Чориев Нурислам Нуритдинович
педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Рақамлаштирилган таълимда бўлажак “Технология” фани ўқитувчиларининг конструкторликка оид касбий компетентлигини ривожлантириш методикаси”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (технология) (педагогика фанлари) ихтисослиги.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам B2025.2.PhD/Ped 10361
Илмий раҳбар: Шомирзаев Махматмурод Хурамович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Термиз давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Термиз давлат педагогика институти, PhD.01/2025.27.12.Ped.11.01 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Абдиев Умирбек Бегматович, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент; Дўсяров Худоймурод Чоршанбиевич, педагогика фанлари номзоди, доцент. 
Етакчи ташкилот: Шаҳрисабз давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Рақамли таълим муҳитида бўлажак “Технология” фани ўқитувчиларининг конструкторликка оид касбий компетентлигини “Тикув буюмларини конструксиялаш ва моделлаштиришнинг автоматлаштирилган тизимлари” фанини ўқитиш орқали илмий-методик тавсияларни ишлаб чиқиш. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
конструкторлик компетентлигини тизимли ривожлантиришнинг консептуал асослари мотивацион активлаштириш, босқичма – босқич амалий конструкторлик фаолиятини компетенсиявий платформалаштириш, когнитив дизайн, метакогнитив бошқарув ва ижодий фасилитация техникаларини ўзаро интеграциялаш орқали аниқлаштирилган.
рақамли таълим муҳитида бўлажак ўқитувчининг конструкторликка оид касбий компетентлигини ривожлантириш тизими эмоционал, мотивацион, конгнитив ва прагматив босқичларни қўллаш шунингдек, ўқитувчи касбий фаолиятининг “Спирал ривожланиш модели” дан фойдаланиш орқали такомиллаштирилган.
конструкторликка оид касбий компетентликни ривожлантиришнинг мазмунли –консептуал модели конгнитив фаолиятга йўналтирилганлик, аналитик – прогностик, интегративлик компонентларини қўллаш шунингдек, инсонпарварлик, фаолиятлилик, узвийлик ва тизимлилик тамойилларидан фойдаланиш асосида такомиллаштирилган.
“Технология” фанини рақамли таълимда ўқитишнинг медиа – дидактик технологияси лойиҳавий вазифалар бериш, “Геминиcут” дастури тушунчалари билан таништириш, андозаларни таҳлил қилиш, деталларни моделлаштириш, фикр алмашиш ва ўзини – ўзи баҳолаш тузилмаларини қўллаш орқали такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши бўлажак “Технология” фани ўқитувчиларининг конструкторликка оид касбий компетентлигини рақамли технологиялар асосида ривожлантириш методикаси бўйича олиб борилган илмий – тадқиқот натижалари асосида:
конструкторлик компетентлигини тизимли ривожлантиришнинг консептуал асослари мотивацион активлаштириш, босқичма – босқич амалий конструкторлик фаолиятини компетенсиявий платформалаштириш, когнитив дизайн, метакогнитив бошқарув ва ижодий фасилитация техникаларини ўзаро интеграциялаш орқали аниқлаштиришга қаратилган тавсияларидан Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон – 24” ижодий бирлашмаси “Ўзбекистон” телерадиоканали бир қатор дастурлари (“Таълим ва тараққиёт”, “Нажот билимда”, “Гулдаста” дастурларида 2024 – йил ноябр, декабр ойларидаги сонлари)да ссенарийларни тайёрлашда фойдаланилди (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон – 24” ижодий бирлашмаси давлат муассасаси 2025-йил 25–сентябраги 03-09-1513-сонли маълумотномаси). Натижада, бўлажак “Технология” фани ўқитувчиларининг конструкторликка оид касбий компетентлигини тизимли ривожлантиришнинг консептуал асослари орқали аниқлаштиришга эришилган;
рақамли таълим муҳитида бўлажак ўқитувчининг конструкторликка оид касбий компетентлигини ривожлантириш тизими эмоционал, мотивацион, конгнитив ва прагматив босқичларни қўллаш шунингдек, ўқитувчи касбий фаолиятининг “Спирал ривожланиш модели” дан фойдаланиш орқали такомиллаштиришга оид таклифлардан “Талабаларни муҳандислик касбига ўргатишнинг замонавий технологиялари” номли услубий электрон қўлланма Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Интеллектуал мулк агентлигининг гувоҳномаси № 37297 мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025 йил 15 – майдаги 02101-01-172-сон маълумотномаси). Натижада, рақамлаштирилган таълимда бўлажак “Технология” фани ўқитувчиларининг конструкторликка оид касбий компетентлигини ривожлантириш тизимининг такомиллашувига эришилган;
конструкторликка оид касбий компетентликни ривожлантиришнинг мазмунли – консептуал модели конгнитив фаолиятга йўналтирилганлик, аналитик – прогностик, интегративлик компонентларини қўллаш шунингдек, инсонпарварлик, фаолиятлилик, узвийлик ва тизимлилик тамойилларидан фойдаланиш асосида такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсияларидан “Термиз давлат университети илмий – тадқиқот ишлари режаларига мувофиқ Европа Иттифоқининг ЭРАСМУС + дастури доирасида 2022-2025 йилларда бажарилган 574099-ЭПП-1-ЭППКА2-CБҲЕ-СР рақамли ПАWЕР – “Ҳудудлараро мобилликни йўлга қўйиш ва бу борада долзарблик, сифат ҳамда тенгликни таъминлаш” мавзусидаги халқаро лойиҳа бажарилишида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Термиз давлат университетининг 2025 йил 15 – сентябрдаги № 02/12 – 3446 – сон маълумотномаси). Натижада, олий таълим муассасалари технологик таълим йўналишида таҳсил олаётган талабаларнинг конструкторликка оид касбий компетентлигини ривожлантиришнинг мазмунли – консептуал модели такомиллаштирилган;
“Технология” фанини рақамли таълимда ўқитишнинг медиа – дидактик технологияси лойиҳавий вазифалар бериш, “Геминиcут” дастури тушунчалари билан таништириш, андозаларни таҳлил қилиш, деталларни моделлаштириш, фикр алмашиш ва ўзини – ўзи баҳолаш тузилмаларини қўллаш орқали такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсияларидан “ИнноХ” (2023-2024 й.) бизнес инкубатор ва акселерактор дастурига мувофиқ Инновацион ривожланиш агентлиги ва Жаҳон банки томонидан ташкил этилган “Мунис” лойиҳасида “Олтинсой Голден Строй Плус” “Чиқинди шиналар ва резина маҳсулотларини қайта ишлаш орқали сифатли резина олиш” гранд соҳиби бўлган лойиҳасида фойдаланилган. (Ўзбекистон республикаси Инновацион ривожлантириш агентлиги ҳузуридаги Термиз ёшлар технопарки давлат муассасасининг 2025 - йил 10 - майдаги № 30-сонли маълумотномаси). Натижада, олий таълим муассасалари технологик таълим йўналишида таҳсил олаётган бўлажак ўқитувчиларида “Технология” фанини рақамли таълимда ўқитишнинг медиа – дидактик технологияси такомиллаштирилган.