Анваров Хикмат Эркиновичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Пандемия шароитида шошилинч тиббий ёрдам муассасалари фаолиятини ташкил этишнинг инновацион жиҳатлари”, 14.00.40 – Шошилинч тиббиёт (тиббиёт фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2021.1.DSc/Tib531.
Илмий раҳбар: Хаджибаев Абдухаким Муминович, тиббиёт фанлари доктори, профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.18.01.
Расмий оппонентлар: Замятин Михаил Николаевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор (Россия Федерацияси); Мусабаев Эркин Исакович, тиббиёт фанлари доктори, профессор, Ўзбекистон Фанлар Академиясининг академиги; Акилов Хабибулла Атауллаевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот номи: Роберт Кох Институти (Германия).
Диссертация йўналиши амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқоднинг мақсади пандемия шароитида шошилинч тиббий ёрдамни ташкил этиш ва унинг фаолиятини такомиллаштириш ҳамда беморларни адекват маршрутизация қилиш ҳамда ташкилий-функционал ечимларни жорий этиш орқали COVID-19 билан касалланган беморларга кўрсатиладиган шошилинч тиббий ёрдам самарадорлигини такомиллаштиришдан иборат.
Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
пандемия шароитида шошилинч тиббий ёрдамни ташкил этишнинг илмий асосланган комплекс ташкилий-функционал модели ишлаб чиқилган ва унинг самарадорлиги шошилинч стационарларнинг қабул-диагностика бўлимларини тузилмавий қайта ташкил этиш, марказлаштирилган бошқарув ҳамда телетиббиёт орқали қўллаб-қувватлаш ҳисобига исботланган;
кадрлар ва моддий ресурслар танқислиги шароитида оғир аҳволдаги беморларни бошқаришнинг самарали воситаси сифатида телетиббиёт технологияларини шошилинч тиббий ёрдам тизимига тизимли равишда жорий этишнинг илмий жиҳатдан самарадорлиги исботланган;
COVID-19 касаллигининг оғир кечишини башорат қилишда муҳим аҳамиятга эга бўлган асосий клинико-лаборатор прогностик маркерларнинг башоратлаш қиймати аниқланиб, улардан фойдаланиш беморларни олиб бориш тактикасини оптималлаштириш ҳамда ўлим кўрсаткичини камайтиришга хизмат қилиши асосланган;
таклиф этилган шошилинч тиббий ёрдам модели барча инфекцион пандемиялар шароитида қўлланилиши мумкин бўлган универсал ташкилий-функционал ечим эканлиги илмий жиҳатдан асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Пандемия шароитида COVID-19 билан касалланган беморларга тиббий ёрдам кўрсатиш натижаларини яхшилаш бўйича олиб борилган илмий тадқиқотлар асосида «COVID-19 коронавирус инфекцияси билан касалланган беморлар ҳолатининг кечишини башорат қилиш» номли услубий тавсиянома ишлаб чиқилиб, соғлиқни сақлаш амалиётига жорий этилди (Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Илмий кенгаши мажлисининг 18.09.2025 йилдаги 4-сонли баёни).
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 24 октябрдаги № 27/45-сонли баёни хулосасига кўра, олинган илмий тадқиқот натижалари асосида қуйидагилар амалиётга жорий қилинди:
биринчи илмий янгилик: пандемия шароитида шошилинч тиббий ёрдамни ташкил этишнинг ишлаб чиқилган ва илмий асосланган комплекс модели, қабул-диагностика бўлимларини тузилмавий қайта ташкил этиш, марказлаштирилган бошқарув ва телемедициналик қўллаб-қувватлашни ўз ичига олган ҳолда, Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказининг Хоразм (23.05.2025 йилдаги №110/1-«I» сонли буйруқ) ва Наманган филиаллари (23.05.2025 йилдаги №119/4 сонли буйруқ) амалиётига тизимли равишда жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: беморларнинг соғайиш ва меҳнат фаолиятига қайтиш муддатлари қисқарди, реанимация ва стационарда ётиш даври камайди, шифохона ичида инфекция тарқалишининг олди олинди ва асосий касаллик оғирлашишининг олди олинди. Иқтисодий самарадорлиги: реанимация бўлимида ҳар бир бемор учун дори-дармон харажатлари ўртача 12750000 сўмга камайди, ушбу гуруҳдаги 381 нафар бемор учун жами 4857750000 сўм тежамкорликка эришилди.
иккинчи илмий янгилик: кадрлар ва моддий ресурслар танқислиги шароитида оғир аҳволдаги беморларни бошқариш воситаси сифатида телемедициналик технологиялари Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказининг Бухоро (23.05.2025 йилдаги №184 сонли буйруқ) ва Тошкент вилояти филиаллари (01.06.2025 йилдаги №90 буйруқ) амалиётига жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: телетиббиёт консультациялар орқали, айниқса кадрлар етишмаслиги ва изоляция шароитида, оғир ва ўта оғир аҳволдаги беморларга эксперт хулосаларини тақдим этиш имкони яратилди ҳамда инсон омили таъсири камайтирилди. Иқтисодий самарадорлик: енгил кечишли беморлар гуруҳида ҳар бир бемор учун дори-дармон харажатлари ўртача 175500 сўмга камайди, жами тежамкорлик 29 484000 сўмни ташкил этди (n=168). Хулоса: телетиббиёт технологияларни жорий этиш оғир аҳволдаги беморларда ўлим билан якунланувчи асоратлар частотасини 50 фоизга камайтиришга ва терапияни ҳаётий функциялар ҳолатига мос равишда тўғрилашга имкон берди.
учинчи илмий янгилик: COVID-19 касаллигининг оғир кечишини критик прогностик маркерларга асосланиб башорат қилиш алгоритми Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказининг Бухоро (23.05.2025 йилдаги №184 буйруқ) ва Тошкент вилояти филиали (01.06.2025 йилдаги №90 сонли буйруқ) амалиётига жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: касаллик ривожланиш моделини олдиндан башорат қилиш орқали ўлим ҳолатлари камайтирилди. Иқтисодий самарадорлиги: енгил кечишли беморлар гуруҳида ҳар бир бемор учун дори-дармон харажатлари ўртача 175500 сўмга камайди, жами тежамкорлик 29484000 сўмни ташкил этди (n=168). Хулоса: C-реактив оқсил, D-димер ва қон ивиш кўрсаткичларига асосланган алгоритм ўлим кўрсаткичини 10,5 фоизга камайтиришга, госпитализация муддатини енгил кечишда 1,5 кунга, ўрта оғир кечишда 3 кунга ва оғир кечишда 5 кунга қисқартиришга имкон берган.
тўртинчи илмий янгилик: бошқа инфекцион пандемияларда ҳам қўллаш мумкин бўлган универсал шошилинч тиббий ёрдам модели  Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказининг Хоразм (23.05.2025 йилдаги №110/1-«I» буйруқ) ва Наманган филиаллари (23.05.2025 йилдаги №119/4 буйруқ) амалиётига жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: беморларнинг тикланиш муддатлари қисқарди, стационарда ётиш даври камайди, шифохона ичида инфекция тарқалиши ва асосий касаллик оғирлашиши олди олинди. Иқтисодий самарадорлиги: реанимация бўлимида ҳар бир бемор учун дори-дармон харажатлари ўртача 12750000 сўмга камайди, жами тежамкорлик 4857750 000 сўмни ташкил этди (381 бемор). Хулоса: пандемия шароитида қабул-диагностика бўлимларини тузилмавий қайта ташкил этиш, беморлар оқимларини ажратиш, инфекцияланган ва инфекцияланмаган беморлар учун тўлиқ диагностика-даволаш циклини таъминлаш ҳамда ўз вақтида телетиббиёт маслаҳатлар ўтказишни ўз ичига олган комплекс шошилинч тиббий ёрдам модели шифохона ичида инфекция тарқалишининг олдини олишга ва асосий касаллик оғирлашишини камайтиришга хизмат қилади.