Норова Наргиза Халмамат қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Бошланғич синфларда табиий фанларни интегратив ёндашув асосида ўқитиш методикасини такомиллаштириш (хусусий мактаблар мисолида)”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (бошланғич таълим).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.4.PhD/Ped8730
Илмий раҳбар: Норбўтаев Хўшбоқ Бобоназарович, педагогика фанлари доктори, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: Нукус давлат педагогика институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Нукус давлат педагогика институти, DSc.03/30.12.2019.Ped.34.01.
Расмий оппонентлар: Маттиев Илҳом Бегматдўлобович, педагогика фанлари доктори, профессор; Исакулова Нилуфар Жаникуловна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади бошланғич синф ўқувчиларининг она тили ва ўқиш дарсларида сўз бойлигини ошириш бўйича илмий-методик тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат: 
хусусий мактаб бошланғич синф ўқувчиларига табиий фанларни интеграциялаб ўтишни ташкиллаштиришнинг методик-дидактик хусусиятларга асосланган яхлитлик тизимини барқарорлаштириш, билимларни жамлаш асосида кенгайишини  рационал фиклаш, когнитив мустаҳкамлик, тизимлаштирилган компетенсиялар, инновацион билимларни пайдо бўлишини қўллаб қувватлаш сингари  детерминантлари  интегратив ёндашувнинг адоптацияси эмпириcк жиҳатдан аниқлаштирилиб, назарий изоҳланган;
табиий фанлар компонентларини бирлаштиришнинг тизимлилик ва изчилик тамойилида инновацион-методик хусусиятлари интегратив ёндашув асосида олиб борилган дарсларнинг хусусий мактаб бошланғич синф ўқувчиларнинг когнитив ва индивидуал қобилиятлари, экологик саводхонлиги, компетенсиялари, интилишга бўлган эҳтиёжлари, мантиқий ўрганиши ва баҳолашини педагогик, психик, диагностик механизми аниқлаштирилган;
интегратив ёндашувнинг эффективлигини кучайтиришга йўналтирилган моделни бошланғич синф табиий фанларни бошқа ўқув фанлари (ўқиш саводхонлиги, тарбия, она тили, технология, тасвирий санъат) билан функсионал интеграциялашган методик тизим асосида ўқув-тарбия жараёнини продуктогенлигини амалий тажрибага асосланган ҳолда такомиллаштирилган;
бошланғич синф ўқувчилари табиий фанларини ўрганишда фанлараро интеграциясининг атрибутларига мувофиқ мослашувчан ўқув режалар, таълим самарадорлигини оширувчи инновацион усуллар ва компетенсияларни ривожлантиришга асосланган мезонлар, муаммоли вазиятларда кўмаклашувчи технологик ёндашувлар, ўқув қўлланмалар каби билим олувчиларнинг интелектуал қобилиятларини ўстиришга қаратилган педагогик ва техник имкониятлар мажмуаси такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Нодавлат умумтаълим мактабларининг бошланғич синфларида табиий фанларни интегратив ёндашув асосида такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
нодавлат умумтаълим матабларининг бошланғич синфларида табиий фанлар билан ўқув фанлар ортасида фанлараро алоқаларни оптималлаштириш структураси, таълимий методик хусусиятлари, ўқувчиларнинг ақлий ривожланиш тенденсиялари ва ижтмоийлашув асосидаги инновацион мувофиқликни такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсиялардан амалиётда қўллашнинг самарали ўқув дастурива амалий мшғулот турлари ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳузиридаги Республика таълим марказининг 2025-йил 19-май 01/11-5-327-сон маълумотномаси). Натижада, нодавлат умумтаълим мактабларининг бошланғич синфларида табиий фанларни интегратив ёндашув асосида ўқитишнинг ўзига хос жиҳатлари ривожлантирилган;
нодавлат умумтаълим мактабларининг бошланғич синфларида табиий фанларни интегратив ёндашув асосида ўқитишни такомиллаштиришга йўналтирилган педагогик жараённинг ўзига хос дидактик хусусиятлари, функсионал структураси ва компонентлари,  таълимий-тарбиявий ва психологик жиҳатлари, ўқитиш шакли, методаси ва ресурслари, интеграциялашган билимларнинг консептуал жиҳатлари ўзаро мувофиқлаштиришга йўналтирилҳан таълим фаолиятининг модернизациялашган шакллари аниқлаштрилган ҳамда амалиётга қўллаш механизмларини ривожлантиришга оид  амалий тавсиялар “Нодавлат умумтаълим мактабларида табиий фанларни интегратив ёндашув асосида ўқитиш методикасини такомиллаштириш механизми”  номли ўқув қўлланма мазмунида акс этган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сон буйруғи; 273-102-рақамли гувоҳнома). Натижада, бошланғич синф ўқувчиларига фанларни ўзаро бир-бири билан боғлаб ўтиш асосида яхлит билимларни эгаллашлари ва ўзлаштиришларини яхшилашга эришилган;
таълимдаги инновацион ёндашувлар, методология ва технологияларни билим олувчиларнинг ўқув фаолияти, ёш хусусияти, лаёқати ва қизиқишларини идентификация қилишга йўналтирилган педагогик назария, ўқув фанлар интеграцияси, замонавий таълим технологиялари ҳамда уларнинг ўқув-тарбия жараёнида қўлланилиши “Бастауыш тәлім педагогикасы, инновациясы және интеграциясы” номли ўқув қўлланма мазмунида келтирилган ва амалиётга тадбиқ этилган. (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сон буйруғи; 884-357-рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, нодавлат умумтаълим мактабларининг бошланғич синфларида табиий фанларни интегратив ёндашув асосида ўқитишга хизмат қилган;
шахсга йўналтирилган ёндашув асосида нодавлат умумтаълим мактабларининг бошланғич синфларида табиий фанларни интегратив ёндашув асосида ўқитишда ўқувчиларнинг билимини ошириш самарадорлиги, экологик маданиятнинг ривожланганлиги, технологик ва рефлексив баҳолаш мезонлари асосида фанлараро интеграцияни янги сифат босқичига кўтаришга оид таклиф ва тавсиялардан Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институти Қорақалпоғистон филиалида 2021-2023-йилларда бажарилган А1-ХТ-0-92997 рақамли “Ёшларни умуминсоний, миллий ва тарихий қадриятлар уйғунлиги асосида маънавий-ахлоқий тарбиялашнинг муаммолари” мавзусидаги инновацион лойҳасини бажар   ишда фойдаланилган (Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институти Қорақалпоғистон филиалининг  2025-йил 27-июн № 292 - сонли маълумотномаси).  Натижада, нодавлат умумтаълим мактабларининг бошланғич синфларида табиий фанларни интегратив ёндашув асосида ўқитишнинг модернизациялашган тизими жорий этилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish