Ибодуллаев Дастон Рашидовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Бошланғич синф ўқувчиларининг қадди-қоматини тўғрилашда иппотерапия соғломлаштирувчи машғулотларидан фойдаланиш услубияти”, 13.00.04–Жисмоний тарбия, спорт машғулотлари, соғломлаштириш ва адаптив жисмоний тарбия назарияси ва методикаси.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Ped8876.
Илмий раҳбар: Миржамолов Мехриддин Хайриддинович педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Жисмоний тарбия ва спорт илмий тадқиқотлар институти.
Илмий Кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Жисмоний тарбия ва спорт илмий тадқиқотлар институти, DSc.28/2025.27.12.Ped.01.01
Расмий оппонентлар: Алламуратов Шухратулла Иноятович биология фанлари доктори, профессор,
Юсупов Иброҳим Абдумутал ўғли педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), профессор
Етакчи ташкилот: Наманган давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади бошланғич синф ўқувчиларининг қадди-қоматини тўғрилашга қаратилган иппотерапия соғломлаштирувчи машғулотлари учун реабилитацион машқлар мажмуасини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
сколиоз бўлган болаларни умуртқа поғонаси қийшайиш градусидан келиб чиқиб иппотерапия машғулотлари орқали морфофунксионал ҳолатини коррексиялашга қаратилган инновацион машғулот дастурини ишлаб чиқиш ҳисобига умумий жисмоний фаолияти яхшиланган;
сколиоз бўлган болаларни қадди-қоматини тоғрилашда умуртқа поғонаси қийшайиш даржасидан келиб чиққан ҳолда отнинг ҳаракациз ва ҳаракат вақтида бажариладиган машқлар ҳамда от устида бажариладиган ҳаракатли ўйинларни ўзида жамлаган реабилитацион тизимни ишлаб чиқиш ҳисобига мажмуавий ривожлантириш имконияти оширилган;
сколиоз бўлган болаларни умуртқа поғонасини тўғрилашга қаратилган мутахассис назоратида амалга ошириладиган от устида бажариладиган машқлар технологиясини ишлаб чиқиш ҳисобига умуртқа поғонасидаги қийшайиш даржасини яхшилаш имконияти оширилган;
сколиоз бўлган болаларни қадди-қоматини тўғрилашга йўналтирилган иппотерапия машғулотларини индивидуал ёндашув асосида машқларни амалий ва назарий кўникмаларини шакллантиришга қаратилган махсус машқлар мажмуасини ўз ичига олган инновацион мобил илова ишлаб чиқиш ҳисобига сколиоз даражасини камайтириш имкониятлари кенгайтирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Сколиоз бўлган болаларни соғломлаштирувчи иппотерапия машғулотларини қўллаш орқали олинган илмий натижалар асосида:
сколиоз бўлган болаларни умуртқа поғонаси қийшайиш градусидан келиб чиқиб иппотерапия машғулотлари орқали морфофунксионал ҳолатини коррексиялашга қаратилган инновацион машғулот дастурини ишлаб чиқиш бўйича таклиф ва тавсиялар Тошкент вилояти Чирчиқ шаҳрининг 19-умумтаълим мактаби ўқувчилари билан олиб борилган машғулотларга тадбиқ қилинган (Ўзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг 2025-йил 1-августдаги 02-16/8178-сон маълумотномаси). Натижада умуртқа поғонасидаги қийшайиш сабаблари бўйича махсус машқлар мажмуаси орқали саломатлик даражаси самарадорлиги абсолют фарқи 1,8 %, нисбий фарқи 22,78 % га яхшиланган;
сколиоз бўлган болаларни қадди-қоматини тоғрилашда умуртқа поғонаси қийшайиш даржасидан келиб чиққан ҳолда отнинг ҳаракациз ва ҳаракат вақтида бажариладиган машқлар ҳамда от устида бажариладиган ҳаракатли ўйинларни ўзида жамлаган реабилитацион тизимни ишлаб чиқиш бўйича таклиф ва тавсиялар Тошкент вилояти Чирчиқ шаҳрининг 24-сонли умумий ўрта таълим мактаби ўқувчилари билан олиб борилган машғулотларга тадбиқ қилинган (Ўзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг 2025-йил 1-августдаги 02-16/8178-сон маълумотномаси). Натижада сколиоз бўлган болаларни саломатлик ҳамда ҳаракат фаоллигини ошишининг абсолют фарқи 2,91%, нисбий фарқи 48,2 % га яхшиланган;
сколиоз бўлган болаларни умуртқа поғонасини тўғрилашга қаратилган мутахассис назоратида амалга ошириладиган от устида бажариладиган машқлар технологиясини ишлаб чиқиш бўйича таклиф ва тавсиялар Тошкент вилояти Чирчиқ шаҳрининг 13-сонли умумий ўрта таълим мактаби ўқувчилари билан олиб борилган машғулотларга тадбиқ қилинган (Ўзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг 2025-йил 1-августдаги 02-16/8178-сон маълумотномаси). Натижада сколиоз бўлган болаларни жисмоний фаоллик кўрсаткичининг абсолют фарқи 4,5%, нисбий фарқи 31,21 % га яхшиланган;
сколиоз бўлган болаларни қадди-қоматини тўғрилашга йўналтирилган иппотерапия машғулотларини индивидуал ёндашув асосида машқларни амалий ва назарий кўникмаларини шакллантиришга қаратилган махсус машқлар мажмуасини ўз ичига олган инновацион мобил илова ишлаб чиқиш ҳисобига сколиоз даражасини камайтириш бўйича таклиф ва тавсиялар Тошкент вилояти Чирчиқ шаҳрининг 4-сонли умумий ўрта таълим мактаби ўқувчилари билан олиб борилган машғулотларга тадбиқ қилинган (Ўзбекистон Республикаси Спорт вазирлигининг 2025-йил 1-августдаги 02-16/8178-сон маълумотномаси). Натижада сколиоз бўлган болаларни жисмоний фаоллик кўрсаткичининг абсолют фарқи 4,5%, нисбий фарқи 4,25 га яхшиланган, жисмоний ҳаракат фаоллигининг абсолют фарқи 4,5%, нисбий фарқи 31,21 % га яхшиланган.