Ибадуллаев Эргаш Бактурдиевичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда экспорт самарадорлигини ошириш методологиясини такомиллаштириш” (Хоразм вилояти мисолида), 08.00.12 – Минтақавий иқтисодиёт (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.DSc/Iqt1063.
Илмий маслахатчи: иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), профессор Матякубов Умиджон Рахимович.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.06.04.
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Рузметов Бахтияр, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Мухитдинов Худаёр Суюнович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Холмирзаев Улуғбек Абдулазизович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент. 
Етакчи ташкилот: Термиз давлат университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда экспорт самарадорлигини ошириш методологиясига оид илмий талкиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқиш иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги. 
минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда экспорт самарадорлигини ошириш, қўшилган қиймат яратиш, логистика, рақамли савдо платформалари, яшил иқтисодиётни инновацион инфратузилмасини такомиллаштиришнинг методологик ёндошувлари таклиф этилган;  
Хоразм вилояти экспорт самарадорлигини оширишнинг ППМЛ (Поиссон Псеудо Махимум Ликелиҳоод) ва ГПМЛ (Генерализед Поиссон Махимум Ликелиҳоод) усуллари асосида E(T_ij )=эхп⁡(β_0+β_1  лн⁡〖Y_i 〗+β_2  лн⁡〖Y_j 〗-β_3  лн⁡〖D_ij 〗+Z_ij γ)   интеграциялашган модели таклиф қилинган; 
минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда товарлар ва хизматлар бозорини диверсификация қилиш, янги бозорларни топиш, экспорт маҳсулотларининг ҳаётийлик даврини узайтиришга таъсир қилувчи омилларнинг устуворлигини тартиблаш схемаси таклиф этилган;  
минтақа иқтисодий ривожланишига экспорт самарадорлиги (ЭП-0.2291) омилининг Рақамли трансформация (ДТ→ЭП→РЕД-0.0597), Барқарор ривожланиш амалиётлари (СДП→ЭП→РЕД-0.9857), Институционал қўллаб-қувватлаш (ИС→ЭП→РЕД-0.0200), Инсон капитали ва инновация (ҲCИ→ЭП→РЕД-0.957) омиллари асосида бевосита ижобий таъсирини ифодаловчи интеграциялашган СЕМ (Струcтурал Эқуатион Моделинг) модели таклиф этилган; 
минтақа экспорт самарадорлигини оширишда Хоразм вилояти экспорт кўрсаткичларининг АРИМА модели асосида 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари ишлаб чиқилган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда экспорт самарадорлигини ошириш методологиясини такомиллаштириш юзасидан олинган илмий натижалар асосида:
минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда экспорт самарадорлигини ошириш, қўшилган қиймат яратиш, логистика, рақамли савдо платформалари, яшил иқтисодиётни инновацион инфратузилмасини такомиллаштиришнинг методологик ёндошувлари бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 05-декабрдаги 7-5059-сон маълумотномаси). Натижада, ушбу методологик ёндашувларнинг амалиётга жорий этилиши минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда экспорт самарадорлигини оширишга хизмат қилувчи назарий консепсия ва амалий ёндашувларни қўллаш имконини берган;
Хоразм вилояти экспорт самарадорлигини оширишнинг  ППМЛ (Поиссон Псеудо Махимум Ликелиҳоод) ва ГПМЛ (Генерализед Поиссон Махимум Ликелиҳоод) усуллари асосида E(T_ij )=эхп⁡(β_0+β_1  лн⁡〖Y_i 〗+β_2  лн⁡〖Y_j 〗-β_3  лн⁡〖D_ij 〗+Z_ij γ) интеграциялашган модели бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 05-декабрдаги 7-5059-сон маълумотномаси). Натижада, модел асосида шакллантирилган таҳлилий хулосалар минтақанинг экспорт ҳамкорлари таркибини диверсификациялаш, янги бозорларни топиш, корхоналар фаолиятини ривожлантиришга таъсир қилувчи асосий омиллар таъсирини ўлчаш имконини яратган;
минтақа иқтисодиётини ривожлантиришда товарлар ва хизматлар бозорини диверсификация қилиш, янги бозорларни топиш, экспорт маҳсулотларининг ҳаётийлик даврини узайтиришга таъсир қилувчи омилларнинг устуворлигини тартиблаш схемаси бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 05-декабрдаги 7-5059-сон маълумотномаси). Ушбу таклифни амалиётда қўллаш натижасида вилоятда транспорт-логистика тизимини такомиллаштириш бўйича янги йўналишлар белгиланган ва ушбу чора тадбирлар вилоят экспорт маҳсулотларининг ҳаётийлик даврини нисбатан узайтириш имконини берган;
минтақа иқтисодий ривожланишига Экспорт самарадорлиги (ЭП-0.2291) омилининг Рақамли трансформация (ДТ→ЭП→РЕД-0.0597), Барқарор ривожланиш амалиётлари (СДП→ЭП→РЕД-0.9857), Институционал қўллаб-қувватлаш (ИС→ЭП→РЕД-0.0200), Инсон капитали ва инновация (ҲCИ→ЭП→РЕД-0.957) омиллари асосида бевосита ижобий  таъсирини ифодаловчи интеграциялашган СЕМ (Струcтурал Эқуатион Моделинг) модели бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокими маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 05-декабрдаги 7-5059-сон маълумотномаси). Натижада, вилоят экспорт самарадорлигига бевосита таъсир қилувчи омиллар даражаси аниқланган ва экспорт самарадорлиги ҳамда минтақа иқтисодий ривожланиши ўртасидаги боғлиқликларни ўрганиш имкони яратилган;
минтақа экспорт самарадорлигини оширишда Хоразм вилояти экспорт кўрсаткичларининг АРИМА модели асосида 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари Хоразм вилояти ҳокими маҳкамаси фаолиятига жорий этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 05-декабрдаги 7-5059-сон маълумотномаси). Ушбу мақсадли кўрсаткичларнинг амалга оширилиши минтақанинг экспорт салоҳиятидан самарали фойдаланиш имконини кенгайтириб, янги иш ўринларининг яратилишига ҳамда аҳоли даромадлари ва иқтисодиёт тармоқларининг жадал ривожланишига замин яратган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish