Ким Алексей Альбертовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): Кератоконусни комплекс даволашнинг самарадорлигини клиник ва функционал асослаш, 14.00.08 – Офталмология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.2.PhD/Tib3532.
Илмий раҳбар: Туйчибаева Дилобар Мираталиевна, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат тиббиёт университети, DSc. 06/2025.27.12.Tib. 17.02.
Расмий оппонентлар: Каримова Муяссар Хамитовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Абельский Дмитрий Евгеньевич, тиббиёт фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Казан федерал университети, Фундаментал тиббиёт ва биология институти (Россия Федерацияси).
II. Тадқиқотнинг мақсади: авж олувчи кератоконусни бир вақтнинг ўзида шох парда коллагенининг кросслинкингини ва фемтосекунд лазер ёрдамида интрастромал шох парда сегментлари имплантациясини ўтказиш орқали комплекс даволаш усулининг самарадорлигини клиник-функционал кўрсаткичлар асосида бахолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
кўз олди сегментининг оптик когерент томографияси қўлланилиши кератотопография маълумотлари билан қиёсий таҳлилда кератоконуснинг дастлабки босқичини, шу жумладан шоҳ парда эпителийси қалинлигининг локал пасайишини эрта аниқлаш имконини бериши асосланган;
шоҳ парда коллагенининг ўзаро боғланиши I–II босқичли кератоконусда касаллик авж олишини барқарорлаштириш ва тўхтатишнинг самарали патогенетик усули эканлиги илмий жиҳатдан асосланган булиб, фемтосекунд лазер ёрдамида интрастромал шоҳ парда сегментлари имплантацияси II–III босқичларда шоҳ парданинг оптик кўрсаткичларини яхшилаш ва кўрув функциясини оширишга хизмат қилиши клиник-диагностик натижалар асосида исботланган;
авж олувчи кератоконусни даволашда таклиф этилган комплекс ёндашув — биринчи босқичда фемтосекунд лазер ёрдамида интрастромал шоҳ парда сегментлари имплантациясини амалга ошириш, сўнгра шоҳ парда коллагенининг ўзаро боғланиши муолажасини ўтказиш — юқори клиник самарадорликка эгалиги илмий жиҳатдан асосланган;
кератоконусни даволашда фемтосекунд лазер ёрдамида интрастромал шоҳ парда сегментлари имплантацияси ва шоҳ парда коллагенининг ўзаро боғланиши муолажасини бир вақтнинг ўзида қўллаш рефракцион ва кератометрик кўрсаткичларни сезиларли даражада яхшиланишига, касаллик прогрессияси частотасини камайишига ҳамда такрорий жарроҳлик амалиётларига эҳтиёжни бартараф этиш асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларини жорий қилиниши.
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 7 июлдаги 21/44-сон хулосасига кўра:
биринчи илмий янгилик: кўз олди сегментининг оптик когерент томографияси қўлланилиши кератотопография маълумотлари билан қиёсий таҳлилда кератоконуснинг дастлабки босқичини, шу жумладан шоҳ парда эпителийси қалинлигининг локал пасайишини эрта аниқлаш имконини бериши асосланган. Илмий янгиликнинг аҳамияти операцияни режалаштириш ва назорат қилишда шох парда эпителийсининг қалинлиги, ИСШС имплантацияси чуқурлиги ва тўғрилигини аниқлашдан иборат. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши: ишлаб чиқилган усуллар соғлиқни сақлаш амалиётига, хусусан, Миллий тиббиёт марказ (МТМ) нинг 2024 йил 22 октябрдаги №ОI-03/54-сонли буйруғи ва Тошкент тиббиёт академияси (ТТА) кўп тармоқли клиникасининг 2024 йил 1 ноябрдаги №153-сонли буйруғи билан жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: усул ККнинг клиникагача бўлган белгиларини дастлабки босқичда аниқлаш, шунингдек, ИСШС имплантацияси чуқурлигини шахсий тарзда аниқлаш имконини берган. Иқтисодий самарадорлиги: ОКТ қўлланилишида самарадорлик 19% га ошиши билан бир бемор учун битта диагностик ташриф харажатлари 150000 сўмга камайиши қайд этилди.
иккинчи илмий янгилик: шоҳ парда коллагенининг ўзаро боғланиши I–II босқичли кератоконусда касаллик авж олишини барқарорлаштириш ва тўхтатишнинг самарали патогенетик усули эканлиги илмий жиҳатдан асосланган булиб, фемтосекунд лазер ёрдамида интрастромал шоҳ парда сегментлари имплантацияси II–III босқичларда шоҳ парданинг оптик кўрсаткичларини яхшилаш ва кўрув функциясини оширишга хизмат қилиши клиник-диагностик натижалар асосида исботланган. Тадқиқот натижаларининг илмий аҳамияти авж олувчи ККни тўхтатиш учун самарали монотерапия усулини аниқлаш ҳамда кўриш ўткирлиги ва шох парданинг оптик параметрлари бўйича кўрсаткичларни яхшилашдан иборат. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши: ишлаб чиқилган усуллар соғлиқни сақлаш амалиётига, хусусан, МТМнинг 2024 йил 22 октябрдаги №ОI-03/54-сонли буйруғи ва ТТА кўп тармоқли клиникасининг 2024 йил 1 ноябрдаги №153-сонли буйруғи билан жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: ШКК I ва II босқичлардаги ККнинг ривожланишини барқарорлаштириш ва тўхтатишнинг самарали усули эканлиги, ФС ёрдамида ИСШС имплантацияси эса II ва III босқичларда шох парданинг кўриш функциялари ва оптик параметрларини ошириши аниқланди, бу эса беморларнинг ҳаёт сифатини сезиларли даражада яхшилайди. Иқтисодий самарадорлиги: ШКК I ва II босқичлардаги ККнинг ривожланишини барқарорлаштириш ва тўхтатишнинг самарали усули эканлиги, ФС ёрдамида ИСШС имплантацияси эса II ва III босқичларда шох парданинг кўриш функциялари ва оптик параметрларини ошириши аниқланди, бу эса кузатувнинг йиллик умумий харажатларини икки баравар камайтиради.
учинчи илмий янгилик: авж олувчи кератоконусни даволашда таклиф этилган комплекс ёндашув — биринчи босқичда фемтосекунд лазер ёрдамида интрастромал шоҳ парда сегментлари имплантациясини амалга ошириш, сўнгра шоҳ парда коллагенининг ўзаро боғланиши муолажасини ўтказиш — юқори клиник самарадорликка эгалиги илмий жиҳатдан асосланган. Тадқиқот натижаларининг илмий аҳамияти ККни даволашнинг самарали комплекс усули кетма-кетлигини аниқлашдан иборат. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши: ишлаб чиқилган усуллар соғлиқни сақлаш амалиётига, хусусан, МТМнинг 2024 йил 22 октябрдаги №ОI-03/54-сонли буйруғи ва ТТА кўп тармоқли клиникасининг 2024 йил 1 ноябрдаги №153-сонли буйруғи билан жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: авж олувчи ККни даволашнинг комплекс усули, яъни биринчи босқичда ФС ёрдамида ИСШС имплантацияси, кейинчалик ШКК ўтказиш, клиник-функционал кўрсаткичларнинг энг яхши натижаларини кўрсатди. Иқтисодий самарадорлиги: авж олувчи ККни даволашнинг комплекс усули, яъни биринчи босқичда ФС ёрдамида ИСШС имплантацияси, кейинчалик ШКК ўтказиш клиник самарадорликни 9,8% га оширишни кўрсатади, бу эса ҳар бир бемор учун умумий харажатларни 1,5 баравар камайтиради.
тўртинчи илмий янгилик: кератоконусни даволашда фемтосекунд лазер ёрдамида интрастромал шоҳ парда сегментлари имплантацияси ва шоҳ парда коллагенининг ўзаро боғланиши муолажасини бир вақтнинг ўзида қўллаш рефракцион ва кератометрик кўрсаткичларни сезиларли даражада яхшиланишига, касаллик прогрессияси частотасини камайишига ҳамда такрорий жарроҳлик амалиётларига эҳтиёжни бартараф этиш асосланган. Тадқиқот натижаларининг илмий аҳамияти касалликнинг ривожланиш частотасини камайтиришда ва такрорий операцияларнинг олдини олишда намоён бўлади. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши: ишлаб чиқилган усуллар соғлиқни сақлаш амалиётига, хусусан, МТМнинг 2024 йил 22 октябрдаги №ОI-03/54-сонли буйруғи ва ТТА кўп тармоқли клиникасининг 2024 йил 1 ноябрдаги №153-сонли буйруғи билан жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: бир вақтнинг ўзида ФС ёрдамида ИСШС имплантацияси ва ШКК усули авж олувчи ККни даволашнинг хавфсиз усули ҳисобланади. Иқтисодий самарадорлиги: Бир вақтнинг ўзида жарроҳлик амалиётини ўтказиш иқтисодий жиҳатдан самаралироқ бўлиб, ҳар бир бемор учун 1 миллион 985 минг сўмни тежайди ва касалхонада даволаниш муддатини 2,5 кунга қисқартиради.