Қодиров Абдувоҳид Абдуманноф ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Корхоналар экологик фаолияти бошқарувини такомиллаштириш”, 08.00.13-“Менежмент”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Iqt5215.
Илмий раҳбари: Саидов Машъал Самадович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги DSc.03/2025.27.12.1.23.04 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Турсунов Бобур Ортиқмирзаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор, Исмоилов Акмал Максудович, иқтисодиёт фанлари бўйча фалсафа доктор, профессор.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Республика иқтисодиётидаги ишлаб чиқариш саноати корхоналари экологик бошқарувини такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра иқтисодиёт тармоқларидаги ишлаб чиқариш саноати корхоналари экологик бошқаруви барча хўжалик юритувчи субъектларнинг экологик талабларга риоя этишга, тегишли мақсад ва вазифаларни амалга ошириш ҳамда экологик муаммоларни ҳал қилишга тизимли ёндашув сифатида қараш орқали такомиллаштирилган ҳамда корхоналарнинг замонавий экологик бошқарувида (ЗЕБ) мониторинг ва назорат тизими яратилган;
экологик бошқарувни такомиллаштиришда ишлаб чиқариш саноати корхоналарининг  иқтисодий фаоллиги кўрсаткичлари бўлган молиявий фаоллик, ишлаб чиқариш фаоллиги, маркетинг фаоллиги, меҳнат фаоллиги, бошқарув фаоллиги ва инновацион фаоллик коеффициенти кўрсаткичларини интеграл баҳолаш бўйича “жуда юқори” (1,2≤ИҚф), “юқори” (0,96≤ИҚф˂1,2), “ўртача хавфли” (0,56≤ИҚф ˂0,96), “хавфли” (0,3≤ИҚф˂0,56) ва “юқори хавфли” (0≤ИҚф˂0,3) коеффициент чегаралари доирасида белгилаш асосланишидан ишлаб чиқариш саноати корхоналарида экологик бошқарувини поғоналаштирилган солиқ тизимини жорий этишга ва ушбу чора-тадбирлар самарадорлигини 12-16 фоизгача ошириш имкони яратилган;
ишлаб чиқариш саноати корхоналари фаолиятини атроф-муҳитга таъсир коеффициенти, экологик самарадорлик коеффициенти ҳамда чиқиндилардан фойдаланиш коеффициенти мезонлари бўйича экологик бошқарув комплекс самарадорлик интеграл индекслари “юқори хавфли” (0≤ Бек ˂0,20), “хавфли” 
(0,20≤ Бек˂0,50), “ўртача хавфли” (0,50≤ Бек ˂0,70), “ўртача юқори” (0,70≤ Бек ˂0,86), “юқори” (0,86≤ Бек˂1,0) ва “жуда юқори” (1,0≤ Бек), чегаралари доирасида баҳолаш асосланган ва ишлаб чиқариш саноати корхоналари экологик бошқарувини ташкил этишда иқтисодий фаолликни ошириш орқали қўшилган қиймат занжирида соф фойданинг 10-15 фоизга ошишига эришилган;
иқтисодиёт тармоқларидаги ишлаб чиқариш саноати корхоналаридаги иқтисодий жараёнларнинг экологик бошқарувини оширишнинг самарали воситалари асосида тузилган кўп омилли модел асосида 2029 йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ишлаб чиқариш саноати корхоналарида экологик бошқарувни такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
услубий ёндашувга кўра иқтисодиёт тармоқларидаги ишлаб чиқариш саноати корхоналари экологик бошқаруви барча хўжалик юритувчи субъектларнинг экологик талабларга риоя этишга, тегишли мақсад ва вазифаларни амалга ошириш ҳамда  экологик муаммоларни ҳал қилишга тизимли ёндашув сифатида қараш орқали такомиллаштиришган таклифи, Ўзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг “Ўзбекистон Республикси корхоналари учун атмосфера ҳавосини ифлослантириш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш ва унга чиқариб ташланадиган ифлослантирувчи моддаларни меъёрлаш бўйича йўриқнома”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг 2026-йил 22-январдаги 02-01/22-709-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида, атмосферага чиқариладиган ифлослантирувчи моддалар миқдорларини аниқлашни ҳисоблаш услублари ишлаб чиқилди ва корхоналарнинг замонавий экологик бошқарувида (ЗЕБ) мониторинг 
