Махмуров Достон Менглибек ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ширин қалампир (Cапсиcум анниум Л. вар. гроссум (Л.) сендт) ни қуритиш ва қайта ишлаш технологиясини ишлаб чиқиш”, 06.01.11 – Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини сақлаш ва қайта ишлаш (Қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Qx1559
Илмий раҳбар: Исламов Сохиб Яхшибекович, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат аграр университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат аграр университети, DSc.08/2025.27.12.Qx.02.02.
Расмий оппонентлар: Додаев Қўчқор Одилович, техника фанлари доктори профессор; Абдуллаев Зокир Икромжонович, қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Сабзавот, полиз экинлари ва картошкачилик илмий-тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ширин қалампир нав ва дурагайлари турли усулларда қуритиш ва қуритилган маҳсулотлардан озиқ-овқат хом-ашёси (кукун) тайёрлаш технологиясини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
илк бор ширин қалампирни қуритишда сифат кўрсаткичларининг сақланиб қолиши юқори бўлган Зумрад, Шодлик навлари ва Рейна Ф1, Челси Ф1 Геркулес Ф1 дурагайлари танлаб олинган;
ширин қалампир мевалари турли бўлакларга бўлиниб натрий глутамат моногидратнинг (C5Ҳ8НО4На·Ҳ2О) 2% ишчи эритмасида ишлов берилганда, Зумрад навида 13,1 %, Шодлик навида 10,6% Рейна Ф1 дурагайида 13,8%, Челси Ф1 дурагайида 14,8%, Геркулес Ф1 дурагайида 13,8% тайёр қуритилган маҳсулот чиқиши аниқланган;
ширин қалампир мевалари турли бўлакларига бўлиниб натрий глутамат моногидратнинг (C5Ҳ8НО4На·Ҳ2О) 2 % ишчи эритмасида ишлов берилиб сояда қуритилганда ширин қалампир махсулотларининг органолептик кўрсаткичлари Зумрад навида 4 балл, Шодлик навида 3,5 балл, Рейна Ф1 дурагайида 4,5 балл, Челси Ф1 дурагайида 5 балл, Геркулес Ф1 дурагайида 5 балл бўлганлиги аниқланган;
қуритилган ширин қалампирдан кукун тайёрлашда унинг таркибидаги намлик 11-12% бўлганда 1-нав сифатли махсулот чиқиши 60% ни ташкил этиши исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ширин қалампирнинг нав ва дурагайларини қуритишда тайёр маҳсулот чиқишига турли омиллар таъсирини аниқлаш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида: 
ширин қалампирнинг нав ва дурагайларини қуритиш ишланмаси Жиззах вилояти Бахмал тумани “Маматқул Дониёров” фермер хўжалигида 2,1 га майдонда етиштирилган 2000 кг маҳсулотни қуритишга жорий этилган (Ўзбекистон Озиқ-овқат саноати уюшмасининг 23.10.2025 йил. № 23-104/10-25 сонли маълумотномаси). Натижада, ширин қалампирнинг хом ашёсидан олинган тайёр қуритилган маҳсулот чиқими 2000 кг хом-ашёдан 207 кг ни ташкил этиб, 2 млн 266 минг сўм соф фойда олишга эришилган, рентабеллик даражаси 40,5% ни ташкил этган;
ширин қалампирнинг нав ва дурагайлари меваларига натрий глутамат моногидрат (C5Ҳ8НО4На·Ҳ2О) 2 % ишчи эритмасида ишлов бериб қуритиш ишланмаси Жиззах вилояти Бахмал тумани “Сафарали Норқўзиев” фермер хўжалигидаги 3,2 га майдонда етиштирилган ширин қалампир меваларидан 4000 кг маҳсулот қуритишга жорий этилган (Ўзбекистон Озиқ-овқат саноати уюшмасининг 23.10.2025 йил. № 23-104/10-25 сонли маълумотномаси). Натижада, ширин қалампирнинг хом ашёсидан олинган тайёр қуритилган маҳсулот чиқими 4000 кг хом-ашёдан 412 кг соф ҳолатда қуритилган маҳсулот олиниб, соф фойда 5 млн 114 минг сўмни, рентабеллик даражаси 50,9% ни ташкил этган.