Аймухаммедова Тумарис Какажановнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Таълимнинг универсал дизайни шароитида бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини шакллантириш методикаси (қорақалпоқ мактаблари мисолида)”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (қорақалпоқ тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Ped9939.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Сейткасимов Даулетназар Бекназарович, педагогика фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қорақалпоқ давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, DSc.03/30.04.2021.Fil.20.01
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Ҳамроев Ғофир Ҳасанович, педагогика фанлари доктори, доцент; Пазилова Меруерт Эрмекбаевна, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот номи: Самарқанд давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Таълимнинг универсал дизайни шароитида бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
таълимнинг универсал дизайни шароитида бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмалари дифференциал эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда мослашувчан дидактик интеграцияларнинг цикллик жиҳатига устуворлик бериш орқали аниқлаштирилган;
бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини шакллантиришда контекстга асосланиш, интерфаоллик, тизимлилик ва мослашувчанлик тамойилларига таянган ҳолда Cооперативе Леарнинг, ўйин технологиялари, интерфаол воситалар орқали нутқий ва когнитив кўникмаларининг продуктивлик даражасини ошириш имкониятлари ёритиб берилган;
бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини инклюзив ёндашувга мослаштирилган тамойил асосида диагностик, форматив ва якуний баҳолаш параметрлари «Она тили ва ўқиш саводхонлиги» дарсларида диалогли суҳбатлар, ижодий топшириқлар ва гуруҳ муҳокамалари орқали нутқий ва ижтимоий кўникмалар (ролли ўйинлар, викториналар) ва ижодий топшириқлар (эртак тўқиш) орқали нутқий фаоллик, гап тузиш ва луғат бойлигини самарали қўллаш асосида такомиллаштирилган;
таълимнинг универсал дизайни шароитида бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини контекстуаллик, интерфаоллик, тизимлилик ва адаптивлик тамойилларига асосланган дидактик моделини методологик полиморфизм (ўйин технологиялари, ролли ўйинлар, лойиҳа фаолияти воситаларининг интенсивлигини таъминлаш орқали такомиллаштирилган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Таълимнинг универсал дизайни шаройитида бошланғич синф ўқувчиларини ўқув-билиш кўникмаларини шакллантириш методикасига оид тадқиқот натижалари асосида:
таълимнинг универсал дизайни шаройитида бошланғич синф ўқувчиларини ўқув-билиш кўникмалари дифференциал эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда мослашувчан дидактик интеграцияларнинг цикллик жиҳатига устуворлик беришга доир фикрлардан «Педагогикалıқ тáлийматлар тарийхı» номли ўқув қўлланмани яратишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 1-августдаги 277-сон буйруғи асосида берилган 277-309-сон нашр рухсатномаси). Натижада, Она тили ва оʻқиш саводхонлиги дарслари орқали бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини ривожлантиришнинг лингводидактик компонентлари аниқлаштирилган;
бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув, билиш кўникмаларини шакллантиришда контекстга асосланиш, интерактивлик, тизимлилик ва мослашувчанлик тамойилларига таянган ҳолда Cооперативе Леарнинг, ўйин технологиялари, интерактив воситалар орқали нутқий ва когнитив кўникмаларининг продуктивлик даражасини ошириш имкониятларига оид таклифлардан А1-ХТ-0-92997 рақамли «Ёшларни умуминсоний, миллий ва тарихий қадриятлар уйғунлиги асосида маънавий-аҳлоқий тарбиялашнинг муаммолари» номли амалий лойиҳасини бажаришда фойдаланилган (Т.Н.Қори-Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институти Қорақалпоғистон филиалининг 2025-йил 1-августдаги 323-сон маълумотномаси). Натижада она тили дарслари орқали бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини шакллантиришга хизмат қилган;
бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини инклюзив ёндашувга мослаштирилган тамойил асосида диагностик, форматив ва якунловчи баҳолашни параметрлар «Она тили ва ўқиш саводхонлиги» дарсларида диалогли суҳбатлар, ижодий вазифалар ва гуруҳ муҳокамалари орқали нутқий ва ижтимоий кўникмалар (рўлли ўйинлар, викториналар) ва ижодий топшириқлар (эртак тўқиш) орқали нутқий фаоллик, гап тузиш ва луғат бойлиги самарали қўллашҳга доир таклифлардан «Педагогикалıқ тáлийматлар тарийхı» номли ўқув қўлланмани яратишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 1-августдаги 277-сон буйруғи асосида берилган 277-309-сон нашр рухсатномаси). Натижада, тил малакаларини интегратив эгаллаш имконини берувчи технологиялари такомиллаштирилган;
таълимнинг универсал дизайни шаройитида бошланғич синф ўқувчиларини ўқув билиш кўникмаларини контекстуаллик, интерактивлик, тизимийлик ва адаптивлик  тамойилларга асосланган дидактик моделини методологик полиморфизм (ўйин технологиялари, ролли ўйинлар, лойиҳа фаолияти воситаларнинг интенсивлигини таъминлашга доир кўникма стратегияларини ривожлантириш моделга устуворлик беришга оид таклифлардан Қорақалпоғистон Республикаси телерадиоканалининг «Халıқ пенен сáwбет», «Кúнниń темасı», «Кúш билимде», «Дáwир нáпеси» эшиттиришларини, «Хабар» информацион ахборот дастурини тайёрлашда фойдаланилди (Қорақалпоғистон Республикаси телерадиоканалининг 2025-йил 10-октябрдаги №05/22-551-сонли маълумотномаси). Натижада, «Она тили ва ўқиш саводхонлиги» дарсларида бошланғич синф ўқувчиларининг ўқув-билиш кўникмаларини шакллантириш методикаси бўйича билимларни ўзлаштириш йўллари такомиллаштирилган.