Рахимов Шухрат Шохзам ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Хоразм вилояти шароитида экилаётган кузги буғдой навларининг ҳосилдорлигига экологик омилларнинг таъсирини баҳолаш», 03.00.10 – Экология (биология).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: Б2025.1.PhD/Б1417.
Илмий раҳбар: Сатипов Гаипназар Матвапаевич, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори., профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ табиий фанлар илмий-тадқиқот институти, DSc.05/2025.27.12.B.14.02.
Расмий оппонентлар: Ажиев Алишер Бахтибаевич, биология фанлари доктори, профессор; Абсаттаров Ниетбай Алланбергенович, биология фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: Хоразм вилояти шароитида кузги буғдой навларининг ҳосилдорлигига экологик омилларнинг таъсирини баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор Хоразм вилоятининг иқлим шароитида кузги буғдойнинг “Зимница”, “Аср” “Гурт” навларининг ўсиш ва ривожланишига иқлим омилларнинг таъсири баҳоланган ҳамда оптимал экиш муддатлари аниқланган;
кузги буғдойда барг юзасининг шаклланиш динамикаси турли экиш муддатларида фенотипик пластикликни ифодаловчи экологик биоиндикатор сифатида комплекс баҳоланган ҳамда навларни октябр ойининг 1-декадасига нисбатан 2-3 декадаларида экилганда ҳароратнинг +1°C га ошиши барг юзасини 16 % гача камайишига олиб келиши илмий асосланган;
экологик омилларнинг Зимница, Аср ва Гурт навларининг ҳосил элементларининг шаклланишига таъсири қиёсий тахлил қилинганда, 1000 дона дон вазнига юқори ҳароратнинг салбий (-0,39 г; -0,46 г; -0,47) ҳамда ФАР (0,0253 г; 0,0261 г; 0,0277 г) ва ёг'ингарчилик миқдорининг (0,0037 г, 0,0008 г, 0,0083 г) ижобий таъсири дифференциал ва комплекс баҳоланган;
илк бор кузги буғдойнинг ҳосилдорлиги ва дон сифат кўрсаткичлари билан иқлим омиллари ўртасидаги боғлиқлик кўп омилли регрессия усулида статистик таҳлил қилинган ҳамда Гурт навининг ҳарорат ўзгаришларига нисбатан сезувчанлиги юқорироқ, Зимница ва Аср навлари нисбатан барқарор ва иқлим ўзгаришларига чидамлироқ эканлиги илмий асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Хоразм вилояти шароитида экилаётган кузги буғдой навларининг ҳосилдорлигига экологик омилларнинг таъсирини баҳолаш бўйича олинган натижалар асосида:
иқлим ўзгаришлари шароитида ҳосилдорликдаги ўзгаришларни таҳлил қилиш, кузги буғдойнинг экологик мослашув механизмларини таъминлаш, экиш муддатларини оптималлаштириш бўйича ишлаб чиқилган тавсиялар Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги амалий фаолиятига жорий этилган (Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 29 апрелдаги 01/18-5-15-сон маълумотномаси). Натижада, экологик ёндашув асосида экиш муддатларини белгилаш орқали ташқи муҳит омилларнинг салбий таъсирини камайтириш, кузги буғдой агросенозларининг экологик барқарорлигини таъминлаш ҳамда минтақа шароитига энг мос ва стресс омилларига чидамли навларни танлаш имконини берган;
Хоразм вилояти иқлим шароитида кузги буғдой ҳосилдорлигини барқарорлигини таъминлаш бўйича ишлаб чиқилган чора-тадбирлар Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги амалий фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 30 майдаги 05/05-04-297-сон маълумотномаси). Натижада, кузги буғдой агросенозларни мониторинг қилиш ва ҳосилдорлигини прогнозлашни такомиллаштириш имконини берган.