Нажимова Нурсулу Базарбаевнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертасия мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Модификацияланган саноат чиқиндилари асосида оқава сувларни нефт маҳсулотларидан тозалаш учун сорбцион материаллар», 02.00.11 – Коллоид ва мембрана кимёси (техника фанлари).
Диссертасия мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Т3572.
Илмий раҳбарлар: Сейтназарова Оксана Муратбаевна, кимё фанлари доктори, доцент.
Диссертасия бажарилган муассаса номи: Қорақалпоқ давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қўқон давлат университети, PhD.03/2025.27.12.K/T.34.03.
Расмий оппонентлар: Хандамов Даврон Абдикодирович, кимё фанлари доктори, профессор; Жумаева Дилноза Жураевна, техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника универсиети.
Диссертасия йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: саноат чиқиндиларининг модификацияланган шакллари асосида оқова сувларни нефт маҳсулотларидан тозалаш учун сорбцион материаллар яратишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
кулли лойқа чиқиндиларнинг ишқорий-кислотли фаоллантиришининг оптимал шароитлари белгиланиб, хусусан 10% ли NaOH эритмаси билан 90°С ҳароратда 2 соат давомида ишлов бериш, шундан сўнг 1 M HCl ва 1 M H2SO4 эритмаларининг 1:1 нисбатида 25°С да 2 соат давомида қўшимча кислотали ишлов бериш орқали КЧнинг нисбий юзаси 33,54 м2/г дан 71,94 м2/г гача, ГЧнинг эса 39,09 м2/г дан 64,94 м2/г гача ортиши таъминланиши асосланган;
фаоллаштирилган кулли лойқа чиқиндиларини 173,2 ммоль/л ДДСН эритмаси (Т/С = 1:10) билан (600 айл/мин тезликда 4 соат) модификация қилишнинг оптимал шароитларида ишлов бериш юзанинг гидрофоблигини оширишини таъминланиши аниқланган;
КЧ ва ГЧ типидаги кулли лойқа чиқиндиларини модификация қилиш уларнинг адсорбцион қобилиятини мос равишда 16 дан 101,2 мг/г гача ҳамда 9,4 дан 105,2 мг/г гача ортишига олиб келишини, бу эса сорбентлар юзасидаги гидрофоб марказлар сонининг кўпайиши билан белгиланишини аниқланган;
модификация қилинган кулли лойқа чиқиндиларида газоконденсатнинг адсорбцияланиши Ленгмюр моделига мувофиқ келиши, адсорбциянинг 120 дақиқада мувозанатга етиши, бу кўрсаткичлар эса бошланғич намуна параметрларидан 6 марта юқори эканлиги аниқланган;
газоконденсат ажратиш сепараторларининг оқова сувларини тозалаш учун модификацияланган кулли лойқа чиқиндилардан адсорбент сифатида фойдаланишга асосланган технологик схема ишлаб чиқилган бўлиб, бунда адсорбентнинг оптимал сарфи 0,1–0,2 кг/м3 сув миқдорида белгиланган ва нефт маҳсулотлари концентрациясини 50 мг/л дан 1–3 мг/л гача пасайтириш имконини бериши асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Иссиқлик электр станциясида ҳосил бўладиган кулли лойқа чиқиндилардан адсорбентлар олиш ва уларни модификация қилиш соҳасида олинган илмий натижалар асосида: 
модификацияланган кул-шламлар асосида оқова сувларни нефт маҳсулотлари қолдиқларидан тозалаш учун яратилган адсорбентлар «Шарияр Санияр Нукус» МЧЖда оқова сувларни тозалашда амалиётга жорий этилган (Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 30 майдаги 01/18-2-1789-сон маълумотномаси). Натижада, адсорбент сарфи 1,5 кг/м³ бўлганда оқова сувларни нефт маҳсулотларидан 91-98% (2,8 г/л) даражада тозалаш имконини берган;
оқова сувларни нефт маҳсулотларидан тозалаш учун Тахиаташ ИЭС золошламларига асосланган адсорбентларни олиш технологияси «Шарияр Санияр Нукус» МЧЖда ишлаб чиқариш амалиётига жорий этилган (Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 30 майдаги 01/18-2-1789-сон маълумотномаси). Натижада, тайёр адсорбент маҳсулотнинг чиқиш унумини бошланғич кул-шлам массасининг 90% миқдорида амалга ошириш имконини берган.