Алимов Обиджон Султанмурод ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар: 
    Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон ССР аҳолисининг кундалик ҳаёти ва ижтимоий  турмуш тарзи”, 07.00.01 – Ўзбекистон тарихи (тарих фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.1.PhD/Tar1289
Илмий раҳбар: Ражабов Қаҳрамон Кенжаевич, тарих фанлари доктори, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети. DSc.03/2025.27.12.Tar.11.01.
    Расмий оппонентлар: тарих фанлари доктори, профессор Эргашева Юлдуз Алимовна, тарих фанлари доктори, профессор Ерметов Авазбек Абдуллаевич. 
Етакчи ташкилот: Навоий давлат педагогика институти
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади мустақиллик йилларида Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон ССР аҳолисининг кундалик ҳаёти ва ижтимоий  турмуш тарзини тарихий нуқтаи назардан очиб беришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат: 
Уруш йилларида халқ хўжалигида асосан, қишлоқ хўжалигини ривожлантиришга эътибор қаратилганлиги сабабли, қишлоқларда яшовчи аҳоли устунлиги билан ажралиб турган. Ўзбекистон аҳолисининг уруш давридаги оғир ижтимоий-маиший шароитига ҳарбий омилларнинг таъсир этганлиги боис, одамларнинг ижтимоий муҳитдан келиб чиққан ҳолда уруш шароитларига мослашишлари аниқланган. Мамлакат иқтисодиётини меҳнат ресурслари билан таъминлаш мақсадида фронтга кетган эркаклар ўрнига хотин-қизлар, қариялар ва болалар асосий “ишчи кучига” айлантирилганлиги исботланган;
Шаҳарларда яшайдиган аҳолининг ижтимоий-маиший шароитлари энг зарур бўлган эҳтиёжларни қондирган бўлса, қишлоқда яшайдиган аҳолининг иқтисодий таназзулга учраганлиги, аҳолининг кундалик ҳаёти партия ва давлатнинг ташвиқот ғоялари таъсирида шаклланганлиги далилланган;
Иқтисодий ва ижтимоий соҳадаги муаммолар, ғарбдан кўчириб келтирилган аҳолини ва республика аҳолисини турар-жой ва озиқ-овқат билан таъминлаш муаммолари, уруш йилларида аҳолининг маиший турмуш шароитининг оғирлашувига оид муаммолар очиб берилган;
бирламчи манбалар ёрдамида Ўзбекистонда “меҳнат армияси” тузилиб, 155 000 нафар эркакларнинг Урал ва Сибир ҳудудининг саноат корхоналаридаги оғир меҳнат шароитига доир маълумотлар аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистон ССР аҳолисининг кундалик ҳаёти ва ижтимоий турмуш тарзи тарихига доир олинган илмий натижалар ва амалий таклифлардан: 
Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон ССР аҳолисининг кундалик ҳаёти ва ижтимоий турмуш тарзи, уруш йилларида республика аҳоли ижтимоий таркибининг ўзгариши яъни ногиронлар, қариялар ва етим болалар, ҳарбий хизматчилар, зиёлилар қатламининг юзга келиши ҳамда унга таъсир этган омиллар, ўзбек халқининг фронт ортидаги жасорати, ногиронлар, болалар, аёллар ва қарияларнинг саноат корхоналарига, қишлоқ хўжалик ишларига жалб қилиниши ҳамда 155 минг ватандошимизнинг “рабочий баталён”лардаги меҳнат шароитлари тўғрисидаги маълумотлардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон тарихи” телеканалида 2023-йил 6-декабрда эфирга узатилган “Тақдимот” кўрсатувининг ссенарийларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали” давлат унитар корхонасининг 2023-йил 6-декабрдаги 02-31-1843-сон маълумотномаси). Натижада жуда оғир даврларда халқимизнинг инсонпарварлиги, меҳнацеварлиги ва ғалабадаги улкан ҳиссасини холисона тарихийлик асосида ўрганишда ёрдам беради. 
Уруш йилларида Ўзбекистон ССРда ғалла танқислиги ва аҳолини озиқ-овқат билан таъминлаш муаммолари тарихи, уруш йилларида таълим соҳаси тарихи, маданий муассасалар фаолиятидаги ўзгаришлар, фронторти ишларига жалб қилинганларнинг меҳнат шароитлари инобатга олинмаганлиги ва унинг салбий оқибатлари, аҳолини озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлашда бир қатор қонунбузарликлар оқибатида юзага келганлигига оид маълумотлардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон тарихи” телеканалида 2023 йил 6 декабрда эфирга узатилган “Тақдимот” кўрсатувининг ссенарийларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали” давлат унитар корхонасининг 2023-йил 6-декабрдаги 02-31-1843-сон маълумотномаси). Тақдим этилган материаллар телетомошабинларнинг Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон ССР аҳолисининг кундалик ҳаёти ва ижтимоий турмуш тарзи тўғрисида янги илмий маълумотларга эга бўлишига хизмат қилади. 
Мамлакатимиз тарихини ижтимоий-сиёсий жараёнларини илмий тадқиқ этиш, обектив баҳо бериш ва мавжуд тажрибалардан илмий-ижодий самаралар олиш мустақил Ўзбекистон Республикасининг ижтимоий-сиёсий тараққиётида ўта муҳимдир. Уруш даврида эвакуация қилинган аҳолини турар-жой, озиқ-овқат ҳамда иш билан таминланганлиги, икки юз минг нафардан кўпроқ бўлган болалар ва қарияларнинг ҳаёти сақлаб қолинганлиги, иқтисодий-ижтимоий қийинчиликлар, маиший муаммолар, касаллик ва очарчиликка қарамасдан халқимизнинг кўрсатган буюк жасорати ҳақидаги маълумотлардан Халқаро “Олтин мерос” хайрия жамоат фонди дастурларини бажаришда фойдаланилган (Халқаро “Олтин мерос” хайрия жамоат фондининг 2024 йил 22-апрелдаги №01-24/22-04-24-сон маълумотномаси). Натижада халқимизниинг ғалабага қўшган улкан ҳиссасини аниқлашда хизмат қилади. 
Ўзбекистонда Иккинчи жаҳон уруши йилларида аҳолининг ижтимоий таркиби ва ундаги ўзгаришлар ҳамда аҳолининг фронт орти ишларига жалб этилиши ва уларнинг меҳнат шароитини архив материаллар, чет эллик олимлар ва ўзбекистонлик олимларнинг асарларни қиёсий таҳлиллар асосида далиллаш, уруш йиллари аҳолини халқ истеъмоли моллари ва озиқ-овқат билан таъминлашдаги муаммолари ўрганиш, аҳоли маиший ҳаётидаги муаммолар, уруш шароитида таълим ва маданий-маърифий муассасалар фаолиятидаги ўзгаришлар ўрганилгани каби илмий натижалар Халқаро “Олтин мерос” хайрия жамоат фонди дастурларини бажаришда фойдаланилган (Халқаро “Олтин мерос” хайрия жамоат фондининг 2024-йил 22-апрелдаги №01-24/22-04-24-сон маълумотномаси). Таҳлил қилинган манбалар, хорижий ва илмий адабиётлар, илмий асосга эга бўлган хулоса ва таклифлар уруш йилларида Ўзбекистон аҳолисининг кундалик ҳаёти ва ижтимоий турмуш тарзи тарихини ўрганишга ҳамда чуқур таҳлил қилишга хизмат қилган. 

Yangiliklarga obuna bo‘lish