Усмонова Зоя Рустам қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): «Глаукома билан касалланган беморларни даволашда қўлланиладиган дори воситаларни фармакоиқтисодий баҳолаш», 15.00.03 – Фармацевтика ишини ташкил этиш (фармацевтика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Far135.
Илмий раҳбар: Умарова Шаҳноз Зиятовна, фармацевтика фанлари номзоди, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фармацевтика таълим ва тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Фармацевтика таълим ва тадқиқот институти, DSc.06/2025.27.12.Far.25.01
Расмий оппонентлар: Исмаилова Моҳинур Гафуровна, фармацевтика фанлари доктори, профессор; Ганиева Ҳилола Гайратовна, фармацевтика фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: “Фармацевтика маҳсулотлари хавфсизлиги маркази” давлат муассасаси.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: глаукома билан касалланган беморларни даволашда қўлланиладиган дори воситаларининг фармацевтика бозоридаги ҳолати бўйича ўтказилган маркетинг тадқиқотлари асосида уларнинг клиник ҳамда иқтисодий самарадорлигини тизимли ва мета-таҳлил қилиш ёрдамида фармакоиқтисодий моделни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор глаукома билан касалланган беморларни даволашда қўлланиладиган дори воситаларининг клиник ва иқтисодий самарадорлиги бўйича тадқиқотларни тизимли ва мета-таҳлили асосида аниқланган;
фармакоиқтисодий моделлаштириш асосида глаукома касаллигини даволашда қўлланиладиган моно-компонентли тафлупрост дори воситасининг иқтисодий самарадорлиги травопрост дори воситасининг иқтисодий самарадорлигига нисбатан устун эканлиги аниқланган ва тафлупрост дори воситасини асосий дори воситалар рўйхатига қўшиш зарурати асосланган;
фармакоиқтисодий моделлаштириш асосида травопрост/тимолол дори воситаларининг иқтисодий самарадорлиги латанапрост/тимолол дори воситаларининг иқтисодий самарадорлигига нисбатан устун эканлиги аниқланган;
илк бор глаукома касаллигининг даволаш стандартига фармакоиқтисодий таҳлил (бюджетга таъсири) асосида такомиллаштириш услуби ишлаб чиқилган;
глаукома касаллигини даволашда қўлланиладиган дори воситаларига бўлган эҳтиёжни башоратлаш асосида маҳаллий фармацевтик корхоналарнинг ассортиментни кенгайтириш стратегияси такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Глаукома касаллигида қўлланиладиган даволаш технологияларини фармакоиқтисодий баҳолаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
«Фармакоэкономическая оценка эффективности фиксированных комбинаций травопрост/тимолол в сравнении с латанопрост/тимолол используемых при лечении больных с глаукомой» номли услубий тавсиянома Республика кўз касалликлари клиник шифохонасига (25.06.2025 йил 32П –сонли буйруқ асосида) ҳамда Республика ихтисослаштирилган кўз микрохирургия илмий амалий тиббиёт марказининг Самарқанд филиалига (07.07.2025 йил 24У –сонли буйруқ асосида) тадбиқ этилиб, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгаши томонидан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 й. 17 ноябрдаги 29-сонли хулосаси). Натижада, глаукома касаллигини даволашда қўлланиладиган стандартларни такомиллаштириш имконини берган;
«Фармакоэкономическая оценка лечения тафлупростом в сравнении с травопростом у больных с первичной открытоугольной глаукомой» номли услубий тавсиянома Республика кўз касалликлари клиник шифохонасига (04.08.2025 йил 33П –сонли буйруқ асосида) ҳамда Республика ихтисослаштирилган кўз микрохирургия илмий амалий тиббиёт марказининг Самарқанд филиалига (07.07.2025 йил 25У –сонли буйруқ асосида) тадбиқ этилиб, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгаши томонидан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 й. 17 ноябрдаги 29-сонли хулосаси). Натижада, глаукома касаллигида қўлланиладиган моно компонентли дори воситаларининг фармакоиқтисодий тадқиқотини амалга ошириш ва шу асосида иқтисодий самарадорлигини аниқлаш имконини берган;
«Прогнозирование противоглаукоматозных препаратов на основе маркетингового анализа» номли услубий тавсиянома Бухоро вилоят болалар кўп тармоқли тиббиёт марказига (24.09.2025 йил 101 –сонли буйруқ асосида) ҳамда “Асептика” МЧЖ га (04.09.2025 йил 22/1-П –сонли буйруқ асосида) тадбиқ этилиб, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгаши томонидан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 й. 17 ноябрдаги 29-сонли хулосаси). Натижада, тиббиёт марказига глаукомага қарши дори воситаларга бўлган эҳтиёжни аниқлаш ва маҳаллий ишлаб чиқарувчига ассортиментни янгилаш ҳамда ишлаб чиқариш стратегиясини такомиллаштириш имконини берган.