ва назорат тизими яратилди;
экологик бошқарувни такомиллаштиришда ишлаб чиқариш саноати корхоналарининг  иқтисодий фаоллиги кўрсаткичлари бўлган молиявий фаоллик, ишлаб чиқариш фаоллиги, маркетинг  фаоллиги, меҳнат фаоллиги, бошқарув фаоллиги ва инновацион фаоллик коеффициенти кўрсаткичларини интеграл баҳолаш бўйича “жуда юқори” (1,2≤ИҚф), “юқори” (0,96≤ИҚф˂1,2), “ўртача хавфли” (0,56≤ИҚф ˂0,96), “хавфли” (0,3≤ИҚф˂0,56) ва “юқори хавфли” (0≤ИҚф˂0,3) коеффициент чегаралари доирасида белгилаш таклифидан Ўзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг “Атмосфера ҳавосини ифлослантирувчи манбаларни хатловдан ўтказиш ҳамда унга ташланаётган ифлослантирувчи моддалар миқдорини белгилаш тўғрисидаги йўриқнома”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг 2026-йил 22-январдаги 02-01/22-709-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида ишлаб чиқариш саноати корхоналарида экологик бошқарувини поғоналаштирилган солиқ тизимини жорий этишга ва ушбу чора-тадбирлар самарадорлигини 
12-16 фоизгача ошириш имкони яратилган;
ишлаб чиқариш саноати корхоналари фаолиятини атроф-муҳитга таъсир коеффициенти, экологик самарадорлик коеффициенти ҳамда чиқиндилардан фойдаланиш коеффициенти мезонлари бўйича экологик бошқарув комплекс самарадорлик интеграл индекслари “юқори хавфли” (0≤ Бек ˂0,20), “хавфли” 
(0,20≤ Бек˂0,50), “ўртача хавфли” (0,50≤ Бек ˂0,70), “ўртача юқори” (0,70≤ Бек ˂0,86), “юқори” (0,86≤ Бек˂1,0) ва “жуда юқори” (1,0≤ Бек), чегаралари доирасида баҳолаш таклифи Ўзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг “Атмосфера ҳавосини ифлослантирувчи манбаларни хатловдан ўтказиш ҳамда унга ташланаётган ифлослантирувчи моддалар миқдорини белгилаш тўғрисидаги йўриқнома”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг 2026-йил 22-январдаги 
02-01/22-709-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида ишлаб чиқариш саноати корхоналари экологик бошқарувини ташкил этишда иқтисодий фаолликни ошириш орқали қўшилган қиймат занжирида соф фойданинг 10-15 фоизга ошишига эришилган;
иқтисодиёт тармоқларидаги ишлаб чиқариш саноати корхоналаридаги иқтисодий жараёнларнинг экологик бошқарувини оширишнинг самарали воситалари асосида тузилган кўп омилли модел асосида 2029 йилга қадар прогноз кўрсаткичлари Ўзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг Ўзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг “Ўзбекистон Республикси корхоналари учун атмосфера ҳавосини ифлослантириш манбаларини инвентаризациядан ўтказиш ва унга чиқариб ташланадиган ифлослантирувчи моддаларни меъёрлаш бўйича йўриқнома”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг 2026-йил 22-январдаги 
02-01/22-709-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида ишлаб чиқариш саноати корхоналари экологик бошқарувини самарали ташкил этиш ссенарийлари ишлаб чиқилган ва улар фаолиятини оптималлаштириш имкони яратилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish