Сайидова Мухтарам Хамидуллаевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш жараёнларини такомиллаштириш”.
13.00.01-Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Ped9861
Илмий раҳбар: техника фанлари доктори (DSc), профессор в/б Джумабаев Ғуломжон Халиллаевич.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Чирчиқ давлат педагогика университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти, PhD.03/2025.27.12.Ped.33.01 рақамли илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Исмаилова Зухра Карабаевна педагогика фанлари доктори, профессор; Ахророва Умида Ҳамидуллаевна педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Диссертация йўналиши: педагогика. Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш жараёнларини такомиллаштириш бўйича тавсияларни назарий асослаш, ишлаб чиқиш ва илмий-методик жиҳатдан асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини тайёрлашнинг педагогик имкониятлари касбий фаолиятга тайёргарлик тузилмасининг мотивацион, коммуникатив, ижодий, гностик компонентларини рақамли технологиялар билан бевосита ва билвосита қайта алоқали муносабатни таъминлаш асосида босқичма-босқич кенгайтирилган;
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш модели рақамли компетенсияларнинг устуворлиги ҳамда ўқув-билиш фаолият босқичларининг ишлаб чиқариш жараёни билан квалиметрик боғлиқлигидан келиб чиққан ҳолда рақамли компетенсияларга Спин-офф устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган;
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш жараёнлари технологик-интеграцион, дидактик-коммуникацион, рақамли-методик ресурсларни таълимий мақсадларга мос мувофиқлаштириш ҳамда электрон таълим контентларини информал қайта ишлаш, фикрлаш ва рақамли саводхонлик компетенсияларини бевосита ҳисобга олиш асосида такомиллаштирилган;
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш самарадорлиги танқидий фикрлаш, педагогик-психологик ҳамкорлик, субъект-субъект алоқадорлик тамойиллари ҳамда рақамли тенденсия ва технологияларга оид мантиқий тасаввурларни фикран синтезлаш орқали мақбул диагностик воситалар асосида аниқлаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш жараёнларини такомиллаштириш бўйича ўтказилган тадқиқот натижалар асосида:
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини тайёрлашнинг педагогик имкониятлари касбий фаолиятга тайёргарлик тузилмасининг мотивацион, коммуникатив, ижодий, гностик компонентларини рақамли технологиялар билан бевосита ва билвосита қайта алоқали муносабатни таъминлаш асосида босқичма-босқич кенгайтиришга доир назарий хулоса ва амалий тавсиялар “Метрология, стандартлаштириш ва сертификациялаштириш” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 19-майдаги 02/01-01-174-сон маълумотномаси). Натижада, таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлашда педагогик жараёнларнинг яхлитлиги таъминланган;
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш модели рақамли компетенсияларнинг устуворлиги ҳамда ўқув-билиш фаолият босқичларининг ишлаб чиқариш жараёни билан квалиметрик боғлиқлигидан келиб чиққан ҳолда рақамли компетенсияларга Спин-офф устуворлик бериш асосида такомиллаштиришга қаратилган тавсиялар “Робототехника асослари” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 19-майдаги 02/01-01-174-сон маълумотномаси). Натижада, таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш моделини такомиллаштириш имконияти кенгайтирилган;
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш жараёнлари технологик-интеграцион, дидактик-коммуникацион, рақамли-методик ресурсларни таълимий мақсадларга мос мувофиқлаштириш ҳамда электрон таълим контентларини информал қайта ишлаш, фикрлаш ва рақамли саводхонлик диагностикасини бевосита ҳисобга олиш асосида такомиллаштиришга доир илмий-назарий қарашлар “Оʻзбекистон” телеканалининг “Муносабат” ток-шоуси ссенарийларини ёзишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон 24” ижодий бирлашмаси” давлат муассасасининг 2025-йил 5-июндаги 05-09-834-сон маълумотномаси). Натижада, таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлашда ахборотлаштирилган таълим муҳитини яратиш орқали таълим жараёнининг кўргазмалилигини ва таълимни ташкил этишни оптималлашган муҳитини яратишга хизмат қилган;
таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш самарадорлиги танқидий фикрлаш, педагогик-психологик ҳамкорлик, субъект-субъект алоқадорлик тамойиллари ҳамда рақамли тенденсия ва технологияларга оид мантиқий тасаввурларни фикран синтезлаш орқали мақбул диагностик воситалар асосида аниқлаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар “Метрология, стандартлаштириш ва сертификациялаштириш” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 19-майдаги 02/01-01-174-сон маълумотномаси). Натижада, таълимни рақамлаштириш шароитида бўлажак технология ўқитувчиларини касбий фаолиятга тайёрлаш самарадорлигини оширишга эришилган.