Курбанова Сурайё Илхом қизининг  
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Перименопауза ёшидаги аёлларда бачадон миомасини дифференциал даволаш тамойиллари”, 14.00.01 – Акушерлик ва гинекология (тиббиёт фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақами: B2023.3.PhD/Tib3692.
Илмий рахбар: Бабаджанова Гулджахон Саттаровна, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи,  ИК рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.25.Tib.01.05.
Расмий оппонентлар: Зуфарова Шахноза Алимджановна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Каримова Феруза Джавдатовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; 
Етакчи ташкилот: Республика ихтисослаштирилган она ва бола саломатлиги илмий-амалий  тиббиёт маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: перименопауза ёшдаги бачадон миомаси бўлган аёлларни дифференциал даволашда бачадон артерияси эмболизацияси  усулини қўллаш орқали менопауза даврига тез ўтиш ва постменопаузал даврини кечишини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
перименопауза давридаги аёлларда миома ривожланишининг энг муҳим сабаблари ва хавф омиллари аниқланиб, бачадон артерияларини эмболизация қилиш (БАЭ) ва консерватив даволаш натижаларини таққослаш натижасида БАЭнинг самарадорлиги юқори эканлиги исботланган;
перименопауза давридаги аёлларда миома даволашда органларни сақловчи усул бачадон артерияларини эмболизациялаш минимал инвазивлиги, даволаш муддатининг қисқалиги, менопауза даврига тез ўтиши ва постменопаузал синдромнинг камроқ юзага келиши, шунингдек, юқори клиник самарадорлиги билан ажралиб туриши исботланган;
бачадон артерияси эмболизациясининг органларни сақловчи усулининг клиник самарадорлиги (98,6%) консерватив гормонал терапияга (56,5%) нисбатан сезиларли даражада юқори эканлиги, бачадон артерияси эмболизациясидан сўнг менопауза 2,3 баробар тезроқ юзага келган, постменопаузал синдром эса гормонал терапияга нисбатан 6,5 баробар камроқ кузатилиши постменопаузадаги аёлларнинг ҳаёт сифатининг яхшилангани исботланган;
перименопауза ёшидаги аёлларда бачадон миомасини ташхислаш  ва дифференциал даволаш учун диагностик-даволаш алгоритми ишлаб чиқилган бўлиб, даволашда бачадон артерияси эмболизацияси усулининг  юқори самарадорлиги исботланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Олинган илмий натижалар асосида перименопауза ёшидаги аёлларда миомани ташхис қўйиш ва дифференциал даволаш учун алгоритм такомиллаштирилди.
биринчи илмий янгилик: перименопауза давридаги аёлларда миома ривожланишининг энг муҳим сабаблари ва хавф омиллари аниқланиб, бачадон артерияларини эмболизация қилиш (БАЭ) ва консерватив даволаш натижаларини таққослаш натижасида БАЭнинг самарадорлиги юқори эканлиги исботланганлиги Тошкент тиббиёт академияси Илмий кенгаши томонидан 2025 йил 27 январда №01-25/454-t -сон билан тасдиқланган “Бачадон миомасини даволаш усулларини такомиллаштириш. Бачадон артерияси эмболизацияси” номли услубий тавсияномада акс эттирилган хамда Республика ихтисослашган терапия ва тиббий реабилитация илмий-амалий тиббиёт  марказининг 2025 йил 14 февралдаги №02-6-сон буйруғи ва Республика перинатал марказининг 2025 йил 15 февралдаги 102-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган. (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 22.09.2025 йилдаги 25/44-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: миомали перименопауза ёшидаги аёлларни текшириш асосида энг муҳим сабаблар аниқланди ва ташхис қўйиш бўйича тавсиялар берилди; постменопауза синдромини камайтириш учун самарали комплекс дифференциал даволашни амалга ошириш имкониятлари