Хабибуллаева Шахло Улмесовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак мактабгача таълим ташкилоти тарбиячиларининг ижтимоий фаоллигини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари”, 13.00.01–Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: 2024.2.PhD/Ped7318
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети
Илмий раҳбар: Ибрагимова Гулсанам Нематовна педагогика фанлари доктори(DSc), профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Мактабгача таълим ташкилотлари директор ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институти, PhD.01/2025.27.12.Ped.07.01.
Расмий оппонентлар: Худайбердиева Шохида Комилжоновна - педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Эсанов Музаффар Хошимович - педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Бўлажак мактабгача таълим ташклилоти тарбиячиларининг ижтимоий фаоллигини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак тарбиячилар ижтимоий фаоллигини ривожлантиришда ижтимоий муҳит компонентларини (мотивацион-когнитив, фаолиятли-креатив ва ҳиссий-барқарор) таҳрирлаш, педагогик мониторинг ва рақамли таълим технологияларига кўра обектив ва субектив таъсир даражаси такомиллаштирилган;
бўлажак тарбиячиларнинг ижтимоий фаоллигини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари субект–субект муносабатларидаги мотивацион-аффилятив жиҳатларга кўра ахборот-рақамли, ижодий-инновацион, рефлексив-трансформацион хусусиятларни “талаба-ментор” фаолияти орқали мотивлашуви асосида аниқлаштирилган;
бўлажак тарбиячиларининг ижтимоий фаоллигини ривожлантириш модели таълим ва таълимдан ташқари жараёнда “Талаба-ментор” (талаба талабага устоз) фаолиятини йўлга қўйиш орқали уларнинг ижтимоий фаоллиги ривожлантирилган;
бўлажак тарбиячилар бажарган топшириқларини таълим платформаларига жойлаш орқали хорижий талабалар билан платформали дискус ҳамда академик маълумот алмашинишга кўра рақамли таълим муҳитининг медиацион-рефлексив педагогик имкониятлари кенгайтирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак мактабгача таълим ташкилоти тарбиячиларининг ижтимоий фаоллигини ривожлантириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Бўлажак тарбиячиларда ижтимоий фаолликни ривожлантириш имкониятларининг педагогик-психологик хусусиятлари ижтимоий фаолликнинг таркибий асосларини (когнитив, эмоционал, дунёқараш ва хулқ-атвор, қизиқиш ва эҳтиёжларни инобатга олиш, ҳамкорлик, субективлик, эркин танлов) касбий сифатлар (инсонпарварлик, ташаббусни қўллаб қувватлаш, ўзаро ҳурмат, фидоийлик, масъулиятлилик, ишбилармонлик), шахсий ижтимоий тажриба ва позиция билан алоқадорлигини эмпирик баҳолашга оид маълумотлардан Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 438-сон буйруғи 1-иловаси билан тасдиқланган “Тарбия фанини ўқитиш методикаси” номли ўқув қўлланмани ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2023-йил 29-сентябрдаги 438430-сон маълумотномалари). Натижада бўлажак тарбиячиларда ижтимоий фаолликни ривожлантириш бўйича ижтимоий-тарбиявий фаолиятни ривожлантириш бўйича илғор тажрибалардан фойдаланиш даражасини оширишга эришилган;
бўлажак тарбиячиларнинг ижтимоий—педагогик мослашув босқичларини (мазмунли-операцион, ижтимоий-мотивацион, эмоционал-иродавий) ижтимоий фаолликни белгилаб берувчи ижтимоий-сиёсий, маънавий-ахлоқий билимлар, шахсий ижтимоий тажриба, мустақиллик, масъулиятлилик, ташаббускорлик, ташкилотчилик мезонларини амалий-касбий фаолият тузилмаси билан ретроспектив даврийлик ҳамда жамият талабларига мувофиқ такомиллаштиришга йўналтирилган илғор ғояларидан Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 281-сон буйруғи 1-иловаси билан тасдиқланган “Ижтимоий педагогика” ўқув қўлланмасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2023-йил 29-сентябрдаги 194-сон маълумотномалари). Натижада бўлажак тарбиячиларда ижтимоий фаоллик кўникмаларини шакллантиришга йўналтирилган фаолият самарадорлигига эришилган;
бўлажак тарбиячиларда ижтимоий фаолликни ривожлантириш имкониятларидан фойдаланишга йўналтирилган дидактик моделнинг амалий компоненти таълимни сифат жиҳатдан ошириш, ижтимоий фаоллик кўникмалари ва касбий компетенсияларни таркиб топтириш, таълимий ва тарбиявий жараёнларни таъсирчанлигини оишириш, бўлажак тарбиячиларда фаол фуқаролик позициясини босқичма-босқич ривожлантиришнинг ижтимоий-педагогик имкониятларидан фойдаланишга қаратилган илмий назарий манбалардан Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 218-сон буйруғи 1-иловаси билан тасдиқланган “Педагогик тестология” номли дарсликни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2024-йил 25-июндаги 
218-сон маълумотномалари). Натижада бўлажак тарбиячиларда ижтимоий фаолликни ривожлантириш имкониятларидан самарали фойдаланиш траекторияларидан ижтимоий фаоллик кўникмаларини ривожлантиришда самарадорликни ошириш асосида фойдаланилган;
бўлажак тарбиячиларни ижтимоий фаоллигини ривожлантириш имкониятлари онглилик, фаоллик ва мустақиллик, изчиллик ва тизимлилик, дифференциаллик, ижтимоий йўналганлик, қадриятли ёндашув ҳамда интегративлик тамойиллари, шунингдек, бўлажак тарбиячи шахсини қўллаб қувватлашга доир ёндашувларга таянилган ҳолда ўқув-тарбия жараёнида мини маърузалар, рефлексив машқлар, семинар-тренинглар, давра суҳбатларини татбиқ этиш асосида ишлаб чиқилган таклифлардан Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 438-сон буйруғи 1-иловаси билан тасдиқланган “Ижтимоий педагогика” ўқув қўлланмасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2023-йил 29-сентябрдаги 438429-сон маълумотномалари). Натижада талабаларда ижтимоий фаолликни ривожлантириш бўйича тарбиявий фаолиятни ташкил этишнинг амалий аҳамиятлилик даражасини оширишга эришилган.