Мавланов Жавоҳир Сарвар ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Лалмикор майдонлар учун қаттиқ буғдойнинг қурғоқчиликка чидамли, эртапишар, дон сифати юқори навини яратиш”, 06.01.05 – Селекция ва уруғчилик (қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Qx1253
Илмий раҳбар: Дилмуродов Шерзод Дилмуродович, қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича фалсафа доктори, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Лалмикор деҳқончилик илмий-тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Лалмикор деҳқончилик илмий-тадқиқот институти, PhD.08/2025.27.12.Qx.09.01.
Расмий оппонентлар: Қаршиева Умида Шукуровна, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор; Зиёдуллаев Зоҳиджон Файзуллаевич, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Самарқанд агроинновациялар ва тадқиқотлар институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Республиканинг лалмикор майдонлар учун қаттиқ буғдойнинг қурғоқчиликка ва иссиқликка чидамли, эртапишар, доннинг сифат кўрсаткичлари юқори бўлган бошланғич манба ва янги навларини яратишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Илк бор лалмикор майдонлар шароитида қаттиқ буғдой 43-ИДОН кўчатзорининг 96 та нав намуналари қимматли-хўжалик белгилари баҳоланган;
қаттиқ буғдойнинг 20 та Ф1 ва 13 та Ф2 дурагай авлодларида қимматли хўжалик белгиларнинг ирсийланиши ва ўзгарувчанлигини таҳлил қилиши асосида ♀Леукурум-3 х ♂Омраби5, ♀Ёқут-2014 х ♂Иcажоудй1 дурагай авлодлари танлаб олинган;
қаттиқ буғдой нав ва тизмаларининг ўсув даври давомийлигини ўрганиш асосида эртапишар бўлган ГЛДW-19-43, ГЛДW-19-24, ГЛДW-19-47 тизмалари танлаб олинган;
маҳаллий ва халқаро марказлардан келтирилган қаттиқ буғдой нав ва тизмаларининг қурғоқчиликка ва иссиқликка чидамлилиги лаборатория ва дала шароитида баҳоланиб, КРДW18-8, ГЛДW-19-24, ГЛДW-19-17, ГЛДW-19-36, ГЛДW-19-47, КРДW18-18 тизмалари танлаб олинган;
нав ва тизмаларнинг биометрик, маҳсулдорлик ва технологик дон сифат кўрсаткичларини ўрганиш асосида ГЛДW-19-24 (Омраби5) тизмасидан якка танлаш усулида қаттиқ буғдойнинг янги “Ёнбош-32”нави яратилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Лалмикор майдонлар учун қаттиқ буғдойнинг қурғоқчиликка чидамли, эртапишар, дон сифати юқори бўлган навини яратиш бўйича олиб борилган тадқиқотлар асосида:
қаттиқ буғдойнинг қурғоқчиликка ва иссиқликка чидамли, дон сифати юқори “Ёнбош-32” нави яратилган (Қишлоқ хўжалиги экинлари навларини синаш марказининг Т-6/02-09-173–сон маълумотномаси) ҳамда Лалмикор деҳқончилик илмий-тадқиқот институтининг марказий тажриба хўжалиги майдонида 4,0 гектарга жорий этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2024 йил 5-августдаги № 05/05-02-602-сон маълумотномаси). Натижада, қаттиқ буғдойнинг “Ёқут-2014” навига нисбатан гектаридан 2,6 сентнергача юқори сифатли уруғлик тайёрлаш имконини берган;  
қаттиқ буғдойнинг “Ёнбош-32” нави Жиззах вилоятининг Ғаллаорол туманида 6,0 гектар, Қашқадарё вилояти Қамаши туманида 10,0 гектар, майдонларда жорий этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2024 йил 5-августдаги № 05/05-02-602-сон маълумотномаси). Натижада, қаттиқ буғдойнинг “Ёнбош-32” навидан 13,9-14,2 с/га дон ҳосили олиниб, андоза “Ёқут-2014” ва “Мингчинор” навларига нисбатан 2,6-3,4 с/га юқори бўлган, рентабиллик даражаси 32,3-34,9 фоизни ташкил қилган;
қаттиқ буғдойнинг “Ёнбош-32” нави Ўсимликлар генетик русурслари илмий-тадқиқот институти коллекция генофондига топширилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2024 йил 5-августдаги № 05/05-02-602-сон маълумотномаси). Натижада буғдойнинг коллекция генофонди маҳаллий тупроқ-иқлим шароитларига мос, дон сифати юқори бўлган қаттиқ буғдойнинг янги нави билан бойитилган.