ошади. Иқтисодий самарадорлиги: хавф омилларини ҳисобга олган ҳолда, перименопауза даврида миома ривожланиши сабабларини аниқлаш орқали 61% аёлларда органни сақлаб қолувчи даволаш амалга оширилди, бу ҳар бир беморга текширув учун 325000 сўм тежаш имконини берган. Хулоса: перименопауза ёшидаги аёлларда миома сабабларини аниқлаш мақсадида, таклиф этилган усул ва тавсиялар бўйича энг эҳтимолий хавф омилларини аниқлаш зарур. Беморни индивидуал текшириш ёндашуви хавфли ўсма хавфини истисно этишга, шунингдек, шифокорга мурожаат қилиш ва ташхис қўйиш учун ҳар бир беморга 325000 сўм тежаш имконини берган;
иккинчи илмий янгилик: перименопауза давридаги аёлларда миома даволашда органларни сақловчи усул бачадон артерияларини эмболизациялаш минимал инвазивлиги, даволаш муддатининг қисқалиги, менопауза даврига тез ўтиши ва постменопаузал синдромнинг камроқ юзага келиши, шунингдек, юқори клиник самарадорлиги билан ажралиб туриши исботланганлиги Тошкент тиббиёт академияси Илмий кенгаши томонидан 2025 йил 27 январда №01-25/454-t-сон билан тасдиқланган “Бачадон миомасини даволаш усулларини такомиллаштириш. Бачадон артерияси эмболизацияси” номли услубий тавсияномада акс эттирилган хамда Республика ихтисослашган терапия ва тиббий реабилитация илмий-амалий тиббиёт  марказининг 2025 йил 14 февралдаги №02-6-сон буйруғи ва Республика перинатал марказининг 2025 йил 15 февралдаги 102-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган. (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 22.09.2025 йилдаги 25/44-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: перименопауза давридаги аёлларни комплекс текширувдан ўтказиш ва узоқ муддатли гормонал даволаш ва радикал операция хавфи ўрнига органларни сақлаб қолувчи БАЭ усули билан даволаш, минимал инвазив даволашни амалга ошириш, даволаш муддатини қисқалиги, менопауза даври бошланиши ва постменопаузал синдромнинг келиб чиқиш муддатини қисқартириш имконини берган, органларни сақлаб қолувчи даволашни амалга ошириш имкониятлари ортади. Иқтисодий самарадорлиги: миоманинг хавфсиз ўсма текширув натижалари хусусиятидан келиб чиқиб, аёллар текширувга камроқ маблағ сарфлайдилар. Узоқ муддатли гормонал даволаш ва кейинчақ постменопаузал синдромни даволаш билан солиштирганда, БАЭ усулида даволаш муддати қисқалиги ва постменопаузал синдромни даволашга камроқ маблағ сарфланади. Бу ҳар бир беморга даволаш, дори-дармонлар ва гормонал даволаш учун 4500000 сўм тежаш имконини берган. Хулоса: бачадон артерияси эмболизацияси каби кам инвазив даволаш усулини танлаш учун таклиф этилган алгоритм бўйича текширув ўтказиш зарур. Бу узоқ муддатли гормонал даволаш ва радикал операция хавфига сарфланадиган харажатларни қисқартириш, такрорий текширувлар ва дори-дармонлар учун пул тежаш имконини берган. Умуман олганда, бу ҳар бир аёлга 4500000 сўм тежаш имконини берган;
учинчи илмий янгилик: бачадон артерияси эмболизациясининг органларни сақловчи усулининг клиник самарадорлиги (98,6%) консерватив гормонал терапияга (56,5%) нисбатан сезиларли даражада юқори эканлиги, бачадон артерияси эмболизациясидан сўнг менопауза 2,3 баробар тезроқ юзага келган, постменопаузал синдром эса гормонал терапияга нисбатан 6,5 баробар камроқ кузатилган, бунда эса постменопаузадаги аёлларнинг ҳаёт сифатининг яхшилангани исботланганлиги Тошкент тиббиёт академияси Илмий кенгаши томонидан 2025 йил 27 январда №01-25/454-t-сон билан тасдиқланган “Бачадон миомасини даволаш усулларини такомиллаштириш. Бачадон артерияси эмболизацияси” номли услубий тавсияномада акс эттирилган хамда Республика ихтисослашган терапия ва тиббий реабилитация илмий-амалий