Джуманиязов Икрам Каримбаевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): 
“Тижорат банкларида кредит операцияларининг самарадорлигини таъминлаш йўллари”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.PhD/Iqt5730
Илмий раҳбар: Исаков Жанабай Якипбаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент Халқаро университети, DSc.22/29.12.2023.I.175.01
Расмий оппонентлар: Бердияров Бахриддин Тавашарович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Ибодуллаев Шоҳбоз Тўлқин ўғли, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: «Агробанк» Акциядорлик тижорат банки.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ўзбекистон тижорат банкларида кредит операцияларининг самарадорлигини таъминлаш йўллари бўйича илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
банк активлари сифати ва кредитлаш самарадорлигини яхшилаш мақсадида тижорат банкларида кредит операцияларини «яхши» «ўрта» ва «ёмон» синфларга ажратиш орқали кредит портфели миқдорини ошириш таклиф этилган;
тижорат банклари кредит операцияларида кредитлар таъминотини ярим тайёр маҳсулотлар мисолида «И», «ИИ» ва «ИИИ» тоифаларга ажратиш асосида баҳолаш мезонларини жорий этиш орқали кредитларнинг қайтмаслик хавфини камайтириш ва кредит портфели барқарорлигини ошириш асосланган;
аҳолининг тўловга лаёқатлилигини ошириш ҳамда банк тизими барқарорлигини таъминлашда жисмоний шахсларнинг қарз юкини банк кредитлари, муддатли бошқа тўловлар ҳамда коммунал ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича қарздорлик қолдиқларини комплекс ҳисобга олган ҳолда аниқлашни жорий этиш орқали кредитлашда рискларни аниқ баҳолаш таклиф этилган;
«Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг кредит жараёнларини такомиллаштириш асосида 2030 йилга қадар кредитлар ҳажми ошишининг ижобий прогноз ссенарийлари таклиф этилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тижорат банкларида кредит операцияларининг самарадорлигини таъминлаш йўллари бўйича олинган илмий натижалар асосида: 
банк активлари сифати ва кредитлаш самарадорлигини яхшилаш мақсадида тижорат банкларида кредит операцияларини «яхши» «ўрта» ва «ёмон» синфларга ажратиш орқали кредит портфели миқдорини оширишга доир таклифи «Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг 2024 йилги кредит сиёсатида қўлланилган («Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 21-январдаги 03-12/1408-сон маълумотномаси). Натижада, «Микрокредитбанк» АТБнинг 2025 йил 1 январ ҳолатига банк кредит портфели олдинги йилга нисбатан сезиларли даражада ошириш имконини берган; 
тижорат банклари кредит операцияларида кредитлар таъминотини ярим тайёр маҳсулотлар мисолида «И», «ИИ» ва «ИИИ» тоифаларга ажратиш асосида баҳолаш мезонларини жорий этиш орқали кредитларнинг қайтмаслик хавфини камайтириш ва кредит портфели барқарорлигини оширишга доир таклифи «Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг 2024 йилги кредит сиёсатида қўлланилган («Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 21-январдаги 03-12/1408-сон маълумотномаси). Натижада, «Микрокредитбанк» АТБнинг хавфли мижозлар сегментларини фаол равишда кредитланишига қарамай, кредит портфелининг сифати юқори даражада сақланиб қолиш имконини бериб, муддати ўтган кредитлар қолдиғи халқаро банк амалиётида қабул қилинган меʻёрий норма 3 фоиздан ошмаслик кўрсаткичини сақлаб қолишга эришилган; 
аҳолининг тўловга лаёқатлилигини ошириш ҳамда банк тизими барқарорлигини таъминлашда жисмоний шахсларнинг қарз юкини банк кредитлари, муддатли бошқа тўловлар ҳамда коммунал ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича қарздорлик қолдиқларини комплекс ҳисобга олган ҳолда аниқлашни жорий этиш орқали кредитлашда рискларни аниқ баҳолашга доир таклифи «Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг 2025 йилги кредит сиёсатида қўлланилган («Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 21-январдаги 03-12/1408-сон маълумотномаси). Натижада, Стандард & Поорʻс халқаро рейтинг агентлиги маълумотларига кўра 2017 йилдан бугунги кунгача «Микрокредитбанк» АТБ стабил кўрсаткичи билан ижобий кўрсаткичларда баҳоланиб келинмоқда, ҳамда муаммоли кредитларни қолдиғини олдинги йилга нисбатан камайишига эришилган; 
«Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг кредит жараёнларини такомиллаштириш асосида 2030 йилга қадар кредитлар ҳажми ошишининг ижобий прогноз кўрсаткичлари «Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг ривожланиш стратегиясига киритилган («Микрокредитбанк» Акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 21-январдаги 03-12/1408-сон маълумотномаси). Натижада, прогноз ссенарийларидан «Микрокредитбанк» АТБда кредит операцияларининг самарадорлигини оширишда фаол фойдаланиб келинмоқда.

Yangiliklarga obuna bo‘lish