Асадуллаева Мастура Абдуваҳобовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи) “Таълим кластери шароитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини инклюзив таълимга тайёрлаш методикаси”, 13.00.03 - Махсус педагогика
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2020.4.PhD/Ped2063
Илмий раҳбар: Абдуллаева Гавҳар Сапаровна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Чирчиқ давлат педагогика университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Чирчиқ давлат педагогика университети, PhD.01/2025.27.12.Ped.04.03
Расмий оппонентлар: Абидова Нилуфар Закировна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Тешабоева Феруза Раҳимовна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади таълим кластери шароитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини инклюзив таълимга тайёрлаш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
таълим кластери шароитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини инклюзив таълимга тайёрлашнинг ташкилий-педагогик шарт-шароитлари ўқувчилар эҳтиёж ва имкониятларига мослаштирилган интегратив мусиқий тўпламни фаол мулоқотга мотивацияловчи ритмик интервалда дифференциал қўллаш асосида аниқлаштирилган;
бўлажак мусиқа ўқитувчиларини инклюзив таълимга тайёрлашнинг кластер модели ижодий-дўстона муҳитни барқарорлаштирувчи адаптив дидактик воситаларни оҳанг, диксия, ҳаракат устида ишлаш компонентларига кўра даражалаш ҳамда жамоавийлик таъсир комбинациясида қўллаш асосида такомиллаштирилган;
мустақил таълим ва малакавий амалиётда талабаларни инклюзив таълимга тайёрлаш технологиялари толерантлик ва инсонпарварлик муносабатларига тайёрловчи индивидуал касбий ривожланиш харитаси мезонларига физиологик таҳлилга кўра қўлланилувчи машқлар алгоритмини персоналлаштириш талабларини киритиш асосида такомиллаштирилган;
мусиқа воситасида ўқувчиларнинг академик-ижтимоий кўникмаларини ривожлантиришга тайёрлашнинг дидактик таъминоти болалар адабиёти ва мусиқа таълими интеграциясига асосланган мусиқали инклюзив репертуарни эмоционал идрок ва интеллектуал мазмунга тўғри пропорсионал эканлигини кўрсатиб бериш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. таълим кластери шароитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини инклюзив таълимга тайёрлашни тадқиқ қилиш бўйича тадқиқот натижалари асосида:
таълим кластери шароитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини инклюзив таълимга тайёрлашнинг ташкилий-педагогик шарт-шароитлари ўқувчилар эҳтиёж ва имкониятларига мослаштирилган интегратив мусиқий тўпламни фаол мулоқотга мотивацияловчи ритмик интервалда дифференциал қўллаш юзасидан таклиф ва тавсиялар “Инклюзив синфларда мусиқа ўқитиш методикаси” ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 27-мартдаги 68-сонли буйруғи асосида тасдиқланган 68-654–рақамли гувоҳнома). Натижада, бўлажак мусиқа ўқитувчиларини алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар билан ишлашга ўргатишнинг дидактик таъминотига эришилган;
таълим кластери шароитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини инклюзив таълимга тайёрлашнинг кластер модели ижодий-дўстона муҳитни барқарорлаштирувчи адаптив дидактик воситаларни оҳанг, диксия, ҳаракат устида ишлаш компонентларига кўра даражалаш ҳамда жамоавийлик таъсир комбинациясида қўллашга доир тавсиялар “Майда қўл моторикасини ривожлантириш методикаси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 22-декабрдаги 537-сонли буйруғи асосида тасдиқланган 537298–рақамли гувоҳнома). Натижада, бўлажак мутахассисларни инклюзив таълим шароитида амалий кўникма ва касбий тайёргарлигини кучайтирилган;
мустақил таълим ва малакавий амалиётда талабаларни инклюзив таълимга тайёрлаш технологиялари толерантлик ва инсонпарварлик муносабатларига тайёрловчи индивидуал касбий ривожланиш харитаси мезонларига физиологик таҳлилга кўра қўлланилувчи машқлар алгоритмини персоналлаштириш талабларини киритишга оид таклифлар “Маданият ва маърифат” телеканалининг “Агар” кўрсатуви ссенарийси мазмунига киритилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Маърифат” ижодий бирлашмаси” давлат муассасасининг 2025-йил 11-ноябрдаги 01-20/847–сонли маълумотномаси). Натижада, бўлажак мутахассисларнинг ўқувчиларда ўқиш мотивациясини шакллантириш ҳамда шахсга йўналтирилган ёндашувлардан фойдаланишда мусиқий таъсирдан фойдаланиш бўйича касбий тайёргарлик даражасини оширишга эришилган.