тиббиёт  марказининг 2025 йил 14 февралдаги №02-6-сон буйруғи ва Республика перинатал марказининг 2025 йил 15 февралдаги 102-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган. (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 22.09.2025 йилдаги 25/44-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: БАЭ ва узоқ муддатли консерватив гормонал даволаш натижасидаги таққослама самарадорлик ўрганилди, натижада БАЭ орқали амалга ошириладиган органни сақловчи кам инвазив усулнинг самарадорлиги сезиларли даражада юқори эканлиги аниқланди. Перименопауза даврида миомаси бўлган аёлларда БАЭдан сўнг менопауза бошланди, постменопауза синдроми тез-тезлиги камайди, бу эса узоқ муддатли гормонал даволаш, радикал операция хавфи (4 аёлда) билан солиштирганда аёлларнинг ҳаёт сифатини яхшилади. Иқтисодий самарадорлиги: дифференциал даволаш натижалари асосида шундай хулосага келиндики, БАЭ ўтказилганда аёллар такрорий текширувлар, узоқ муддатли гормонал даволаш, радикал операция хавфи, постменопауза синдромини даволаш харажатларини тежаб қолишлари мумкин. Умуман олганда, бу бир аёлга 4500000 сўм тежаш имконини берган. Хулоса: миомаси бўлган перименопауза давридаги аёллар учун кам инвазив, органни сақловчи даволаш усулини танлаш учун таклиф этилган алгоритм бўйича текширув ўтказиш лозим. Бу эса текширув, гормонал ва бошқа дори воситаларига кетадиган харажатларни, шунингдек, самара бўлмаган тақдирда радикал жарроҳликка кетадиган харажатларни камайтириш имконини берган. Бу ҳар бир аёлга ўртача 4500000 сўм тежаш имконини берган;
тўртинчи илмий янгилик: перименопауза ёшидаги аёлларда бачадон миомаси ташхиси ва дифференциал даволаш учун диагностик-даволаш алгоритми ишлаб чиқилган ва даволашда бачадон артерияси эмболизацияси усулининг  юқори самарадорлик кўрсатиши исботланган бўлиб, Тошкент тиббиёт академияси Илмий кенгаши томонидан 2025 йил 27 январда №01-25/454-t-сон билан тасдиқланган “Бачадон миомасини даволаш усулларини такомиллаштириш. Бачадон артерияси эмболизацияси” номли услубий тавсияномада акс эттирилган хамда Республика ихтисослашган терапия ва тиббий реабилитация илмий-амалий тиббиёт  марказининг 2025 йил 14 февралдаги №02-6-сон буйруғи ва Республика перинатал марказининг 2025 йил 15 февралдаги 102-сон буйруқлари билан амалиётга жорий этилган. (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 22.09.2025 йилдаги 25/44-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: ишлаб чиқилган алгоритм бўйича перименопауза давридаги аёлларни комплекс текшириш ва даволаш, миома билан касалланган перименопауза давридаги аёлларга органни сақловчи, кам инвазив даволашни амалга ошириш, менопаузага эришишни анча тезлаштириш, постменопаузал синдромнинг тез-тезлиги ва давомийлигини қисқартириш имконини беради, бу эса гормонал даволашга нисбатан аёлларнинг ҳаёт сифатини сезиларли даражада яхшилайди. Иқтисодий самарадорлиги: миомани БАЭ ва гормонал даволаш йўли билан даволаш натижалари текширувлар, даволаш давомийлиги бўйича пул тежалишига олиб келди, бу эса бачадонни сақлаб қолишга, аёлни тезроқ менопаузага ўтказишга ва постменопаузал синдромни даволашнинг тез-тезлиги, давомийлиги ва харажатларини камайтиришга имкон берди. Бу ҳар бир аёл учун 8000000 сўмгача тежаш имконини беради. Хулоса: перименопауза ёшидаги миома билан касалланган аёлларни даволаш усулини танлашда дифференциал ёндашув, БАЭ ўтказилганда постменопаузал синдромнинг янада яхши кечиши билан органни сақловчи, кам инвазив даволашни амалга ошириш имконини берган. Бу ҳар бир аёл учун 8000000 сўмгача харажатларни тежашга имкон берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish