Жўраева Камола Сайфиддиновнананинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): Замонавий халқаро муносабатларда Каспий минтақасанинг геосиёсий муаммолари 23.00.04 – Халқаро муносабатлар, жаҳон ва минтақа тараққиётинг сиёсий муаммолари.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2021/4 PhD/Ss300
Илмий раҳбар: Сайфуллаев Дурбек Бахтиярович, Тарих фанлари доктори, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат шарқшунослик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат шарқшунослик университети, DSc.03/29.12.2022.Ss.21.02
Расмий оппонентлар:
Убайдуллаева Саодат Фатхуллаевна, сиёсий фанлар доктори, доцент
Назиров Мухтор Махмудович, сиёсий фанлар бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат сиёсати ва бошқаруви академияси
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Замонавий халқаро муносабатларга Каспий денгизи минтақасида кечаётган геосиёсий жараёнларнинг таъсири ҳамда унинг марказий Осиё минтақаси давлатлари жумладан, Ўзбекистон учун аҳамиятини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
Марказий Осиё ва Каспий бўйи мамлакатларининг халқаро-сиёсий, минтақалараро жараёнларда иштироки, давлатлараро муносабатларда транспорт ва иқтисодий манфаатларини мувофиқлаштиришнинг “Марказий Осиё–Каспий минтақаси” минтақалараро ҳамкорлик форматини шаклланиш ва ривожланиши назарий жиҳатдан асосланган;
Марказий Осиё давлатларининг Каспий бўйи давлатлари билан комплекс ва узоқ муддатли ҳамкорлигида энергетика, транспорт логистика интеграцияси, савдо иқтисодий шерикчилик ва маданий гуманитар алоқаларнинг барқарор структурасига таъсир этувчи омиллар ва шарт шароитлар аниқланган;
Марказий Осиё Каспийбўйи мамлакатларининг манфаатларини мувофиқлаштиришга қаратилган “Марказий Осиё–Каспий минтақаси” минтақалараро ҳамкорлик форматини шакллантиришнинг ҳамда барқарор халқаро транспорт йўлакларини ривожлантириш ва савдо-иқтисодий алоқаларни чуқурлаштиришнинг 2030-йилгача мўлжалланган консептуал жиҳатлари далилланган;
Марказий Осиё ва Каспийбўйи мамлакатларининг сиёсий дипломатик, халқаро транспорт йўлакларини шаклланиш жараёнлари ва савдо-иқтисодий манфаатларини мувофиқлаштириш, барқарор савдо-иқтисодий алоқаларни чуқурлаштиришнинг долзарб масалаларини Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг Маслаҳат учрашувлари формати доирасида мунтазам муҳокама қилиб бориш таклифи далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Марказий Осиё ва Каспий бўйи мамлакатларининг халқаро-сиёсий, минтақалараро жараёнларда иштироки, давлатлараро мунособатларда транспорт ва иқтисодий манфаатларини мувофиқлаштиришнинг “Марказий Осиё–Каспий минтақаси” минтақалараро ҳамкорлик форматини шакллантириш ва ривожлантириш борасидаги тавсиялардан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгашининг “Ўзбекистон Республикасининг парламент дипломатияси консепсиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги Қарорини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг 2023-йил 18-сентябрдаги 77-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистоннинг Каспийбўйи давлатлари билан ўзаро муносабатларининг ўзига хос хусусиятларини тизимли ўрганиш ва таҳлил қилиш, шунингдек, икки томонлама ва кўп томонлама ҳамкорликни мустаҳкамлашнинг асосий йўналишларини аниқлашга хизмат қилган.
Марказий Осиё Каспийбўйи мамлакатларининг манфаатларини мувофиқлаштиришга қаратилган “Марказий Осиё–Каспий минтақаси” минтақалараро ҳамкорлик форматини шакллантиришнинг ҳамда барқарор халқаро транспорт йўлакларини ривожлантириш ва савдо-иқтисодий алоқаларни чуқурлаштириш борасидаги илмий хулосалардан Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги фаолиятида фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг 17.09.2025-йилдаги 16/383-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистоннинг Каспийбўйи давлатлари билан ўзаро муносабатларининг ўзига хос хусусиятларини тизимли ўрганиш ва таҳлил қилиш, шунингдек, икки томонлама ва кўп томонлама ҳамкорликни мустаҳкамлашнинг асосий йўналишларини аниқлашга хизмат қилган.
Марказий Осиё ва Каспийбўйи мамлакатларининг сиёсий дипломатик, халқаро транспорт йўлакларини шаклланиш жараёнлари ва савдо-иқтисодий манфаатларини мувофиқлаштириш, барқарор савдо-иқтисодий алоқаларни чуқурлаштиришнинг долзарб масалаларини Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг Маслаҳат учрашувлари формати доирасида мунтазам муҳокама қилиб бориш таклифларидан Каспий минтақаси давлатлари билан муносабатларни ривожлантиришга бағишланган илмий-таҳлилий ҳужжатларни тайёрлашда қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институтининг 2024-йил
9-октябрдаги 05/1022-сон маълумотномаси). Натижада, Каспий денгизи бўйи давлатлари билан ҳамкорликни чуқурлаштиришнинг стратегик йўналишларини аниқлаш, транспорт-логистика алоқалари самарадорлигини ошириш борасидаги илмий-таҳлилий материаллар базасининг бойишига хизмат қилган.
Марказий Осиё давлатларининг Каспий бўйи давлатлари билан комплекс ва узоқ муддатли ҳамкорлигида энергетика, транспорт логистика интеграцияси, савдо иқтисодий шерикчилик ва маданий гуманитар алоқаларнинг барқарор структурасига таъсир этувчи омиллар ва шарт шароитлар аниқлангани ҳақидаги илмий хулосалардан Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институтининг фаолиятида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институтининг 2024-йил 9-октябрдаги 05/1022-сон маълумотномаси). Натижада, Каспий денгизи бўйи давлатлари билан савдо иқтисодий шерикчилик ва маданий гуманитар алоқалар борасидаги илмий-таҳлилий материаллар салмоғи ортишига хизмат қилган.
