Ашурова Улғўзи Исроил қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Ўзбекистонга кўчирилган корейслар: тарих ва таҳлил (1937-1980-йилларда Сурхондарё вилояти мисолида), 07.00.01 – “Ўзбекистон тарихи” (тарих фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Tar2100.
Диссертация бажарилган муассаса номи:  Термиз давлат университети.
Илмий раҳбар: Қабулов Эшболта Атамуратович, тарих фанлари доктори (DSc), профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Термиз давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Tar.12.01.
Расмий оппонентлар: Турсунов Сайпулла Нарзуллаевич, тарих фанлари доктори, профессор; Бобожонова Дилором Бобожоновна, тарих фанлари доктори, профессор;
Етакчи ташкилот: Қарши давлат техника университети.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ўзбекистон ССРга депортация қилинган корейсларнинг 1937 – 1980-йилларда Сурхондарё областидаги ижтимоий-иқтисодий ва маданий ҳаётини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
тадқиқотда корейсларнинг Узоқ Шарққа кўчиб келиш сабаблари, дастлабки минтақавий жойлашуви, ХХ асрнинг 30-йилларидан уларга нисбатан камситувчи сиёсат юритилиши, хусусан, Ўзбекистон ССРга мажбурий депортация қилиниши ҳамда унинг асл сабаблари ва кўчиришнинг амалга оширилиши билан боғлиқ жараёнлар аниқ тарихий далиллар асосида очиқланган;
корейс диаспорасининг Сурхондарё ҳудудларига илк депортацияси 
1938-йилда амалга оширилган бўлса-да, асосий кўчишлар 1950-йилларнинг ўрталаридан жадаллашганлиги, кўчириб келтирилган оилалар учун одатда ботқоқ ва ўзлаштирилмаган ерлар ажратилганлиги, воҳага кўчирилган корейсларнинг хўжаликда шоличилик ва сабзавотчилик билан шуғулланганлиги, уй-жойларнинг етишмаслиги туфайли корейс оилаларнинг аксарияти ташландиқ кулбалар, ер тўла ва отхоналарда яшаганлиги, бироқ маҳаллий аҳоли томонидан кўрсатилган амалий ёрдам ва инсоний кўмаклар муҳожир корейсларнинг воҳа ҳаётига мослашувида муҳим омил бўлганлиги аниқланган;
воҳадаги корейс диаспораси қишлоқ хўжалигида: қандлавлаги, картошка, пиёз ва полиз экинларидан рекорд даражада ҳосил олганлиги, айниқса республика қишлоқ хўжалигида янги экин тури бўлган каноп (кенаф) етиштиришни илк бор бошлаб берганлиги, аграр соҳада корейс деҳқонларининг омилкорлиги муҳим ўрин тутганлиги аниқ мисоллар асосида далилланган;
воҳага кўчирилган корейслар маҳаллий аҳоли билан айрим соҳаларда (ишлаб чиқаришда, таълимда) ўзаро таъсирга киришган бўлса-да, аммо уларнинг ассимиляция жараёни чекланганлиги, шу боис улар ўзларининг этник ва маданий хусусиятларини маълум даражада сақлаб қолганлиги, корейс болалари учун она тилидаги мактабларнинг ташкил этилмаганлиги сабабли улар фарзандларини рус мактабларига бериши, бу эса диаспоранинг ўз она тилини унутилишига сабаб бўлганлиги билан боғлиқ ҳолатлар очиқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Сурхондарё областига кўчирилган корейсларнинг 1937 – 1980-йиллардаги тарихий тақдирини тадқиқ этиш бўйича олинган илмий хулоса ва таклифлар асосида:
