. Иқтисодий самарадорлиги: атеросклероз ва сурункали пародонтитни касалликлари қўшимча ташхислаш усулларига эхтиёжни камайтиришга асосланган, бунинг натижасида бюджет маблағлари тежалган.
тўртинчи илмий янгилик: коморбид беморларда таклиф этилган даволаш усулини 6 ой муддат давомида қўллаш оркали сурункали юрак ишемик касаллигида ва пародонтитни даво натижалари 34,5% га яхшиланган ва ушбу терапиянинг юкори  самарадорлиги исботланган ва улар бўйича тавсиялар Самарқанд давлат тиббиёт университетининг 2025 йил 26-февралдаги №7 сон Илмий кенгаши томонидан тасдиқланган  “Коморбидлиги бўлган атеросклероз билан беморларда колхициннинг паст дозаларини қўллаш” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Бу бўйича Самарқанд давлат тиббиёт университетининг 2025 йил 26-февралдаги №7 сон Илмий кенгаши томонидан тасдиқланган ва мазкур таклиф Жиззах вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказида 2025-йил 12-мартдаги №37-сонли буйруқ билан ва Самарқанд вилояти Ургут туман тиббиёт бирлашмасида 2025-йил 04-мартдаги №86-U-сонли буйруқ билан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: 6 ойлик муолажалар самарасининг 12 ойгача сақланиши ва касалликнинг ўсиш суръатининг камайиши илмий жиҳатдан асосланганлиги жамият учун муҳим ижтимоий аҳамиятга эгадир. Касаллик белгиларининг камайиши унинг кечиш динамикасининг мўтадиллашиши, ҳаёт сифатини яхшилайди. Иқтисодий самарадорлиги: бу беморларнинг шифохонага стационар даволанишлар сони ва ётоқ кунлари қисқариш имконини беради.

 

Yangiliklarga obuna bo‘lish