Қўчқарова Шакаржон Азимбой қизининг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумот 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи): “Ўзбек тили дарсларида ўқувчиларнинг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш методикасини такомиллаштириш” 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (Ўзбек тили) (Педагогика фанлари) 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.4.PhD/Ped4138
Илмий раҳбар: Ҳамроев Алижон Рўзиқулович, педагогика фанлари доктори(DSc), профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Урганч давлат университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети DSc.03/04.06.2021.Fil.72.09
Расмий оппонентлар: Меҳринисо Кадировна Абузалова, филологоя фанлари доктори (DSc), профессор; Собирова Маҳбуба Юсупджановна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ўзбек тили дарсларида ўқувчиларнинг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
      ўзбек тили дарсларида ўқувчиларининг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш нутқ ва тафаккурнинг алоқадорлиги нутқий фаолиятда қўллашга доир тренинг, пинбоард, прагматик, эргономик, праксиологик омилларнинг педагогик-психологик хусусиятларига устуворлик бериш асосида аниқлаштирилган;
     ўзбек тили дарсларида ўқувчиларининг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш методикасини такомиллаштириш (аниқлик, изчиллик, натижавийлик) мезонлари ҳамда (самарадорлик, қиёсийлик, мантиқийлик, долзарблилик) тамойиллари асосида прагматик интуицияни шакллантириш мазмунан такомиллаштирилган;
     ўзбек тили дарсларида ўқувчиларининг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш мазмуни, мотивацион, коммуникатив-когнитив ёндашувлар асосида натижавийликни горизонтал ва вертикал таққослаш, шарҳлаш “Ҳозиржавоблик”, “Эврика”, “Тотал Пҳйсиcал Респонд”, Роле плай” дидактик ўйинлар воситасида такомиллаштирилган;
     ўқувчиларнинг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлашга йўналтирилган нутқий вазиятларда қўллаш, англаш, тушуниш ва ижодий баҳолашга доир хусусиятлар педагогик ҳамкорлик, индивидуаллик, узвийлик ва узлюксизлик тамойилларига устуворлик бериш асосида мазмунан такомиллаштирилган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Олинган илмий натижалар қуйидаги ишларда жорийланган: 
ўзбек тили дарсларида ўқувчиларининг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш нутқ ва тафаккурнинг алоқадорлиги нутқий фаолиятда қўллашга доир тренинг, пинбоард, прагматик, эргономик, праксиологик омилларнинг педагогик-психологик хусусиятларига доир хулосалардан Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институти Қорақалпоғистон филиалининг “А1-ХТ-О-92977-рақамли-Ёшларни умуминсоний, миллий ва тарихий қадриятлар уйғунлиги асосида маънавий ахлоқий тарбиялашнинг муаммолари” мавзусидаги инновацион-тадқиқот лойиҳасини “Ўзбек тили дарсларида ўқувчиларнинг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш методикасини такомиллаштириш педагогик муаммо сифатида” қисмини бажаришда фойдаланилган. (Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институти Қорақалпоғистон филиали 2024-йил 26-декабрдаги 545-сон маълумотномаси). Натижада, она тили дарсларида матн устида ишлаш методикасини такомиллаштиришга эришилган;
ўзбек тили дарсларида ўқувчиларининг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш методикасини такомиллаштириш (аниқлик, изчиллик, натижавийлик) мезонлари ҳамда (самарадорлик, қиёсийлик, мантиқийлик, долзарблилик) тамойиллари асосида прагматик интуицияни шакллантиришга оид назариялардан таълим жараёнида фойдаланилган. (Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳузуридаги Республика таълим марказининг 2024-йил 18-декабрдаги 01/11-6-1085-сон маълумотномаси). Натижада, она тили ва ўқиш дарсларида ўқувчиларнинг амалий кўникмалари шакллантирилган;
ўзбек тили дарсларида ўқувчиларининг таянч компетенцияларини ривожлантиришда матн устида ишлаш мазмуни, мотивацион, коммуникатив-когнитив ёндашувлар асосида натижавийликни горизонтал ва вертикал таққослаш, шарҳлаш “Ҳозиржавоблик”, “Эврика”, “Total Physical Respond”, Role play” дидактик ўйинларга доир амалий тавсиялар “Она тили ва ўқиш саводхонлиги ўқитиш методикаси” номли дарслик мазмунига сингдирилган  (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 29-сентябрдаги 438-сон буйруғи, 438332 рақамли нашр гувоҳномаси). Натижада она тили дарсларида ўқувчиларнинг  таянч компетенциялари ривожлантирилган.