Тадқиқотда корейсларнинг Узоқ Шарққа кўчиб келиш сабаблари, дастлабки минтақавий жойлашуви, ХХ асрнинг 30-йилларидан уларга нисбатан камситувчи сиёсат юритилиши, хусусан, Ўзбекистон ССРга мажбурий депортация қилиниши ҳамда унинг асл сабаблари ва кўчиришнинг амалга оширилиши билан боғлиқ жараёнлар масаласига доир маълумотлардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг “Тақдимот” кўрсатуви ссенарийсини тайёрлаш жараёнида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 8-январдаги 01-44-10-сон маълумотномаси). Олинган натижалар депортация босқичларининг тарихий сабаблари, корейс аҳолисининг жойлаштирилишидаги минтақавий фарқлар ва янги яшаш ҳудудларига мослашишдаги муаммоларни кенг жамоатчиликка етказишга хизмат қилган; 
Корейс диаспорасининг Сурхондарё ҳудудларига илк депортацияси 
1938-йилда амалга оширилган бўлса-да, асосий кўчишлар 1950-йилларнинг ўрталаридан жадаллашганлиги, кўчириб келтирилган оилалар учун одатда ботқоқ ва ўзлаштирилмаган ерлар ажратилганлиги, воҳага кўчирилган корейсларнинг хўжаликда шоличилик ва сабзавотчилик билан шуғулланганлиги, уй-жойларнинг етишмаслиги туфайли корейс оилаларнинг аксарияти ташландиқ кулбалар, ер тўла ва отхоналарда яшаганлиги, бироқ маҳаллий аҳоли томонидан кўрсатилган амалий ёрдам ва инсоний кўмаклар муҳожир корейсларнинг воҳа ҳаётига мослашувида муҳим омил бўлганлиги тўғрисидаги маълумотлардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг “Тақдимот” кўрсатуви ссенарийсини тайёрлаш жараёнида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 8-январдаги 01-44-10-сон маълумотномаси). Натижада телетомошабинларда Сурхондарёдаги корейс диаспорасининг воҳага қай тарзда кўчиб келганлиги ва дастлабки мослашув жараёнлари бўйича холисона илмий қараш шаклланган.
Воҳадаги корейс диаспораси қишлоқ хўжалигида: қандлавлаги, картошка, пиёз ва полиз экинларидан рекорд даражада ҳосил олганлиги, айниқса республика қишлоқ хўжалигида янги экин тури бўлган каноп (кенаф) етиштиришни илк бор бошлаб берганлиги, аграр соҳада корейс деҳқонларининг омилкорлиги муҳим ўрин тутганлиги тўғрисидаги маълумотлардан “30 июл – Халқлар дўстлиги куни” муносабати билан “Ўзбекистон барчамиз учун ягона қалб, ягона ватандир” мавзусида маънавий – маърифий тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги ижтимоий маънавий тадқиқотлар институтининг 2025-йил 7-апрелдаги 10/178-сон маълумотномаси). Натижада маънавий тарғибот манбалари бойитилиб, кенг жамоатчиликка қишлоқ хўжалигида корейслар томонидан илгари сурилган анʼанавий ва замонавий усуллар, уларнинг меҳнат интизоми, деҳқончиликда омилкорлигига оид холисона маълумотлар шакллантирилган.
Воҳага кўчирилган корейслар маҳаллий аҳоли билан айрим соҳаларда (ишлаб чиқаришда, таълимда) ўзаро таъсирга киришган бўлса-да, аммо уларнинг ассимиляция жараёни чекланганлиги, шу боис улар ўзларининг этник ва маданий хусусиятларини маълум даражада сақлаб қолганлиги, корейс болалари учун она тилидаги мактабларнинг ташкил этилмаганлиги сабабли улар фарзандларини рус мактабларига бериши, бу эса диаспоранинг ўз она тилини унутилишига сабаб бўлганлиги билан боғлиқ жиҳатлардан “30 июл – Халқлар дўстлиги куни” муносабати билан “Ўзбекистон барчамиз учун ягона қалб, ягона ватандир” мавзусида маънавий – маърифий тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги ижтимоий маънавий тадқиқотлар институтининг 2025-йил 7-апрелдаги 10/178-сон маълумотномаси). Натижада кенг жамоатчиликда воҳа корейсларининг маданий ҳаётига доир холисона фикрлар шакллантирилган.