Абдуллаев Ботиржон Қосимовичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий қоидалар.   
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Жамшид Кошийнинг «Зижи Хоқоний» асари Темурийлар даврига оид муҳим астрономик манба” мавзусидаги 07.00.02 – Фан ва технологиялар тарихи ва 07.00.08 – Тарихшунослик, манбашунослик ва тарихий тадқиқот усуллари. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2018.3.PhD/Tar291,
В2018.1.PhD/Tar291 
Илмий раҳбар: Аҳмедов Ашраф, тарих фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Абу Райҳон Беруний номидаги  Шарқшунослик институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти, ДСc.02/30.12.2019.Тар.44.01.
Расмий оппонентлар: Дилором Юсупова, тарих фанлари доктори, академик, Собит Илясов, физика-математика фанлари доктори.
Етакчи ташкилот: Темурийлар давлат музейи.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Жамшид Кошийнинг илмий меросини тизимли ўрганиш ва астрономияга оид «Зижи Хоқоний» асарининг фан тарихида тутган ўрни ва илмий аҳамиятини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Жамшид Кошийнинг Самарқандга келиши санаси аввалги тадқиқотларда ёзилганидек 1416-1427 йиллар оралиғида эмас, балки 1413-1414 йилларда юз бергани илмий далиллар асосида аниқланди. Бу факт Жамшид Коший ўзининг 15-16 йиллик илмий фаолиятини Самарқандда олиб боргани ва асосий тадқиқотлари ҳамда илмий кузатувларини, жумладан астрономияга оид шоҳ асари «Зижи Хоқоний»ни, математикага оид «Мифтоҳ ал-ҳисоб» ва «Рисолаи муҳития» сингари асарларини айнан шу заминда ёзганини англатади;
Баъзи тадқиқотчиларнинг юлдузлар жадваллари, ердаги иқлим чегаралари ва уларда жойлашган объектлар координаталари сингари қийматларни Мирзо Улуғбек (1394-1449) ўз асарида Жамшид Кошийдан, Жамшид Коший эса ўз навбатида Насируддин Тусийдан (1201–1274) ўзгаришсиз кўчирган, деган гаплари асоссиз экани шимолий кенгликдаги обод ерлар чегарасини Мирзо Улуғбек 49 даражагача аниқлагани ҳолда, Коший уни 71 градусгача етказгани, ўн битта шаҳар мисолида мазкур учта олим топган координаталаридан фақатгина тўрттаси бир-бирига мослигини аниқлаш орқали исботланди;
«Зижи Хоразмий», «Зижи Элхоний» ва «Зижи Улуғбек» сингари асарлар билан қиёсий таҳлил қилиб кўриш натижасида, «Зижи Хоқоний»нинг улардан қамров жиҳатидан кенгроқ экани (4 мақола ўрнига 6 мақола) ва астрономик масалаларни ечишда бошқаларга нисбатан кўп миқдорда геометрик ва стереометрик шакллардан кенг фойдалангани далилланди; 
«Зижи Хоқоний»га муаллифнинг ўзи, Мирзо Улуғбек, Муъиниддин Коший (ХВ аср), Муҳаммад Кабир, Низомиддин Биржандий каби ўз даврининг машҳур олимлари томонидан шарҳ ва ҳошиялар битилгани аниқланди. Бу орқали асарнинг илмий қиммати, ўзидан кейингилар учун илмий манба бўлганини англатиши кўрсатиб берилди.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Жамшид Коший илмий фаолияти ва «Зижи Хоқоний» асари тадқиқи натижалари асосида:
«Зижи Хоқоний» билан бошқа «Зиж»лар қиёсий ўрганиш натижасида асарнинг «Дар маърифати тақовим ва аруз ва абъод кавокиб ва он чи бадон тааллуқ дорад» («Тақвимлар, юлдузларнинг ўринлари ва уларга тааллуқли масалалар») бўлимида бешта сайёра тақвим ва кенгламаларини ҳисоблаб топиш масаласида ўзидан олдинги астрономлар қўлламаган услуб ва қоидалардан фойдалангани, баъзи олимларнинг юлдузлар координаталари, ернинг обод қисмидаги иқлимлар чегаралари ва уларда жойлашган объектлар координаталари қийматлари ҳақидаги илмий хулосалар «Маданият ва маʼрифат» телеканали томонидан эфирга узатилган Жамшид Кошийнинг ҳаёти ва ижодига бағишланган махсус «Буюк юрт алломалари» ҳамда «Башарият сиймолари» кўрсатувларини тайёрлашда асос бўлиб хизмат қилди (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси «Маданият ва маʼрифат» телеканали давлат унитар корхонасининг 2020 йил 20 январдаги № 01-16/10 – сонли маълумотномаси);
Ўзбекистондаги Ислом сивилизацияси маркази биносининг «Илм-фан» бўлими экспонатлари - панно ва бошқа кўргазмали жиҳозларини бойитишда «Зиж»даги маълумотларнинг ҳозирги замонавий ҳисоб-китобларга мослиги, жадвалларда келтирилган юлдузлар ва шаҳарлар координаталаридаги сезиларсиз тафовутлари, манбанинг астрономияга оид асарлар орасидаги мавқеи, Улуғбек расадхонаси ва у ерда фаолият юритган олимлар ҳақидаги маълумотлар, расадхонада ишлатилган астрономик ўлчов асбоблари номлари ҳамда уларнинг ишлаш услуби ҳақидаги маълумотлар асос бўлиб хизмат қилди (Ўзбекистондаги Ислом Сивилизация марказининг 2025 йил 6 январдаги №08-17/05 – сонли маълумотномаси). Ундан ташқари, шу бўлим учун «Астурлоб ёрдамида ер радиусини ўлчаш» филмининг ссенарийси (ссенарий муаллифи: Мадина Йўлдошева) ишлаб чиқилди.