Тожибоев Бобомурод Мамитжоновичнинг
Фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи):
“Ерни масофадан зондлаш тасвирларини таниб олишда қисмий прецедентлик тамойилидан фойдаланиб қарор қабул қилиш алгоритмлари”, 05.01.03 – “Информатиканинг назарий асослари” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Т5286.
Илмий раҳбар: Худайбердиев Мирзаакбар Хаккулмирзаевич, техника фанлари доктори, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Заҳириддин Муҳаммад Бобур номидаги Андижон давлат университети.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи, Илмий кенгаш рақами: Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети, DSc.09/2025.27.12. Т.01.03.
Расмий оппонентлар: техника фанлари доктори, профессор Примова Холида Анорбоевна - Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги ТАТУ Самарқанд филиали “Ахборот технологиялари” кафедраси профессори;
техника фанлари бўйича фалсафа доктори, PhD Абдураззоқов Жавоҳир Рустамович –Тошкент халқаро университети “Аниқ фанлар ва рақамли технологиялар” кафедраси доценти.
Етакчи ташкилот: Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ерни масофадан зондлаш орқали олинган тасвирларини таниб олишда қисмий прецедентлик тамойилига асосланган қарор қабул қилиш алгоритмларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
тупроқ шўрланиш даражасини ташхислашда маълумотларга дастлабки ишлов бериш ва муҳим дескрипторларни қуриш усули ерни масофадан зондлаш орқали олинган мултиспектрал тасвирлар асосида такомиллаштирилган;
тупроқ шўрланиш даражасини таснифлашда мултиспектрал тасвирлар интенсивлиги ва спектрал индексларни ҳисоблаш асосида ўқув танланмани шакллантириш алгоритми ишлаб чиқилган;
шўрланган ҳудудларни таснифлашда конволюцион нейрон тармоқ модели ва қисмий прецедентлик тамойилига асосланган гибрид алгоритм ишлаб чиқилган;
тупроқнинг шўрланиш даражасини таснифлашда қисмий прецедентлик тамойилига асосланган қарор қабул қилишга кўмаклашувчи алгоритм ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тадқиқотда ишлаб чиқилган тупроқнинг шўрланиш даражасини таснифлаш, қисмий прецедентлик тамойили асосида қарор қабул қилишга кўмаклашувчи алгоритм ҳамда дастурий мажмуа асосида:
турли типли тасвирларга дастлабки ишлов беришда шовқинларни бартараф этишнинг самарали филтрини танлаш ёндашуви ишлаб чиқилган ва Андижон вилояти Избоскан туманидаги “Юксак замин пахтазор ривожи” фермер хўжалигининг 41,0 гектар майдонида амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузурудаги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 11-ноябрдаги 05/06-04-738-сон маълумотномаси). Натижада, фермер хўжалиги сувчиларининг иш фаолияти самарадорлигини 13% га оширишга эришилган;
қисмий преседентлик тамойили асосида чуқур ўқитиш моделларини гибрид ёндашуви таклиф этилган ва Андижон вилояти Пахтаобод туманидаги “Бузаҳро Муқаддас” фермер хўжалигининг 83,0 гектар майдонида амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузурудаги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 11-ноябрдаги 05/06-04-738-сон маълумотномаси). Натижада, ушбу фермер хўжалиги фаолиятида самарадорлик 10% га оширишга эришилган;
тупроқ шўрланишини аниқлаш учун преседентларга асосланган қарор қабул қилиш ёндашув ва алгоритми таклиф этилган ва Қашқадарё вилояти Қамаши туманидаги “Эшон бобо оʻгʻли Файзулла бобо” фермер хўжалигининг 98,0 гектар майдонида амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузурудаги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 11-ноябрдаги 05/06-04-738-сон маълумотномаси). Натижада, экин жойлаштириш ва рискни баҳолаш, шўрланиш индекси асосида экинлар бўйича мослик баллари ва кутилаётган ҳосилдорликка таъсир рискини ҳисоблаб, қарор қабул қилиш имконини берган;
ерни масофадан зондлаш орқали олинган тасвирлардаги шовқинни бартараф этишнинг самарали филтирини танлаш ёндашуви ва алгоритмлар асосида қишлоқ хўжалигини амалий масалаларини ечишга мўлжалланган дастурий мажмуа ишлаб чиқилган ва Тошкент вилояти Бекобод туманидаги “Баҳодир Файз Омад” фермер хўжалигининг 50,0 гектар майдонида амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузурудаги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 11-ноябрдаги 05/06-04-738-сон маълумотномаси). Натижада, сугʻориш режимини оптималлаштиришда дастур ҳар бир зонага мос сугʻориш тартибини ҳамда шўрланишга чидамли экинларни танлаш боʻйича тавсиялар бериш имконини берган;
ерни масофадан зондлаш орқали олинган тасвирли маълумотлар асосида ўқув танланмаларини шакллантириш алгоритми такомиллаштирилган ва Хоразм вилояти Хонқа туманидаги “Сарапоён Греенҳоусе” масъулияти чекланган жамиятига тегишли 120,0 гектар майдонида амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузурудаги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 11-ноябрдаги 05/06-04-738-сон маълумотномаси). Натижада, қисмий прецедентлик тамойилига асосланган алгоритмлар ёрдамида тупроқ шўрланишининг энг долзарб зоналарини аниқлаш ва уларни шўрланиш даражасига қараб таснифлашни амалга оширишга хизмат қилган.