Камилов Хасан Мирзахитовичнинг
диссертация ҳимоясисиз ихтиро учун патентлар асосида ўтказиладиган фан доктори (DSc) илмий-тадқиқот ишининг ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Темир йўл транспорти ходимларининг меҳнат хавфсизлигини оширишга оид техник ечимлар ишлаб чиқиш”, 
05.10.01 – Меҳнатни муҳофаза қилиш ва инсон фаолияти хавфсизлиги (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.DSc/Т979 
Илмий маслаҳатчи: Сулайманов Суннатулла – техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат транспорт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат транспорт университети ҳузуридаги DSc.10/2025.27.12.Т.01.03 рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Тадқиқот йоъналиши. Техника йоъналиши. Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: темир йўл транспорти ходимларини нафас олиш зонасидаги тозаланган ҳаво билан атмосферадаги зарарли арезоллардан тозаланмаган ҳавони интенсив аралашувини олдини олиш, узоқ вақт ўтириши натижасида мушаклар ва пайларни ортиқча зўриқишини камайтириш, иссиқ иқлим шароитида қуёш нурлари таъсирида фойдаланишда ишчи қисмнинг қизишини, қўлларни сирпанишини бартараф этиш ва ишончли тутиш имконини берувчи комплекс техник ечимлар ишлаб чиқиш орқали меҳнат хавфсизлигини оширишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор нафас олиш зонасида статик босим фарқини аеродинамик жиҳатдан асосланган конструктив элементлар ёрдамида шакллантириш орқали уюрма оқимлари ҳосил бўлишини камайтириш ҳисобига тозаланган ҳавонинг ифлосланган атмосфера ҳавоси билан интенсив аралашувини олдини олиш имконини берувчи автоном ҳаво тозаловчи кенг ҳажмли шляпа ишлаб чиқилган (ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 07016);
илк бор тана қисмлари оғирлиги ва жойлашув ҳолатини биомеханик назарияга таянган конструктив ёндашув асосида мувозанатлаш орқали узоқ вақт ўтириб ишлаш жараёнида мушак ва пайларда юзага келувчи ортиқча зўриқишни энг кам кучланиш билан узатилишини таъминловчи “Нейтрал ҳолат” креслоси ишлаб чиқилган (ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 07046);
илк бор инсоннинг ҳаракат сифатларига таъсир қилувчи ташқи куч чегараларини ҳисобга олган ҳолда, қўл билан ушловчи контакт юзада ишқаланиш ва иссиқлик алмашинувини конструктив-эргономик ечимлар асосида ҳосил қилиш орқали қўл билан ишончли ушлашни, сирпанишни ва термик шикастланишни олдини олувчи поезд тузувчиси учун вагон тутқичи ишлаб чиқилган (ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 8198);
илк бор темир йўл транспортида ходимларни меҳнат хавфсизлигини ошириш мақсадида ишлаб чиқилган ҳимоя воситаларни, ходимларнинг иш жараёнида соғлиғи ва функсионал ҳолатига ижобий таъсири тажриба тадқиқот натижалари асосида баҳоланиб, уларни зарарли ва хавфли ишлаб чиқариш шароитларида самарали қўллаш имконини берувчи комплекс техник ечимлар ишлаб чиқилган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Темир йўл транспорти ходимларининг меҳнат хавфсизлигини оширишга оид техник ечимлар ишлаб чиқиш бўйича ўтказилган илмий-тадқиқот ишларида олинган натижалар асосида:
автоном ҳаво тозаловчи қурилмали кенг ҳажмли шляпа (ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 07016) “Ўзбекистон темир йўллари” АЖнинг “Ҳаракат хавфсизлиги ва меҳнат муҳофазаси назорати департаменти” томонидан темир йўл транспорти корхоналаридаги иш ўринлари ва иш зоналарига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2025-йил 23-октябрдаги 4/10536-сонли маълумотномаси). Натижада ходимнинг нафас олиш зонасида тозаланган ҳавонинг ифлосланган атмосфера ҳавоси билан 80-90% гача аралашиши олди олинган;
“Нейтрал ҳолат” креслоси (ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 07046) “Ўзбекистон темир йўллари” АЖнинг “Ҳаракат хавфсизлиги ва меҳнат муҳофазаси назорати департаменти” томонидан темир йўл транспорти корхоналаридаги иш ўринлари ва иш зоналарига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2025-йил 23-октябрдаги 4/10536-сонли маълумотномаси). Натижада мушак ва пайларга тушувчи кучланишни 60 %гача қисқаришига эришилган;
поезд тузувчиси учун вагон тутқичи (ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 8198) “Ўзбекистон темир йўллари” АЖнинг “Ҳаракат хавфсизлиги ва меҳнат муҳофазаси назорати департаменти” томонидан темир йўл транспорти корхоналаридаги иш ўринлари ва иш зоналарига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2025-йил 23-октябрдаги 4/10536-сонли маълумотномаси). Натижада инсон қўлларининг бармоқлари билан ишончли ушланиши ва уларнинг сирпаниши олди олинди, шунингдек, иссиқ иқлим шароитида қуёш нурлари таъсирида тутқич юзасининг қизиши амалдаги тутқичга нисбатан 40–50% га камайиши таъминланган;
темир йўл транспорти ходимларини меҳнат хавфсизлигини оширишга оид ишлаб чиқилган комплекс техник ечимлар (ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 07016, ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 07046, ЎзР патенти (УЗ) №ИАП 8198) “Ўзбекистон темир йўллари” АЖнинг “Ҳаракат хавфсизлиги ва меҳнат муҳофазаси назорати департаменти” томонидан темир йўл транспорти корхоналаридаги иш ўринлари ва иш зоналарига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2025-йил 23-октябрдаги 4/10536-сонли маълумотномаси). Натижада умумий иқтисодий самарадорлик 2,1 млрд. сўмни ташкил этган.