Вайдуллаев Илёс Ҳамидулла ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Саноат корхоналарида индустрй 4.0 консепсиясини жорий этишнинг истиқболли йўналишлари”, 08.00.16 – Рақамли иқтисодиёт ва халқаро рақамли интеграция.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.3.PhD/Iqt4615
Илмий раҳбар: Синдаров Шерзод Эгамбердиевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети:
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.03
Расмий оппонентлар: Гулямов Саидасрор Саидахмедович, академик, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Мўминов Баҳодир Болтаевич, техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Бизнес
ва тадбиркорлик олий мактаби.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади саноат корхоналарининг рақобатбардошлигини ошириш мақсадида билимларни бошқариш тамойиллари асосида Индустрй 4.0 технологияларини жорий этиш учун инновацион стратегик режалаштириш воситаларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра “Индустрй 4.0 консепсияси” тушунчасининг иқтисодий мазмуни рақамли технологияларни ишлаб чиқариш жараёнлари, таъминот занжирлари ва хизмат кўрсатиш инфратузилмасига чуқур интеграция қилиш орқали саноат тармоқларида ресурслардан фойдаланиш самарадорлигини кескин оширишни билимлар капиталини шакллантириш нуқтаи назаридан такомиллаштирилган;
саноат корхоналарида рақамли маълумотларга асосланган бошқарув қарорларини қабул қилиш жараёнлари катта маълумотлар таҳлилига асосланган стратегик режалаштиришнинг янги модели ҳамда рақамли технологияларни ишлаб чиқариш жараёнларига чуқур интеграция қилиш орқали энергия сарфидан тежам (ЭС = 6-8%), ресурслардан фойдаланиш коеффициентининг ўсиши (ФК = 11%), етказиб бериш ишончлилиги яхшиланиши (ЕИ = 20%)нинг миқдорий чегаралари асосланган;
саноат корхоналарида рақамли ривожланиш платформасини жорий этиш орқали рақамли таҳлил жараёнини автоматлаштириш ҳамда корхоналар фаолиятини иқтисодий, техник ва технологик жиҳатдан комплекс баҳолашни таъминлаш асосида платформа маълумотларни қайта ишлаш тезлигини
2,5 баравар, таҳлил аниқлигини эса 3 баробарга ошириш таклифи ишлаб чиқилган;
Ўзбекистон саноатида рақамли ўсишнинг истиқболли йўналишларига таъсир этувчи асосий омилларни эконометрик моделлаштириш ҳамда рақамли трансформация ссенарийлари ишлаб чиқиш асосида иқтисодий самарадорлиги динамикасининг 2030-йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Саноат корхоналарининг рақобатбардошлигини ошириш мақсадида Индустрй 4.0 технологияларини жорий этиш бўйича ишлаб чиқилган илмий таклиф ва тавсиялар асосида:
услубий ёндашувга кўра “Индустрй 4.0 консепсияси” тушунчасининг иқтисодий мазмунини рақамли технологияларни ишлаб чиқариш жараёнлари, таъминот занжирлари ва хизмат кўрсатиш инфратузилмасига чуқур интеграция қилиш орқали саноат тармоқларида ресурслардан фойдаланиш самарадорлигини кескин оширишни билимлар капиталини шакллантириш нуқтаи назаридан такомиллаштиришга оид назарий-услубий ишланмалардан олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Саноат-4.0 ва ижтимоий соҳа-5.0” номли дарсликни тайёрлашда фойдаланилган (Тошкент давлат иқтисодиёт университети ректорининг 2024-йил 27-декабрдаги 448-08-сон буйруғига асосан). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида талабаларда саноат тармоқларида ресурслардан фойдаланиш самарадорлигини кескин оширишни билимлар капиталини шакллантириш нуқтаи назаридан такомиллаштирилган “Индустрй 4.0 консепсияси” тушунчаси бўйича назарий билимларни кенгайтириш имкони яратилган;
саноат корхоналарида рақамли маълумотларга асосланган бошқарув қарорларини қабул қилиш жараёнлари катта маълумотлар таҳлилига асосланган стратегик режалаштиришнинг янги модели ҳамда рақамли технологияларни ишлаб чиқариш жараёнларига чуқур интеграция қилиш орқали энергия сарфидан тежам (ЭС = 6-8%), ресурслардан фойдаланиш коеффициентининг ўсиши (ФК = 11%), етказиб бериш ишончлилиги яхшиланиши (ЕИ = 20%)нинг миқдорий чегараларини асослаш бўйича илмий таклиф Ўзбекистон Республикаси Рақамли Технологиялари вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли Технологиялари вазирлигининг
2025-йил 16-октябрдаги 33-8/7457-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида саноат корхоналарида рақамли маълумотларга асосланган бошқарув қарорларини қабул қилиш жараёнларида катта маълумотлар таҳлилига асосланган стратегик режалаштиришнинг янги модели қўллаш орқали самарадорликни ошириш имкони яратилган;
саноат корхоналарида рақамли ривожланиш платформасини жорий этиш орқали рақамли таҳлил жараёнини автоматлаштириш ҳамда корхоналар фаолиятини иқтисодий, техник ва технологик жиҳатдан комплекс баҳолашни таъминлаш асосида платформа маълумотларни қайта ишлаш тезлигини
2,5 баравар, таҳлил аниқлигини эса 3 баробарга ошириш таклифи “Ўзбекистон Республикаси Рақамли Технологиялари вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли Технологиялари вазирлигининг 2025-йил 16-октябрдаги 33-8/7457-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида саноат корхоналарида рақамли ривожланиш платформасини жорий этиш орқали платформа маълумотларни қайта ишлаш тезлиги ва таҳлил аниқлигини ошириш имкони яратилган;
Ўзбекистон саноатида рақамли ўсишнинг истиқболли йўналишларига таъсир этувчи асосий омилларни эконометрик моделлаштириш ҳамда рақамли трансформация ссенарийлари ишлаб чиқиш асосида иқтисодий самарадорлиги динамикасининг 2030-йилга қадар ишлаб чиқилган прогноз кўрсаткичлари Ўзбекистон Республикаси Рақамли Технологиялари вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли Технологиялари вазирлигининг
2025-йил 16-октябрдаги 33-8/7457-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида саноатда рақамли ўсиш ҳамда рақамли трансформация ссенарийлари асосида иқтисодий самарадорликнинг истиқболдаги параметрлари ўртасидаги ўзаро мувофиқликни баҳолаш ва таъминлаш имкони яратилган.
