Хамдамов Хакимжон Абдусаттаровичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05.06.02–Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш - “Қўшимча элементлардан самарали фойдаланиш ҳисобига трикотаж маҳсулотлари ассортиментини кенгайтириш”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Т5110
Илмий раҳбар: Холиқов Қурбонали Мадаминович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.Т.15.03
Расмий оппонентлар: Ханхаджаева Нилуфар Раҳимовна, техника фанлари доктори, профессор; Абдурахманов Абдурашид, техника фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Трикотаж тўқув машиналарининг технологик имкониятларидан кенг фойдаланиб, қўшимча элементлардан самарали фойдаланиш ҳисобига трикотаж маҳсулотлари ассортиментини кенгайтиришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
трикотаж маҳсулотларини ассортиментини кенгайтириш ва уларни ишлаб чиқаришда қатламларни бириктириш усулига протяжка-очиқ ҳалқаларни қўллаш орқали ҳамда бўртма нақшлардан фойдаланиш ҳисобига хомашё сарфини камайтиришнинг технологик йечимлари ишлаб чиқилган;
трикотаж тўқималарининг деформацияланиш хусусиятларини ҳалқа тузилиш параметрларининг ўзгариши ҳамда иссиқлик таъсири омилларини комплекс ҳисобга олган ҳолда, уларнинг якуний ўлчамларини аниқлашга имкон берувчи ҳисоблаш тенгламаси ишлаб чиқилди;
ясси игнадонли трикотаж машинасининг тўқиш тизимида игна ҳаракат траекториясини бошқариладиган тарзда ўзгартириш асосида тўқима тузилишига турли ўлчамдаги қўшимча элементларни шакллантириш имконини берувчи янги технологик ечим ишлаб чиқилди;
кўп омилли режали экспериментлар натижалари асосида трикотаж тўқимасининг технологик кўрсаткичларини ясси игнадонли машинанинг ишчи қисмларига таъсирини оптимал параметрлари аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қўшимча элементлардан самарали фойдаланиш ҳисобига трикотаж маҳсулотлари ассортиментини кенгайтириш бўйича янги тузилишдаги икки қатламли трикотаж тўқималарини тадқиқ қилиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Таркибига қўшимча элементларни киритиш орқали янги тузилишдаги икки қатламли трикотаж тўқимасини «Порлоқ Чуст Бренди» МЧЖда ишлаб чиқаришга жорий этилган («Ўзтўқимачиликсаноат» уюшмасининг 2025 йил 4-мартдаги №03/25-426-сонли маълумотномаси). Натижада янги тузилишдаги икки қатламли, енгиллаштирилган трикотаж тўқимасини олиш технологияси, трикотаж маҳсулотлари ассортиментини кенгайтириш, сифат кўрсаткичларини яхшилаш ва хом ашё сарфини 9 % гача камайтиришга эришилган. Натижада корхона шароитида ишлаб чиқарилган янги намуна вариантидан 9 % хом ашё сарфини камайтиришга эришилган, нисбий енгиллик яхшиланган, толавий таркиби полиакрилнитрил 60% ҳамда пахта ипи 40% қўллаш орқало 1000 кг трикотаж тўқимаси ишлаб чиқаришда 5 140 909 сўм миқдорда иқтисодий самарадорликни ташкил этган.