Таджибаев Салимжон Сабиржановичнинг
Фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илимий даража берадиган фан тармоғи номи): “Бўлажак тарбиячиларда касбий кўникмаларни такомиллаштиришнинг дидактик имкониятлари (тасвирий фаолият мисолида)”, 13.00.02. – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (тасвирий санъат).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.2.PhD/Ped3803
Илмий раҳбар: Таирова Мадинабону Бахтияровна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
Диссертация бажарилаётган муассаса номи: Андижон давлат педагогика институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИКрақами: Андижон давлат педагогика институти, PhD.03/05.05.2023.Ped.166.01 рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Юсупова Шохидахон Жалолиддиновна, педагогика фанлари доктори, профессор; Ахмедов Мухомод-Умар Бахридинович педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади бўлажак тарбиячиларда касбий кўникмаларни такомиллаштиришнинг дидактик имкониятларига оид илмий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак тарбиячиларнинг тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантириш структураси мактабгача ёшдаги болаларда эстетик дидни шакллантириш ва уларнинг ижодий ривожланиш хусусиятларини билиш жараёнларига тасвирий фаолият турлари (расм, аппликация, қуриш-ясаш, лойдан ишлаш)ни ташкил этиш усулларини интеграциялаш асосида такомиллаштирилган;
тарбиячиларнинг тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантиришнинг педагогик шарт-шароитлари таълим жараёнида ижодий муҳитни шакллантириш ҳамда рефлексив фаолиятни йўлга қўйиш тузилмасига мотивацион, ахборот-методик, ижодий-рефлексив, коммуникатив компонентларини ривожлантирувчи дидактик рамка (“дидаcтиc фрамеwорк”) консептуал моделини мослаштириш асосида такомиллаштирилган;
таълим олувчиларнинг тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантиришга йўналтирилган ўқув-технологик тизими касбий билим, ижодий фаолият ва рефлексив таҳлил жараёнларини ривожлантирувчи машғулотлар тўпламига мустақил амалий фаолиятни кучайтирувчи касбий идентификациялаш модулини адаптациялаш орқали такомиллаштирлиган;
тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантириш мезонлари таълим олувчиларнинг фаолиятга нисбатан ижобий муносабати, қизиқиши ва касбий ўсишга интилиш даражаларини мактабгача ёшдаги болаларнинг ижодий ривожланиш хусусиятларини билиш параметрлари билан ўзаро уйғунлаштириш асосида аниқлаштирилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак тарбиячиларда касбий кўникмаларни такомиллаштиришнинг дидактик имкониятлари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
бўлажак тарбиячиларнинг тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантириш структураси мактабгача ёшдаги болаларда эстетик дидни шакллантириш ва уларнинг ижодий ривожланиш хусусиятларини билиш жараёнларига тасвирий фаолият турлари (расм, аппликация, лойдан ишлаш)ни ташкил этиш усулларини интеграциялаш асосида такомиллаштиришга оид илмий янгилигидан олий таълим талабалари учун ишлаб чиқилган “Тасвирий фаолиятга ўргатиш” номли ўқув қўлланмани мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 29-майдаги 232-сонли буйруғига асосан берилган 232-307 рақамли рухсатнома). Натижада, бўлажак тарбиячиларда тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларни такомиллаштиришнинг дидактик рамка ( “дидаcтиc фрамеwорк”) консептуал моделини қўллаш имкониятини яратди ва унинг илмий-амалий самарадорлиги асослаб берилди.
тарбиячиларнинг тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантиришнинг педагогик шарт-шароитлари таълим жараёнида ижодий муҳитни шакллантириш ҳамда рефлексив фаолиятни йўлга қўйиш тузилмасига мотивацион, ахборот-методик, ижодий-рефлексив, коммуникатив компонентларини ривожлантирувчи дидактик рамка (“дидаcтиc фрамеwорк”) консептуал моделини мослаштириш асосида такомиллаштиришга оид илмий янгилигидан “Обучение изобразительной деятельности” номли ўқув қўлланманини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйруғига асосан берилган 929710 рақамли рухсатнома). Натижада, бўлажак тарбиячиларда тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларни ривожлантириш самарадорлиги оширилган;
таълим олувчиларнинг тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантиришга йўналтирилган ўқув-технологик тизими касбий билим, ижодий фаолият ва рефлексив таҳлил жараёнларини ривожлантирувчи машғулотлар тўпламига мустақил амалий фаолиятни кучайтирувчи касбий идентификациялаш модулини адаптациялаш орқали такомиллаштиришга оид илмий янгилигидан олий таълим талабалари учун ишлаб чиқилган “Тасвирий фаолиятга ўргатиш” номли ўқув қўлланмани мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 29-майдаги 232-сонли буйруғига асосан берилган 232-307 рақамли рухсатнома). Натижада, бўлажак тарбиячиларда тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларни ривожлантиришнинг инновацион-дидактик ёндашуви шаклланиб, уларнинг креатив тафаккури, методик компетенсияси ва касбий идентификацияси комплекс тарзда мустаҳкамланди.
тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларини ривожлантириш мезонлари таълим олувчиларнинг фаолиятга нисбатан ижобий муносабати, қизиқиши ва касбий ўсишга интилиш даражаларини мактабгача ёшдаги болаларнинг ижодий ривожланиш хусусиятларини билиш параметрлари билан ўзаро уйғунлаштириш асосида аниқлаштиришга оид илмий янгилигидан “Обучение изобразительной деятельности” номли ўқув қўлланманини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйруғига асосан берилган 929710 рақамли рухсатнома). Натижада, бўлажак тарбиячиларда тасвирий фаолиятга оид касбий кўникмаларни ривожлантириш самарадорлиги оширилган.
